Thận được ví như “máy lọc” của cơ thể. Cơ quan này giúp đào thải chất thải chuyển hóa qua nước tiểu, đồng thời điều hòa nước, chất điện giải như natri, kali và duy trì cân bằng axit – kiềm trong máu. Nhờ đó, các cơ quan khác mới vận hành ổn định. Tuy nhiên, thận không phải “cỗ máy” bất khả chiến bại. Chỉ cần vài ngày sinh hoạt thất thường, chức năng thận cũng có thể bị ảnh hưởng.
Ba thói quen hại thận phổ biến trong dịp Tết
- Rối loạn sinh hoạt: Tết thường đi kèm với việc ngủ muộn, dậy trễ, bỏ tập thể dục và thậm chí quên uống thuốc điều trị bệnh mạn tính như tăng huyết áp hay đái tháo đường. Nhịp sinh học bị đảo lộn khiến cơ thể không được nghỉ ngơi đầy đủ, trong đó có cả thận. Với những người đã có bệnh nền, việc bỏ thuốc vài ngày có thể làm huyết áp hoặc đường huyết tăng vọt, gây áp lực trực tiếp lên cầu thận.
- Ăn uống mất kiểm soát: Mâm cỗ ngày Tết thường nhiều thịt đỏ, nội tạng, đồ chiên rán, thực phẩm ướp muối, nước ngọt và rượu bia. Lượng muối cao khiến cơ thể giữ nước, tăng gánh nặng lọc máu cho thận. Ăn quá nhiều đạm trong thời gian ngắn làm tăng sản phẩm chuyển hóa chứa nitơ, buộc thận phải hoạt động nhiều hơn để đào thải. Rượu bia quá mức còn gây mất nước và rối loạn điện giải, ảnh hưởng xấu đến chức năng thận.
- Tụ tập liên tục, dễ mắc bệnh hô hấp: Dịp đầu năm cũng là mùa cao điểm của cúm và các bệnh đường hô hấp. Nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm liên cầu, trong một số trường hợp có thể dẫn đến viêm cầu thận cấp. Dù không phổ biến, đây vẫn là nguy cơ cần lưu ý, nhất là ở người có sức đề kháng kém.
Sau Tết, làm gì để “giải cứu” thận?
- Đưa nhịp sống trở lại quỹ đạo: Cố gắng ngủ sớm hơn, dậy đúng giờ, hạn chế thức khuya và tránh làm việc quá sức. Một giấc ngủ đủ và đều đặn giúp cơ thể phục hồi, trong đó có hệ bài tiết.
- Vận động vừa phải: Có thể bắt đầu bằng đi bộ nhanh, chạy chậm, tập thái cực quyền, yoga hoặc bơi lội. Hoạt động thể lực đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn, kiểm soát huyết áp và tăng độ nhạy insulin, gián tiếp bảo vệ thận. Tuy nhiên, không nên tập quá sức ngay sau kỳ nghỉ dài.
- Duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh cũng rất quan trọng. Đeo khẩu trang khi cần, rửa tay thường xuyên, hạn chế đến nơi đông người trong thời điểm dịch bệnh, giữ nhà cửa thông thoáng để giảm nguy cơ nhiễm trùng.
- Về ăn uống, nên giảm muối, hạn chế thực phẩm ướp mặn, tăng rau xanh và trái cây tươi để bổ sung chất xơ và kali tự nhiên ở mức hợp lý. Lượng đạm nên ở mức vừa phải, ưu tiên nguồn chất lượng như cá, trứng, sữa, thịt nạc. Tránh lạm dụng rượu bia và hạn chế ăn đồ để qua đêm. Uống đủ nước, nhưng không cần ép uống quá nhiều nếu không có chỉ định đặc biệt.
- Giữ tâm lý ổn định. Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng huyết áp và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, trong đó có thận. Chia sẻ cảm xúc với người thân, duy trì thái độ tích cực và biết cách điều tiết cảm xúc là một phần quan trọng của chăm sóc sức khỏe.
Tết chỉ kéo dài vài ngày, nhưng thói quen xấu có thể để lại hệ quả lâu hơn thế. Điều chỉnh kịp thời sau kỳ nghỉ sẽ giúp cơ thể, đặc biệt là thận, sớm trở lại trạng thái cân bằng vốn có.
Nguồn và ảnh: Sohu
Hoặc