1 bệnh viện tại Hà Nội vừa ghi dấu bước tiến mới: Mổ cột sống thành công qua vết rạch chỉ 1cm

Đó chính là Bệnh viện Đại học y dược - cơ sở Linh Đàm (ĐHQGHN)!

Kết hợp giữa triết lý can thiệp tối thiểu và hiệu quả giải ép - cố định vững chắc, kỹ thuật phẫu thuật nội soi 1 cổng, giải phóng chèn ép, hàn xương liên thân đốt và nẹp vít cố định do TS.BS Võ Văn Thanh thực hiện tại Bệnh viện Đại học y dược - cơ sở Linh Đàm đang mở ra bước tiến mới: Vừa loại bỏ triệt để tổn thương cột sống, vừa giúp bệnh nhân phục hồi vận động nhanh chóng với mức độ xâm lấn tối thiểu nhất.

Cơn ác mộng trượt đốt sống và rào cản từ nỗi sợ mổ mở

Trượt đốt sống kết hợp thoát vị đĩa đệm và hẹp ống sống là nhóm bệnh lý cơ xương khớp - thần kinh phổ biến, gây biến dạng cấu trúc giải phẫu và chèn ép nghiêm trọng các rễ thần kinh thắt lưng. Trên lâm sàng, bệnh nhân phải đối mặt với các cơn đau thắt lưng mãn tính, đau lan xuống mông, đùi và cẳng chân theo phân vùng chi phối thần kinh, biến mỗi bước đi trở thành một thử thách.

Bệnh nhân Phạm Thị Giang (67 tuổi, Thanh Hóa) là một ví dụ điển hình. Suốt 8 tháng, bà Giang bị cơn đau hành hạ dai dẳng lan từ thắt lưng xuống hai mông và mắt cá chân. Chỉ số ảnh hưởng chức năng sống trước phẫu thuật của bà chạm ngưỡng 68% thể hiện mức độ tàn phế chức năng nặng nề.

"Dù quen làm ruộng gian khổ, nhưng cơn đau khiến tôi không đứng vững, ngồi lâu cũng không xong. Quãng đường tôi đi bộ tối đa chỉ khoảng 10 mét là phải dừng lại vì chân tê dại và buốt run. Dùng thuốc nam kéo dài không cải thiện, cuộc sống gần như bế tắc", bà Giang chia sẻ.

Cùng hoàn cảnh, anh Phan Văn Quân (34 tuổi, Hà Tĩnh), anh đã từng mổ thoát vị đĩa đệm L4-L5 từ năm 2019, nửa năm về đây anh bị đau thắt lưng và ba tháng gần đây cơn đau tăng lên lan toàn bộ chân trái. Cơn đau tăng dữ dội khi vận động, thậm chí ho hoặc hắt hơi cũng gây đau nhói, làm sụt giảm nghiêm trọng cơ lực duỗi ngón cái và suy giảm chất lượng sống. Tuy nhiên, khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, anh bị một cơn đau dồn dập từ mông trái lan dọc xuống chân trái, gây tê bì, căng cứng cơ và mất ngủ liên tục. Kết quả chụp MRI cho thấy anh bị thoát vị đĩa đệm lệch trái, chèn ép rễ thần kinh L5S1 kèm khuyết hở eo và có chỉ định phẫu thuật.

Theo các chuyên gia trước đây, đối với các trường hợp trượt đốt sống mất vững, giải pháp phẫu thuật kinh điển là mổ mở giải ép, ghép xương và nẹp vít lối sau. Tuy nhiên, mổ mở đòi hỏi đường rạch dài (7–12 cm), bóc tách diện rộng hệ thống cơ dựng sống dễ tàn phá dây chằng và khớp liên sống. Điều này không chỉ gây mất máu nhiều, đau sau mổ kéo dài mà còn làm teo cơ lưng, xơ hóa khoang ngoài màng cứng và nguy cơ mất vững dính khớp ở các tầng lân cận.

Sự đột phá của phẫu thuật nội soi 1 cổng

Giải thích cụ thể về sự cải tiến vượt bậc giữa kỹ thuật mới và phương pháp mổ mở truyền thống, TS.BS Võ Văn Thanh - Khoa phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Đại học y dược- cơ sở Linh Đàm chia sẻ, trước đây, đối với phương pháp mổ mở truyền thống, phẫu thuật viên buộc phải rạch một đường dài từ 7 đến 12 cm dọc thắt lưng, sau đó bóc tách toàn bộ hệ thống cơ dựng sống khỏi gai xương và cung sai. Việc co kéo và tàn phá mô mềm diện rộng này chính là nguyên nhân làm mất nhiều máu, gia tăng nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và dễ dẫn đến tình trạng xơ dính thần kinh cũng như đau cơ thắt lưng mãn tính sau phẫu thuật. Do đó, bệnh nhân mổ mở thường chịu nhiều đau đớn, cần thời gian nằm viện tới 7–10 ngày và mất vài tháng mới có thể phục hồi vận động.

