Gan vốn là cơ quan thầm lặng, đảm nhiệm từ việc giải độc đến chuyển hóa năng lượng. Thế nhưng, thực trạng ăn uống hiện nay của nhiều người Việt đang biến lá gan thành "nạn nhân" của những sở thích cá nhân. Bởi không ít người cho rằng ăn uống thế nào chỉ gây hại dạ dày, ruột hay gây tăng cân. Trong khi đó, có 3 kiểu ăn uống chẳng khác nào đang "trừng phạt" gan, mở đường cho bệnh gan nhanh đến thì lại rất phổ biến:
1. Lạm dụng đồ ăn nhanh, thức ăn mang về
Sự tiện lợi của các dịch vụ giao hàng đang đẩy không ít người vào cái bẫy sức khỏe. Những món ăn mang về, nhất là đồ ăn nhanh, chiên rán thường chứa lượng lớn chất béo chuyển hóa và natri dư thừa để tăng hương vị nhưng lại bỏ qua giá trị dinh dưỡng.
Ảnh minh họa
Việc tiêu thụ thường xuyên khiến các hạt mỡ tích tụ ngay trong tế bào gan, gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ và làm mỡ máu tăng cao. Đây là nguồn cơn của những tổn thương âm thầm nhưng cực kỳ khó hồi phục nếu bạn vẫn giữ thói quen phụ thuộc vào thực phẩm chế biến sẵn để lấp đầy dạ dày mỗi ngày.
2. Ăn quá nhiều thịt nhưng thiếu chất xơ
Chúng ta cần protein cho chế độ dinh dưỡng cân bằng và hoạt động bình thường của cơ thể. Tuy nhiên, ngày nay rất nhiều người chỉ thích ăn thịt mà lại “lười” ăn rau củ. Từ đó dẫn tới mất cân bằng dinh dưỡng cũng như tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh tật. Việc ăn quá nhiều thịt gây gánh nặng cho đường tiêu hóa, cho gan và thận.
Khi chúng ta ăn quá nhiều thịt, đặc biệt là thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, cơ thể sẽ nhận một lượng lớn chất béo và protein. Gan phải làm việc vất vả để chuyển hóa những chất này, đặc biệt là khi lượng dư thừa quá cao. Điều này không chỉ làm giảm khả năng hoạt động của gan mà còn có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan và thậm chí ung thư gan.
3. Uống nhiều rượu bia
Rượu bia chính là nguồn độc tố tàn khốc nhất đối với tế bào gan, được liệt vào kiểu ăn uống "sướng miệng" nhưng hạo gan vì nhiều người biết hại gan mà không chịu bỏ.
Ảnh minh họa
Thực tế, chỉ có khoảng 10% lượng cồn được đào thải qua mồ hôi hay hơi thở, 90% còn lại đi thẳng qua gan để xử lý. Tại đây, cồn được chuyển hóa thành acetaldehyde - một hoạt chất cực độc có thể phá hủy cấu trúc tế bào gan chỉ sau vài cuộc vui quá chén.
Nhiều người vẫn chủ quan vì thấy cơ thể chỉ hơi mệt mỏi sau cơn say, nhưng đó thực chất là tiếng kêu cứu từ lá gan đang chết dần. Nếu không dừng lại kịp thời, xơ gan và ung thư gan là kết cục khó tránh khỏi đối với những người coi rượu bia là phương tiện để giao tiếp hay giải sầu.
Các dấu hiệu lá gan suy yếu, mắc bệnh sớm nhất dễ bị bỏ qua
Lá gan được ví như một "người lao động thầm lặng" nhất trong cơ thể bởi nó không có các dây thần kinh cảm giác đau trực tiếp tại chỗ. Chính vì khả năng dự trữ và bù đắp cực kỳ mạnh mẽ, lá gan có thể vẫn hoạt động ngay cả khi đã bị tổn thương tới 70% . Đây là lý do khiến các bệnh lý về gan thường diễn tiến trong âm thầm, không gây đau đớn ở giai đoạn đầu, khiến người bệnh dễ dàng bỏ qua "thời điểm vàng" để điều trị.
Dưới đây là 7 dấu hiệu cảnh báo sớm nhất khi lá gan bắt đầu suy yếu mà bạn cần đặc biệt lưu tâm:
- Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân dù đã nghỉ ngơi đầy đủ.
- Rối loạn tiêu hóa, thường xuyên đầy bụng, chán ăn hoặc sợ các món dầu mỡ.
- Nước tiểu có màu vàng sậm hơn bình thường và phân có màu nhạt hơn.
- Xuất hiện tình trạng ngứa da dai dẳng, nổi mề đay nhưng không do dị ứng.
- Mắt và da bắt đầu có sắc thái vàng nhẹ do tích tụ bilirubin trong máu.
- Hơi thở có mùi hôi đặc trưng dù đã vệ sinh răng miệng kỹ lưỡng.
- Dễ bị bầm tím dưới da hoặc chảy máu chân răng do chức năng tổng hợp chất đông máu của gan giảm sút.
Ảnh minh họa
Khi nhận thấy những thay đổi nhỏ này, thay vì chủ quan chờ đợi cơn đau xuất hiện, bạn nên chủ động kiểm tra chức năng gan ngay lập tức để bảo vệ "nhà máy thải độc" của chính mình.
Nguồn và ảnh: Sohu, Aboluowang, EBC
Hoặc