Rất nhiều người rơi vào tình trạng ban ngày mũi thông thoáng nhưng cứ đặt lưng xuống giường là một bên hoặc cả hai bên mũi bị bít tắc, gây trằn trọc mất ngủ. Đa số chúng ta thường đổ lỗi cho cảm lạnh kéo dài hoặc dị ứng thời tiết. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tai mũi họng, hiện tượng "ngạt mũi tư thế" này thực chất là một phản ứng sinh lý của cơ thể hơn là do nhiễm trùng.
Ảnh minh họa Hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn chấm dứt những đêm dài khó thở mà không cần lạm dụng thuốc. Đây là 2 nguyên nhân phổ biến dẫn tới tình trạng ngạt mũi mỗi khi nằm xuống được bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng giải thích:
1. Do sự thay đổi lưu lượng máu và tác động của trọng lực
Bác sĩ Chang Chia Chun thuộc Bệnh viện Cheng Ching (Đài Loan, Trung Quốc) giải thích rằng khi bạn đứng hoặc ngồi vào ban ngày, trọng lực giúp máu lưu thông đều và không bị ứ đọng ở vùng đầu. Tuy nhiên, khi nằm xuống, hướng lưu thông máu thay đổi khiến máu có xu hướng tích tụ tại khoang mũi.
Điều này làm cho các cuốn mũi dưới (cơ quan điều chỉnh luồng không khí) bị tắc nghẽn và sưng to lên. Khi không gian thở bị thu hẹp, cảm giác ngạt mũi sẽ xuất hiện ngay lập tức dù trước đó bạn hoàn toàn bình thường.
Ảnh minh họa 2. Hoạt động mạnh của hệ thần kinh phó giao cảm về đêm
Theo bác sĩ Lai Chun-yu tại Bệnh viện Cheng Ching, vào ban đêm, khi cơ thể bước vào trạng thái nghỉ ngơi, hệ thần kinh phó giao cảm sẽ hoạt động mạnh hơn để giúp chúng ta thư giãn. Hệ quả là các mạch máu tự nhiên giãn ra, lưu lượng máu đến niêm mạc mũi tăng lên đáng kể.
Tình trạng sưng nhẹ vốn có thể chịu đựng được vào ban ngày sẽ trở nên trầm trọng hơn dưới tác động của hệ thần kinh này. Từ đó khiến khoang mũi bị bít kín, gây khó khăn cho việc hô hấp bằng mũi khi ngủ.
3 việc cần làm để "giải thoát" cảm giác nghẹt mũi khi nằm xuống
Để cải thiện tình trạng này, Trưởng khoa Tai Mũi Họng Zhang Jiajun của Bệnh viện Cheng Ching gợi ý 3 phương pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả:
- Chườm ấm vùng mũi miệng: Trước khi đi ngủ, hãy đắp khăn ấm lên mũi và vùng xung quanh trong khoảng 3 đến 5 phút. Hơi ấm giúp thúc đẩy tuần hoàn máu tại chỗ, làm giảm sưng niêm mạc mũi nhanh chóng.
Ảnh minh họa - Thay đổi tư thế ngủ: Thay vì nằm phẳng, hãy kê cao gối để nâng nhẹ phần đầu. Tác động của trọng lực khi đầu ở vị trí cao hơn tim sẽ giúp giảm tình trạng tích tụ máu ở mũi, giúp đường thở thông thoáng hơn.
- Kiểm soát môi trường ngủ: Duy trì độ ẩm trong phòng ở mức 50% đến 60% để tránh niêm mạc mũi bị khô hoặc quá ẩm gây kích ứng. Ngoài ra, việc giặt ga trải giường và vỏ gối 2 tuần một lần là bắt buộc để loại bỏ mạt bụi, tác nhân khiến tình trạng sưng tấy niêm mạc mũi trở nên tồi tệ hơn.
Các bác sĩ nhắc nhở, nếu tình trạng ngạt mũi kéo dài trên 2 tuần hoặc kèm theo các triệu chứng như ngáy ngủ, ngưng thở khi ngủ thì không nên chủ quan. Bạn nên đi khám sớm để kiểm tra các vấn đề về cấu trúc như lệch vách ngăn hoặc polyp mũi.
Hoặc