Trước khi chìm vào giấc ngủ, không ít người có thói quen cầm điện thoại để xem video, đọc tin tức hay trò chuyện với bạn bè. Nhiều người cho rằng đây là cách giúp thư giãn sau một ngày dài. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa trong những năm gần đây cho thấy việc sử dụng điện thoại trước giờ ngủ có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng giấc ngủ, đồng thời làm tăng nguy cơ mắc nhiều vấn đề sức khỏe như rối loạn nhịp sinh học, béo phì, lo âu và bệnh tim mạch.
Vì sao lướt điện thoại trước khi ngủ khiến bạn khó ngủ hơn?
Nhiều người cho rằng sử dụng điện thoại trước khi ngủ giúp thư giãn và dễ buồn ngủ hơn. Tuy nhiên, trên thực tế, thói quen này lại khiến não bộ duy trì trạng thái tỉnh táo, làm chậm thời điểm đi ngủ và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ.
Một trong những nguyên nhân quan trọng là ánh sáng xanh phát ra từ màn hình điện thoại. Loại ánh sáng này có thể ức chế quá trình tiết melatonin - hormone giúp cơ thể nhận biết đã đến giờ nghỉ ngơi. Khi melatonin giảm, não bộ khó chuyển sang trạng thái thư giãn tự nhiên, khiến người dùng lâu buồn ngủ hơn và dễ thức khuya.
Bên cạnh đó, những nội dung trên điện thoại như video ngắn, mạng xã hội, trò chuyện trực tuyến hay tin tức cũng liên tục kích thích não hoạt động. Thay vì được “giảm tải” trước giờ ngủ, não bộ lại duy trì trạng thái hưng phấn, khiến nhiều người chỉ định xem vài phút nhưng cuối cùng thức đến khuya mà không nhận ra.
Không chỉ khiến giờ ngủ bị kéo dài, việc dùng điện thoại ban đêm còn làm suy giảm chất lượng giấc ngủ. Các chuyên gia cho biết thói quen này có thể làm giảm thời gian ngủ sâu – giai đoạn quan trọng giúp cơ thể phục hồi năng lượng, sửa chữa mô tổn thương và củng cố trí nhớ. Vì vậy, nhiều người dù ngủ đủ số giờ vẫn thức dậy trong trạng thái mệt mỏi, thiếu tỉnh táo hoặc có cảm giác “ngủ mà không được nghỉ ngơi”.
Ngoài ra, việc tiếp xúc với nội dung kích thích trước khi ngủ còn khiến giấc ngủ dễ bị gián đoạn. Ánh sáng màn hình, tiếng thông báo hoặc trạng thái ngủ không sâu có thể khiến người dùng thức giấc nhiều lần trong đêm. Khi tình trạng này kéo dài, giấc ngủ bị phân mảnh, làm tăng nguy cơ mất ngủ mạn tính và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần.
Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng việc thức khuya thường xuyên do sử dụng điện thoại có thể gây rối loạn nhịp sinh học - cơ chế giúp cơ thể điều chỉnh chu kỳ thức và ngủ. Khi đồng hồ sinh học bị xáo trộn, cơ thể dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, buồn ngủ ban ngày và suy giảm khả năng tập trung.
Khi đồng hồ sinh học bị đảo lộn, nhiều người rơi vào tình trạng ban đêm rất khó ngủ nhưng ban ngày buồn ngủ, uể oải, giảm khả năng tập trung, từ đó hiệu suất làm việc và học tập cũng suy giảm. Theo các chuyên gia, rối loạn nhịp sinh học kéo dài còn ảnh hưởng đến nội tiết, chuyển hóa và hệ miễn dịch của cơ thể.
Những nguy cơ sức khỏe không nên xem nhẹ
Tăng nguy cơ lo âu và trầm cảm
Rối loạn giấc ngủ có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe tâm thần. Việc tiếp xúc liên tục với mạng xã hội hoặc nội dung giải trí vào đêm khuya có thể làm tăng căng thẳng thần kinh, khiến cảm xúc dễ bất ổn hơn.
Người ngủ không đủ giấc trong thời gian dài thường có nguy cơ cao gặp các triệu chứng lo âu, cáu gắt và trầm cảm.
Dễ tăng cân
Thiếu ngủ ảnh hưởng đến các hormone điều chỉnh cảm giác đói và no. Khi ngủ muộn kéo dài, cơ thể có xu hướng tăng cảm giác thèm ăn, đặc biệt là vào ban đêm.
Điều này khiến nhiều người ăn khuya nhiều hơn, tăng lượng calo nạp vào và dễ tăng cân theo thời gian.
Tăng nguy cơ bệnh tim mạch
Nhiều nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ giữa thiếu ngủ kéo dài với nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch và đột quỵ.
Ngủ quá muộn và ngủ không chất lượng có thể làm tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, khiến huyết áp và nhịp tim khó ổn định trong thời gian nghỉ ngơi.
Làm gì để cải thiện giấc ngủ?
Các chuyên gia cho rằng việc thay đổi một vài thói quen nhỏ có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ đáng kể.
Hạn chế dùng điện thoại trước giờ ngủ
Nên ngừng sử dụng điện thoại và các thiết bị điện tử ít nhất 1-2 giờ trước khi đi ngủ. Nếu bắt buộc phải dùng, hãy giảm độ sáng màn hình và bật chế độ lọc ánh sáng xanh.
Thiết lập giờ ngủ cố định
Đi ngủ và thức dậy vào cùng một khung giờ mỗi ngày giúp đồng hồ sinh học hoạt động ổn định hơn.
Thay thế bằng các hoạt động thư giãn
Đọc sách giấy, nghe nhạc nhẹ, thiền, tập hít thở hoặc uống một ly sữa ấm có thể giúp cơ thể thư giãn tự nhiên hơn trước khi ngủ.
Giữ phòng ngủ yên tĩnh và tối
Không gian ngủ nên hạn chế ánh sáng mạnh, tiếng ồn và tránh đặt điện thoại ngay cạnh gối để giảm nguy cơ bị làm phiền trong đêm.
Theo Toutiao
Hoặc