Trong hành lang khoa ung bướu của bệnh viện thành phố, ông Lý che mặt, giọng run run. Theo trang Sohu, 2 tháng trước, ông được chẩn đoán mắc ung thư gan và vừa mới trải qua phẫu thuật; không ngờ, vài ngày trước, vợ ông cũng được chẩn đoán mắc ung thư gan giai đoạn đầu trong một cuộc khám sức khỏe. Hai vợ chồng không hút thuốc hay uống rượu nhiều, và không có tiền sử bệnh gan trong gia đình. Trong giây lát, cả hai đều không hiểu vấn đề là gì.
Bác sĩ điều trị liên tục hỏi họ về thói quen sinh hoạt: "Các bạn thường ăn uống như thế nào? Các bạn ăn ngoài nhiều hơn hay ăn ở nhà? Các bạn dùng loại dầu nào để nấu ăn ở nhà? Các bạn thay dầu bao lâu một lần?"
Lúc này, vợ ông Lý hơi ngượng ngùng: "Để món ăn 'dễ nấu và thơm ngon', gia đình tôi luôn dùng một loại dầu ăn hỗn hợp cỡ lớn của một nhãn hiệu nhất định. Chúng tôi mua 10 lít một lần và để ở một góc bếp. Nó dùng được gần nửa năm mới hết. Chúng tôi thích xào với lửa lớn, và chỉ cho rau vào khi dầu bốc khói, vì chúng tôi nghĩ đó là cách để món ăn thơm ngon". Mặt bác sĩ tối sầm lại: "Vấn đề rất có thể nằm ở loại dầu ăn và phương pháp nấu nướng này".
Nhiều người tin rằng chỉ cần "ăn ít dầu mỡ" và "tránh thịt mỡ" sẽ bảo vệ gan, mà không biết rằng loại dầu, phương pháp bảo quản và nhiệt độ nấu nướng đều ảnh hưởng âm thầm đến sức khỏe gan và thậm chí có thể gieo mầm nguy cơ ung thư gan. Và đây chính là sai lầm mà nhiều gia đình mắc phải mỗi ngày. Vậy, chúng ta nên tiêu thụ dầu như thế nào để tránh gây hại cho gan và thậm chí bảo vệ mạch máu?
Nhiều người trung niên và người cao tuổi có một số thói quen điển hình, thoạt nhìn có vẻ thể hiện họ "tiết kiệm", nhưng thực chất lại đang dần làm tăng nguy cơ mắc ung thư gan:
- Trước đây tôi thường dùng những thùng dầu lớn, và chúng thường để rất lâu trước khi tôi dùng hết.
Dầu thực vật chứa hàm lượng cao các axit béo không bão hòa đa. Sau khi mở nắp, chúng dễ bị oxy hóa và ôi thiu nếu bảo quản trong môi trường nhà bếp nóng, tối và ẩm ướt trong thời gian dài. Những loại dầu bị hỏng này tạo ra các chất có hại như peroxit và aldehyd, làm tăng gánh nặng cho quá trình giải độc của gan. Theo thời gian, điều này có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ, tổn thương tế bào gan và thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư gan.
- Tôi thích cho thức ăn vào chảo khi dầu đã nóng bốc khói.
Khi nhiệt độ dầu vượt quá khoảng 200 độ C và bắt đầu bốc khói rõ rệt, glycerol trong dầu sẽ phân hủy tạo thành các chất gây kích ứng như acrolein, đồng thời sản sinh ra các chất có khả năng gây ung thư như benzo[a]pyrene. Cảnh tượng "bị ngạt thở bởi nhiều khói nấu nướng" trong bếp gây áp lực kép lên đường hô hấp và gan.
- Chiên rán thức ăn nhiều lần trong cùng một cái nồi.
Dầu được sử dụng lặp đi lặp lại ở nhiệt độ cao cho thấy sự gia tăng đáng kể hàm lượng các polyme bị oxy hóa và axit béo chuyển hóa, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, kháng insulin và gan nhiễm mỡ. Các tế bào gan ở trong trạng thái "chuyển hóa quá tải" trong thời gian dài, đương nhiên làm tăng nguy cơ ung thư.
Điều nguy hiểm hơn nữa là nhiều người đã có sẵn các bệnh lý nền như viêm gan B, gan nhiễm mỡ, béo phì và tiểu đường loại 2. Thêm vào đó, những "thói quen ăn nhiều dầu mỡ" này giống như giẫm đạp lên một lá gan vốn đã bị tổn thương.
Việc chuyển sang sử dụng loại dầu phù hợp, dầu chất lượng cao và kiên trì sử dụng sẽ mang lại những thay đổi tích cực cho cơ thể bạn.
Hoặc