Vào những ngày nắng nóng cao điểm, nguy cơ đột quỵ, tử vong có xu hướng tăng cao. Theo BS Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam), ngoài yếu tố thời tiết, nhiều thói quen tưởng chừng vô hại trong đời sống hàng ngày lại là "đòn bẩy" khiến nguy cơ đột quỵ tăng lên, nhất là trong những đợt nắng nóng kéo dài.
BS Hoàng khuyên người dân nên bỏ 5 thói quen "vạn người mê" dưới đây để bảo vệ sức khoẻ:
1. Di chuyển từ chỗ này sang chỗ khác thay đổi nhiệt độ môi trường đột ngột
Một trong những sai lầm phổ biến là thay đổi nhiệt độ môi trường quá đột ngột. Nhiều người có thói quen ngồi lâu trong phòng máy lạnh ở mức 24-25 độ C rồi bước ngay ra ngoài trời nắng 36-37 độ C. Sự chênh lệch nhiệt độ lớn khiến mạch máu co hoặc giãn đột ngột, huyết áp biến động mạnh, có thể gây choáng váng, ngất xỉu, thậm chí kích hoạt cơn đột quỵ ở người có mạch máu não yếu.
Tương tự, đi nắng về lập tức tắm nước lạnh sâu cũng khiến cơ thể chưa kịp thích nghi, mạch ngoại vi co lại nhanh, huyết áp có thể tăng vọt trong thời gian ngắn.
2. Tắm nước quá nóng trong phòng kín sau thời gian dài ở ngoài trời
Thói quen tắm nước quá nóng trong phòng kín sau thời gian dài ở ngoài trời cũng tiềm ẩn nguy cơ. Nước nóng làm giãn mạch nhanh, huyết áp tụt đột ngột, kết hợp với không gian kín, thiếu thoáng khí có thể khiến người tắm choáng, ngất trong nhà tắm.
Khuyến cáo là nên nghỉ ngơi, lau người cho ráo mồ hôi, chờ nhịp tim và nhịp thở ổn định rồi mới tắm và nên chọn mức nước ấm vừa phải.
3. Tập thể dục không đúng thời điểm hoặc quá sức
Một sai lầm khác là tập thể dục không đúng thời điểm hoặc quá sức. Trong những ngày nắng nóng, nhiều tuyến đường, sân bãi vẫn còn giữ nhiệt cao ngay cả vào sáng sớm. Việc đạp xe, chạy bộ cường độ cao trên nền nhiệt như vậy làm cơ thể vừa sinh nhiệt do vận động, vừa nhận thêm nhiệt từ mặt đường, khiến hệ tuần hoàn, hô hấp bị quá tải.
Tập dưới trời nắng gắt buổi trưa, đầu giờ chiều càng làm tăng nguy cơ say nắng, kiệt sức, rối loạn nhịp tim và đột quỵ.
4. Sử dụng rượu bia, cà phê, nước ngọt có gas để "giải nhiệt"
Việc sử dụng rượu bia, cà phê, nước ngọt có gas để "giải nhiệt" cũng là hiểu lầm thường gặp. Rượu bia làm giãn mạch, tăng mất nước qua đường tiểu, đồng thời làm giảm khả năng nhận biết các dấu hiệu mệt, chóng mặt, choáng váng của cơ thể.
Đồ uống chứa caffeine và đường có tác dụng lợi tiểu, khiến cơ thể mất nước nhiều hơn. Trong khi đó, nhiều người lại không bổ sung đủ nước lọc, rau xanh, trái cây tươi, vốn là nguồn cung cấp nước, vitamin và chất điện giải tự nhiên quan trọng.
5. Ăn nhiều muối, nhiều mỡ trong mùa nóng
Chế độ ăn nhiều muối, nhiều mỡ trong mùa nóng cũng gây bất lợi. Ăn mặn với lượng muối, nước chấm, đồ hộp cao làm tăng giữ nước, tăng huyết áp, tạo gánh nặng cho tim và mạch máu não. Ăn nhiều thịt đỏ, món chiên xào nhiều dầu mỡ, đồ ngọt, thức ăn nhanh… thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, làm hẹp lòng mạch, khiến nguy cơ nhồi máu não, nhồi máu cơ tim tăng lên. Nhất là khi kết hợp với mất nước, tăng thân nhiệt do thời tiết.
Nếu thấy có người đột quỵ cũng cần chú ý sơ cứu đúng cách. Không ít trường hợp, khi gặp người ngất xỉu ngoài đường, người xung quanh vội vã cạo gió, chích lể, cho uống nước, nước chanh muối hoặc tự cho dùng thuốc hạ sốt. "Với sốc nhiệt và đột quỵ, những cách làm này không những không giải quyết được nguyên nhân mà còn có thể làm mất “thời gian vàng” để đưa nạn nhân đến cơ sở y tế. Đặc biệt, việc ép uống khi người bệnh lơ mơ, khó nuốt sẽ dễ gây sặc, tắc đường thở", BS Hoàng khuyến cáo.
Hoặc