Không ít thói quen quen tay lại phản tác dụng, vừa làm mất chất dinh dưỡng vừa không loại bỏ được dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Dưới đây là những cách rửa rau phổ biến nhưng thiếu khoa học.
Thứ nhất, ngâm rau quá lâu trong nước. Nhiều người tin rằng ngâm lâu sẽ loại bỏ thuốc trừ sâu tốt hơn. Thực tế, khi ngâm quá lâu, thành tế bào rau bị mềm, tạo điều kiện cho hóa chất và tạp chất thấm ngược vào bên trong. Các vitamin tan trong nước như vitamin C và folate cũng dễ bị hòa tan, làm giảm giá trị dinh dưỡng.
Thứ hai, dùng quá nhiều chất tẩy rửa hoặc dung dịch rửa rau. Một số người sử dụng nước rửa chén, dung dịch chuyên dụng với hy vọng khử sạch hóa chất. Tuy nhiên, nếu không tráng kỹ, hóa chất từ chất tẩy có thể bám lại trên bề mặt rau, gây ô nhiễm thứ cấp. Một số thử nghiệm cho thấy hiệu quả loại bỏ thuốc trừ sâu của chất tẩy rửa thậm chí không bằng nước sạch chảy liên tục.
Thứ ba, cắt rau rồi mới rửa. Cách làm này khiến các vitamin tan trong nước dễ thất thoát qua vết cắt. Đồng thời, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật hoặc bụi bẩn có thể bám sâu vào mặt cắt, khó làm sạch hoàn toàn. Rau đã cắt còn dễ tiếp xúc với vi khuẩn trong không khí, tăng nguy cơ nhiễm chéo.
Thứ tư, quá tin vào máy rửa rau. Những năm gần đây, nhiều sản phẩm quảng cáo dùng sóng siêu âm hoặc ozone để khử thuốc trừ sâu. Tuy nhiên, có nghiên cứu cho thấy hiệu quả loại bỏ thuốc bảo vệ thực vật trên rau lá bằng sóng siêu âm chỉ đạt khoảng hơn 50%. Mỗi loại thuốc có tính chất khác nhau, không có phương pháp đơn lẻ nào loại bỏ được tất cả. Hơn nữa, rau bán tại siêu thị chính thống thường có dư lượng trong giới hạn cho phép, vì vậy không nên hoang mang quá mức.
Vậy rửa rau đúng cách là rửa những gì? Mục tiêu cơ bản là loại bỏ đất cát, bụi bẩn, phân bón, vi sinh vật và giảm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Theo báo cáo năm 2023 của Tổ chức Công tác Môi trường Mỹ (EWG), khoảng 75% rau không hữu cơ tại Mỹ có thể phát hiện dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Một số nhóm đậu có tỷ lệ phát hiện dư lượng cao hơn, trong khi nấm thường có nguy cơ thấp hơn.
Do đặc điểm khác nhau, mỗi loại rau cần cách rửa riêng.
Với rau lá như rau cải, rau bina, xà lách, cách hiệu quả nhất là rửa dưới vòi nước chảy, kết hợp tách từng lá để nước chảy vào tận gốc. Không cần thêm giấm, chanh hay dung dịch tẩy rửa. Tránh ngâm lâu trong chậu nước vì vi khuẩn có thể lan giữa các lá, thậm chí từ bồn rửa sang rau. Trước khi rửa nên loại bỏ lá úa, dập nát.
Với rau cuộn nhiều lớp như bắp cải, xà lách cuộn, nên bỏ lớp lá ngoài cùng vì đây là nơi dễ bám đất và côn trùng. Nếu phát hiện sâu, cần bóc thêm các lớp bên trong để kiểm tra. Sau đó tách từng lá và rửa dưới nước chảy.
Với củ quả vỏ sần như cà rốt, khoai tây, dưa leo, bí đỏ, nên rửa dưới nước chảy và có thể dùng bàn chải mềm chà bề mặt để loại bỏ đất cát trong khe rãnh. Nếu có vết dập, nên cắt bỏ trước khi rửa. Dù có gọt vỏ, vẫn cần rửa trước để tránh đưa đất và hóa chất từ vỏ vào phần ruột khi gọt.
Với các loại có nguy cơ dư lượng cao và kết cấu cứng như đậu đũa, cần tây, có thể ngâm ngắn khoảng 5 đến 10 phút rồi rửa dưới nước chảy khoảng 30 giây, kết hợp chà nhẹ. Sau đó chần nhanh qua nước sôi vì nhiệt có thể giúp phân hủy một phần thuốc trừ sâu nhóm phospho hữu cơ.
Với súp lơ và bông cải xanh có cấu trúc nhiều kẽ hở, nên tách nhỏ, ngâm trong nước ấm khoảng 20 phút để côn trùng và bụi bẩn thoát ra, sau đó rửa kỹ và chần nhanh trước khi chế biến.
Ngoài kỹ thuật rửa, những chi tiết nhỏ cũng rất quan trọng. Cần rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước và sau khi xử lý thực phẩm. Nên rửa dưới nước chảy thay vì nước đọng trong chậu. Phân loại rau khi rửa để tránh nhiễm chéo giữa rau lá và rau củ nhiều đất. Ưu tiên rửa rau sạch trước, rau nhiều bùn đất sau. Kiểm soát thời gian ngâm để tránh mất chất dinh dưỡng.
Tóm lại, với phần lớn rau, rửa dưới vòi nước chảy kết hợp chà nhẹ là đủ hiệu quả. Rau vỏ sần có thể dùng bàn chải mềm hoặc gọt vỏ. Rau có nguy cơ dư lượng cao nên chần nhanh sau khi rửa. Các phương pháp thêm baking soda, giấm hay dùng máy rửa rau hiện chưa có bằng chứng thống nhất về hiệu quả vượt trội. Đôi khi, cách đơn giản và tiết kiệm lại là lựa chọn an toàn và thân thiện nhất.
Nguồn và ảnh: QQ
Hoặc