(Bài viết của độc giả họ Diệp, 61 tuổi, đăng tải trên diễn đàn Trung Quốc)
Những năm tháng không ngừng đua tranh, tôi đã có được rất nhiều
Năm tôi 35 tuổi, tôi đặt mục tiêu phải mua được căn nhà lớn hơn anh bạn cùng khóa đại học. Năm 40 tuổi, tôi quyết tâm đổi xe vì “đi chiếc cũ nhìn không xứng với vị trí”. Năm 45 tuổi, tôi nhận lời thăng chức dù biết công việc sẽ cuốn mình đi nhiều hơn. Khi ấy, tôi tin rằng đó là thành công: những thứ người khác có thể nhìn thấy, đo đếm được, so sánh được.
Tôi không phải người duy nhất nghĩ như vậy. Ở tuổi tráng niên, phần lớn chúng ta đều bị cuốn vào một cuộc đua vô hình để không thua kém, để giữ thể diện, để chứng minh mình đã “làm được điều gì đó”. Thành công dường như phải có hình dáng cụ thể: nhà rộng hơn, xe mới hơn, chức danh dài hơn.
Tôi từng hãnh diện khi mời bạn bè đến dự tiệc tân gia, nghe người ta trầm trồ về vị trí, về nội thất. Tôi từng thấy mình “đủ đầy” khi ký hợp đồng lớn, khi tên mình xuất hiện trong danh sách lãnh đạo. Tôi từng tự hào khi lái ô tô chở vợ con về thăm quê, gặp gỡ họ hàng.
Nhưng điều lạ là, những khoảnh khắc hân hoan ấy thường trôi qua rất nhanh. Sau mỗi dấu mốc, tôi lại lập tức nghĩ đến mục tiêu tiếp theo. Thành công chưa kịp kịp lắng xuống thành niềm vui mà lập tức trở thành áp lực phải duy trì và vượt qua.
Có một thời gian dài, tôi sống trong cảm giác phải luôn thúc mình tiến về phía trước. Nếu chậm lại, tôi sợ mình tụt hậu. Nếu từ chối cơ hội, tôi sợ người khác đánh giá mình thiếu tham vọng. Nỗi sợ ấy âm thầm chi phối nhiều quyết định, từ chuyện công việc đến cách tôi tiêu tiền, cách tôi giao tiếp, thậm chí cả cách tôi nuôi dạy con.
Chỉ đến khi bước qua tuổi 60, khi công việc không còn là trung tâm, tôi mới có cơ hội nhìn lại chặng đường đã đi. Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất không phải là mình đã kiếm được bao nhiêu, mà là bao nhiêu trong số đó thực sự khiến tôi thấy bình yên.
Nhưng thứ tôi thực sự cần là gì?
Có lần, sau một buổi họp kéo dài, tôi trở về căn nhà rộng rãi của mình. Mọi thứ ngăn nắp, tiện nghi, nhưng tôi lại cảm thấy mệt mỏi hơn cả những ngày còn ở căn hộ nhỏ. Tôi chợt nhận ra: căn nhà này đẹp, nhưng nó được xây nhiều hơn cho ánh nhìn của người khác hơn là cho sự thoải mái của chính tôi.
Hay như chiếc xe tôi từng rất tự hào, nhưng sau vài năm, nó chỉ còn là phương tiện. Cảm giác “đẳng cấp” ban đầu dần biến mất, thay vào đó là chi phí bảo dưỡng và nỗi lo trầy xước, hao mòn. Tôi bắt đầu tự hỏi: mình mua nó vì nhu cầu thực sự, hay vì muốn chứng minh điều gì đó?
Những câu hỏi ấy không khiến tôi phủ nhận quá khứ. Tôi hiểu, ở mỗi giai đoạn, mình đã lựa chọn theo nhận thức và hoàn cảnh khi ấy. Nhưng tôi cũng dần thấy rõ một điều: phần lớn những quyết định lớn trong đời tôi đều hướng ra bên ngoài, hướng tới sự công nhận, sự so sánh, sự ngưỡng mộ.
Trong khi đó, thứ tôi thực sự cần lại đơn giản hơn nhiều.
Một buổi sáng thức dậy không phải kiểm tra điện thoại ngay lập tức. Một bữa cơm gia đình không bị ngắt quãng bởi cuộc gọi công việc. Một buổi chiều ngồi uống trà, không phải suy tính chiến lược hay doanh số. Những điều ấy trước đây tôi từng xem là nhỏ bé, thậm chí tầm thường. Nhưng giờ đây, chúng lại mang đến cảm giác bình an rõ ràng hơn bất kỳ lời khen nào.
Tôi bắt đầu thay đổi cách nhìn về thành công. Thay vì hỏi “người khác sẽ nghĩ gì?”, tôi tự hỏi “mình có thực sự muốn điều này không?”. Thay vì cân nhắc xem lựa chọn nào khiến mình trông “hơn”, tôi nghĩ đến lựa chọn nào khiến mình thấy nhẹ lòng.
Khi con cái trưởng thành, tôi cũng bớt áp đặt lên chúng những tiêu chuẩn từng áp đặt lên mình. Tôi không còn thúc ép con phải đạt chức danh cao, phải mua nhà sớm, phải hơn người khác. Tôi chỉ mong con tìm được công việc phù hợp, giữ được sức khỏe và có một gia đình êm ấm. Có lẽ, đó mới là thứ bền vững.
Điều thú vị là, khi tôi bớt chạy theo ánh nhìn bên ngoài, tôi lại cảm thấy tự tin hơn. Không còn phải gồng mình giữ hình ảnh, tôi thoải mái hơn trong các mối quan hệ. Tôi chấp nhận nói “không” với những điều không cần thiết, rồi cho phép mình sống chậm lại mà không thấy xấu hổ.
Thành công không phải để người khác nhìn vào và trầm trồ. Nó là cảm giác buổi tối đặt lưng xuống giường mà không còn nặng lòng. Là sự hài lòng khi nhìn lại một ngày trôi qua và thấy mình đã sống đúng với điều mình tin.
Tôi từng nghĩ phải có nhiều thứ hơn nữa mới được gọi là thành công. Nhưng ở tuổi này, tôi hiểu rằng, thành công không nằm ở độ lớn của ngôi nhà, độ dài của chức danh hay số tiền trong tài khoản. Nó nằm ở chỗ, giữa những biến động của cuộc đời, mình vẫn giữ được sự bình thản.
Có thể tôi nhận ra điều đó muộn. Nhưng muộn không có nghĩa là vô ích. Bởi từ khoảnh khắc hiểu rằng thành công là để mình thấy yên, tôi bắt đầu sống những ngày nhẹ nhàng hơn. Và có lẽ, đó mới là thành tựu đáng giá nhất của một đời người.
(*Bài viết mang tính chiêm nghiệm, chia sẻ quan điểm cá nhân)
Nguồn: Toutiao/Ảnh minh họa: Internet
Hoặc