* Tác giả: Tiểu Du - blogger chuyên về nuôi dạy con (Trung Quốc)
Trong suốt 5 năm làm ca đêm tại một hiệu thuốc nhỏ, tôi đã quen với nhịp thời gian rất khác: khi thành phố chìm vào giấc ngủ, cũng là lúc cánh cửa tiệm mở ra cho những câu chuyện thầm lặng. Đặc biệt, có một khung giờ mà tôi luôn nhớ rõ, sau nửa đêm. Và những người bước vào khi ấy, phần lớn là phụ nữ.
Họ đến trong trạng thái vội vàng, có người còn mặc nguyên đồ ngủ, khoác tạm chiếc áo ngoài, chân đi dép lê. Tóc chưa kịp chải, gương mặt không trang điểm, thậm chí còn lộ rõ sự mệt mỏi sau một ngày dài. Nhưng điểm chung lớn nhất không nằm ở vẻ ngoài, mà ở lý do họ xuất hiện.
Họ không đi mua thuốc cho mình.
Có người hớt hải hỏi thuốc hạ sốt vì con đang sốt cao. Có người tìm thuốc dạ dày khi người thân trong nhà bị đau. Cũng có người ghé mua thuốc cho bố mẹ lớn tuổi. Họ thường là người đứng ra xử lý tình huống khi có việc xảy ra trong gia đình, là người rời khỏi giường ấm để chạy ra ngoài giữa đêm.
Hiếm lắm mới có người phụ nữ đến mua thuốc cho chính mình. Và nếu có, thường là khi họ đã “không chịu nổi nữa”.
Ảnh minh hoạ
Tôi từng gặp một người phụ nữ ngoài 30 tuổi, bế con nhỏ đến mua thuốc lúc gần 2 giờ sáng. Đứa bé sốt cao, quấy khóc không ngừng. Một tay cô giữ con, một tay lục túi tìm tiền. Khi thanh toán xong, cô đứng lặng vài giây rồi bật khóc. Không phải khóc lớn, chỉ là nước mắt rơi liên tục.
Cô nói một câu mà tôi không quên được: "Không phải tôi yếu đuối, chỉ là tôi nhận ra… ngoài tôi ra, không ai có thể đi mua thuốc lúc này". Câu nói đó nghe qua rất bình thường, nhưng lại khiến người ta nghẹn lại.
Cũng có lần, một cô lao công ghé vào mua thuốc giảm đau. Cô làm việc từ sáng sớm đến tối muộn, cổ tay đau nhiều ngày nhưng không dám nghỉ. Đến khi không ngủ nổi nữa, cô mới đi mua thuốc. Khi tôi hỏi sao không đi khám, cô chỉ cười: "Ráng một chút là qua thôi".
Dường như, “ráng một chút” đã trở thành thói quen của rất nhiều phụ nữ.
Sau nhiều năm quan sát, tôi dần nhận ra một sự thật: những người phụ nữ xuất hiện vào lúc nửa đêm ở hiệu thuốc đều có chung một điểm: họ luôn đặt bản thân ở sau cùng. Họ có thể chịu đựng, có thể hy sinh, có thể gồng gánh, miễn là những người xung quanh được ổn. Điều đáng nói là, xã hội lại xem điều đó như một điều hiển nhiên.
Một người đàn ông thức đêm chăm con, đi mua thuốc sẽ được khen là “có trách nhiệm”. Nhưng một người phụ nữ làm điều tương tự, lại được xem là “đương nhiên phải thế”. Không ai hỏi họ có mệt không, có cần giúp đỡ không.
Nhưng sâu xa hơn, đây không chỉ là câu chuyện của người lớn. Nó bắt đầu từ cách chúng ta dạy con cái.
Nhiều bé gái được dạy từ nhỏ rằng phải biết nhường nhịn, phải biết lo cho người khác, phải “hi sinh một chút cũng không sao”. Trong khi đó, không ít bé trai lại lớn lên trong sự bao bọc, ít khi phải chia sẻ trách nhiệm gia đình. Lâu dần, điều này hình thành một lối suy nghĩ: phụ nữ là người gánh vác, còn việc họ mệt mỏi hay kiệt sức dường như không quan trọng.
Và rồi khi trưởng thành, họ trở thành những người phụ nữ bước ra ngoài giữa đêm hôm, không phải vì họ đặc biệt hơn ai, mà vì trong suy nghĩ của họ, “mình phải là người làm điều đó”.
Chính vì vậy, những đêm muộn ở hiệu thuốc không chỉ là nơi bán thuốc, mà còn phản chiếu cách một xã hội đang vận hành, nơi có những người phụ nữ âm thầm “gồng” thay cho cả gia đình.
Có lẽ điều mà các bậc cha mẹ cần suy nghĩ lại không phải là dạy con trở nên mạnh mẽ đến mức nào, mà là dạy con biết cân bằng. Dạy con gái rằng chăm sóc người khác là tốt, nhưng chăm sóc bản thân cũng quan trọng không kém. Dạy con trai rằng trách nhiệm gia đình không phải là việc của riêng ai. Điều quan trọng hơn là dạy con biết cân bằng: biết quan tâm người khác, nhưng cũng biết lắng nghe chính mình; biết trách nhiệm, nhưng không xem việc gồng gánh một mình là điều hiển nhiên.
Một gia đình khỏe mạnh không phải là nơi có một người luôn hy sinh, mà là nơi mọi người cùng chia sẻ. Sau tất cả, điều khiến tôi ám ảnh nhất không phải là những cơn sốt, những cơn đau, mà là hình ảnh những người phụ nữ lặng lẽ bước vào hiệu thuốc lúc nửa đêm, rồi lại vội vã rời đi.
Họ mạnh mẽ, nhưng không phải vì họ không biết mệt. Họ kiên cường, nhưng không có nghĩa là họ không cần được chăm sóc. Và nếu có thể thay đổi điều gì đó từ hôm nay, có lẽ nên bắt đầu từ việc dạy con: Đừng để một người phải “gồng” quá lâu chỉ vì đó là điều họ được dạy từ nhỏ.
Hoặc