Nhắc đến một ngày đi học của học sinh, nhiều người thường nghĩ ngay đến chuyện học hành, bài vở, kiểm tra, rồi tan học về nhà. Nhưng với những bạn học 2 buổi và ăn bán trú tại trường, một ngày còn có thêm một "nhiệm vụ" rất quan trọng: Trưa nay ăn gì?
Nghe thì có vẻ là câu hỏi đơn giản, nhưng với một ngôi trường có hơn 3.000 học sinh, để tất cả cùng có một bữa ăn đúng giờ lại chẳng hề đơn giản chút nào.
Tại trường Nguyễn Bỉnh Khiêm - Cầu Giấy, khu bếp ăn ở cơ sở số 6 Trần Quốc Hoàn, phường Nghĩa Đô, Hà Nội mỗi bữa chính phục vụ khoảng hơn 3.000 suất. Và để làm được con số này, phía sau mỗi bữa cơm của học sinh là cả một "guồng máy" được vận hành liên tục.
Tham quan bữa cơm bán trú tại trường Nguyễn Bỉnh Khiêm
3.000 suất ăn, bếp chạy thế nào cho kịp?
Trường Nguyễn Bỉnh Khiêm - Cầu Giấy gồm Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm - Cầu Giấy và Trường THCS&THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm - Cầu Giấy. Trường nằm trên khuôn viên rộng 7.100 m², gồm 4 tòa nhà cao 7-9 tầng và phục vụ hơn 3.000 học sinh mỗi ngày.
Được thành lập từ năm 1993, nhà trường tổ chức học 2 buổi/ngày, trong đó học sinh ăn và nghỉ trưa tại trường. Thế nên khu bếp ăn cũng trở thành một "đại diện" quan trọng trong cuộc sống hàng ngày ở đây.
Hệ thống Giáo dục chất lượng cao Nguyễn Bỉnh Khiêm - Cầu Giấy tọa lạc tại số 6 Trần Quốc Hoàn, phường Nghĩa Đô, Hà Nội
Được thành lập từ năm 1993, nhà trường tổ chức mô hình bán trú từ những năm đầu hoạt động. Cùng với quá trình phát triển, hệ thống cơ sở vật chất phục vụ việc ăn uống và sinh hoạt của học sinh cũng được xây dựng theo quy mô ngày càng lớn.
Riêng khu bếp tại cơ sở Trần Quốc Hoàn hiện phục vụ khoảng hơn 3.000 suất trong mỗi bữa chính. Nhà trường thông tin chi phí bán trú là 80.000 đồng/ngày với học sinh Tiểu học và THCS, bao gồm bữa trưa và bữa phụ chiều. Khối THPT là 60.000 đồng đối với học sinh ăn bữa trưa.
Với quy mô hàng nghìn suất mỗi bữa, bếp ăn phải chuẩn bị lượng lớn thực phẩm trong thời gian ngắn
Với quy mô này, khu bếp không thể vận hành theo kiểu "nấu xong rồi chia từng phần" như một căn bếp gia đình. Các khu vực được bố trí theo từng công đoạn, từ chuẩn bị nguyên liệu, sơ chế, chế biến đến hoàn thiện và đưa suất ăn ra khu vực phục vụ.
Hàng nghìn suất ăn phải được chuẩn bị đồng bộ trước giờ học sinh dùng bữa, nên từng công đoạn đều phải tính toán khá kỹ về thời gian.
Không gian nhà ăn đơn giản mà sạch sẽ
Mọi thứ từ những chi tiết nhỏ nhất đều được xử lý gọn gàng
Khu vực phục vụ bữa ăn của học sinh tại trường
Một phần bữa trưa bán trú được chuẩn bị trước giờ học sinh dùng bữa
Mỗi ngày một kiểu món, không ngán nổi
Sau khi tất cả công đoạn trong bếp hoàn tất, "thành phẩm" cuối cùng cũng phải đến được đúng nơi: bàn ăn của học sinh. Với hơn 3.000 suất mỗi bữa chính, đây chắc chắn không phải một bữa ăn gia đình kiểu vài người ngồi quanh bàn rồi ăn thong thả. Mọi thứ diễn ra với quy mô lớn hơn rất nhiều.
Học sinh đến giờ ăn sẽ có khoảng thời gian dành cho bữa trưa, sau đó nghỉ ngơi để tiếp tục buổi học chiều. Với các bạn học bán trú, những bữa ăn này đã trở thành một phần rất quen thuộc trong một ngày tại trường.