"Ngược lại, với kỹ thuật Phẫu thuật nội soi 1 cổng kết hợp hàn xương liên thân đốt và nẹp vít qua da (Uniportal full-endoscopic lumbar interbody fusion), chúng tôi chỉ cần tạo duy nhất một vết mổ nhỏ khoảng 1cm để đưa ống soi và phẫu trường. Nhờ hệ thống camera nội soi siêu nhỏ có độ phân giải cao phóng đại các cấu trúc giải phẫu lên gấp nhiều lần, bác sĩ có thể quan sát rõ ràng từng rễ thần kinh và vi mạch nhỏ nhất. Kỹ thuật này cho phép mở xương, bóc tách dây chằng để giải ép thần kinh và nạo vét đĩa đệm tổn thương một cách vô cùng chính xác mà không hề xâm lấn hay làm tổn hại đến hệ thống cơ thắt lưng lành lặn xung quanh", BS Thanh nói.

Bên cạnh đó, việc đặt Cage ghép xương liên thân đốt được thực hiện trực tiếp qua ống nội soi, kết hợp bắt hệ thống vít cuống sống cố định qua da dưới hướng dẫn của thiết bị định vị C-arm/Navigation. Quá trình phẫu thuật diễn ra liên tục trong môi trường nước sinh lý giúp phẫu trường luôn sạch sẽ, hầu như không mất máu và giảm tối đa rủi ro nhiễm trùng. Nhờ bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu tự nhiên, mức độ đau sau mổ của bệnh nhân giảm đến 80-90%, hầu như không phải dùng thuốc giảm đau liều cao, bệnh nhân có thể đứng dậy đi lại nhẹ nhàng sau 12 tiếng đến 24 giờ và xuất viện chỉ sau 2–3 ngày.

Niềm vui vỡ òa của người bệnh sau phẫu thuật

Nhờ ưu điểm can thiệp tối thiểu và bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu của phương pháp mới, cả bà Giang và anh Quân đều ghi nhận sự phục hồi vượt ngoài mong đợi.

Bà Giang xúc động chia sẻ sau mổ: "Ngay khi tỉnh lại sau phẫu thuật, tôi cảm nhận rõ rệt cơn đau buốt chạy xuống hai chân đã biến mất hoàn toàn. Thật thần kỳ khi chỉ với một vết mổ nhỏ bằng đầu ngón tay mà tôi đã có thể tự đứng lên và bước đi nhẹ nhàng mà không còn tê dại như trước!".

Còn với anh Phạm Văn Quân cảm giác hồi phục đến nhanh chóng ngay từ ngày thứ hai sau ca mổ anh rất vui khi chia sẻ: "Cơn đau kéo dài ê buốt từ mông xuống chân khiến tôi mất ngủ hàng đêm; nằm nghiêng, ngả hay xoay xoay mọi tư thế đều không thể giảm đau. Sau khi tìm hiểu, tôi quyết định ra khám tại Bệnh viện Đại học Y Dược - cơ sở Linh Đàm và tôi đã được thăm khám, tư vấn rất kỹ về căn bệnh của mình. Giờ tôi rất vui vì đến ngày thứ 2 sau mổ, tôi đã có thể tập đi lại, tự di chuyển vệ sinh cá nhân, đại tiểu tiện tự chủ và cảm giác bước đi rất nhẹ nhàng, không còn tê bì đau đớn như lúc chưa mổ. Kết quả ca mổ hoàn toàn vượt ngoài mong đợi của tôi. Trước khi mổ tôi rất lo sợ biến chứng y khoa, nhưng nhờ đội ngũ chuyên môn tay nghề cao tại Bệnh viện Đại học Y Dược - cơ sở Linh Đàm do TS.BS Võ Văn Thanh trực tiếp thực hiện, ca mổ đã thành công mỹ mãn. Sức khỏe tôi phục hồi rất nhanh, tôi sắp được về nhà đoàn tụ với gia đình…".

Lời khuyên từ chuyên gia

Trượt đốt sống kèm chèn ép thần kinh nếu không được can thiệp kịp thời sẽ dẫn đến di chứng không thể phục hồi. Qua thực tế điều trị, TS.BS Võ Văn Thanh đưa ra lời khuyên cho người bệnh: "Nhiều người dân vì lo sợ nỗi đau và biến chứng của việc mổ mở nên thường chọn cách chịu đựng hoặc tự ý đắp lá, uống thuốc nam không rõ nguồn gốc. Việc này có thể làm mất đi 'thời gian vàng', khiến rễ thần kinh bị xơ hóa, teo cơ chân hoặc gây rối loạn cơ tròn nghiêm trọng.

Sự phát triển của kỹ thuật phẫu thuật nội soi 1 cổng đã mang lại giải pháp toàn diện: An toàn hơn, can thiệp tối thiểu nhưng mang lại hiệu quả tối đa. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau thắt lưng dai dẳng lan xuống mông/chân, tê bì hoặc đau tăng khi đi lại, người dân nên đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa cột sống để được chụp MRI và thăm khám chính xác, từ đó lựa chọn phương pháp can thiệp hiệu quả nhất.