Các khay thức ăn gọn gàng, đầy ắp
Thực đơn được thay đổi theo từng nhóm ẩm thực nhằm tạo sự đa dạng về khẩu vị cho học sinh
Nhà trường xây dựng 4 nhóm thực đơn gồm món Âu, món Á, món Nhật - Hàn và bún - phở
Các món ăn nóng hổi được chuẩn bị theo quy trình nghiêm ngặt
Thực đơn cũng được cập nhật hàng tuần trên website của nhà trường. Phụ huynh có thể vào xem trước các món ăn trong tuần thay vì phải chờ đến khi con đi học về mới biết hôm nay trường ăn gì. Đây cũng là một cách để gia đình chủ động theo dõi các bữa ăn của học sinh trong những ngày ở trường.
Điểm dễ thấy nhất tại đây là thực đơn không bị đóng khung trong một kiểu món. Có hôm là món Âu, có hôm món Á, lúc lại chuyển sang các món Nhật - Hàn, rồi bún - phở. Thực đơn được thay đổi theo tuần để học sinh có thêm lựa chọn và không cảm thấy "ngán" vì ăn mãi một kiểu.
Thực đơn bán trú được nhà trường cập nhật hàng tuần trên website để phụ huynh theo dõi, phụ huynh có thể chủ động kiểm tra thực đơn các bữa ăn của học sinh trong tuần
Các suất ăn được chuẩn bị đồng bộ trước giờ học sinh dùng bữa
Ngoài các món ăn chính, khu bếp bánh riêng cũng là một điểm đáng chú ý. Những món bánh được chế biến trong khu vực được đầu tư riêng, với thiết bị phục vụ cho công việc làm bánh.
Với học sinh, điều quan trọng nhất vẫn là một câu hỏi rất đơn giản: "Hôm nay ăn gì?". Còn với nhà trường, để trả lời câu hỏi đó mỗi ngày cho hơn 3.000 học sinh thì phía sau lại là cả một quy trình công phu.
Khu vực bếp được đầu tư hệ thống thiết bị phục vụ việc chế biến với quy mô lớn
Khu bếp bánh là một trong những hạng mục được nhà trường chú trọng đầu tư
Nguyên liệu đầu vào được lựa chọn theo tiêu chuẩn của các nhà hàng, khách sạn cao cấp
Theo giới thiệu của nhà trường, đội ngũ vận hành bếp có kinh nghiệm làm việc tại các khách sạn lớn ở Hà Nội
Từ việc lên thực đơn, chuẩn bị nguyên liệu, chế biến cho đến phục vụ, tất cả phải chạy theo đúng nhịp. Chỉ cần một khâu chậm lại, hàng nghìn suất ăn cũng có thể bị ảnh hưởng.
Vì vậy, nhìn từ bên ngoài, một bữa cơm bán trú có thể chỉ là vài món ăn trên bàn. Nhưng nhìn sâu vào căn bếp này, đó là cả một hệ thống đang hoạt động để những món ăn ấy có mặt đúng giờ trước khi học sinh vào giờ nghỉ trưa.
Ngoài khu bếp, nhà trường còn bố trí phòng giặt là riêng dành cho cán bộ, nhân viên và học sinh, phục vụ nhu cầu sinh hoạt trong ngày của một trường học có quy mô lớn.
Bữa ăn bán trú được nhà trường xác định là một phần trong trải nghiệm học tập và sinh hoạt của học sinh
Nhà trường còn bố trí riêng phòng giặt là dành cho cán bộ, nhân viên và học sinh, góp phần đảm bảo vệ sinh, đồng thời mang đến sự tiện nghi trong sinh hoạt bán trú
Nhà trường muốn gửi gắm gì qua những bữa ăn mỗi ngày?
Với Nguyễn Bỉnh Khiêm - Cầu Giấy, bữa ăn bán trú không chỉ được xem là chuyện "ăn cho no" giữa hai buổi học. Theo định hướng nhà trường, việc đầu tư cho hệ thống bếp ăn nằm trong mục tiêu xây dựng môi trường học tập và sinh hoạt hướng tới một "ngôi trường hạnh phúc". Bởi một học sinh ở trường gần như cả ngày, các bạn học, chơi, ăn, nghỉ rồi lại học tiếp. Nếu chỉ quan tâm đến việc trên lớp học gì mà bỏ qua những khoảng thời gian sinh hoạt cơ bản thì rõ ràng vẫn còn thiếu một phần của trải nghiệm đi học.
Một bữa ăn ngon, đủ dinh dưỡng, thực đơn có thay đổi và được chuẩn bị bài bản cũng là một cách để học sinh cảm thấy thoải mái hơn trong những giờ ở trường. Đây cũng là lý do nhà trường đầu tư khá nhiều cho khu bếp, từ hệ thống chế biến, khu bếp bánh cho đến đội ngũ nhân sự. Không chỉ để phục vụ đủ hơn 3.000 suất ăn mỗi bữa, mà còn để những giờ ăn, giờ nghỉ của học sinh trở thành một phần dễ chịu trong một ngày học kéo dài.
Hoặc