Trong khi hút thuốc, chế độ ăn uống kém lành mạnh và uống quá nhiều rượu là những yếu tố nguy cơ gây ung thư đã được biết đến rộng rãi, các chuyên gia của tổ chức từ hiện Hỗ trợ Ung thư Macmillan (Anh) cảnh báo rằng còn có nhiều nguy cơ ít được biết đến hơn.
Theo các chuyên gia tại Macmillan, trong hầu hết trường hợp, không có lời giải thích rõ ràng vì sao một người mắc ung thư còn người khác thì không. Tổ chức này nhấn mạnh rằng việc có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ không đồng nghĩa chắc chắn bạn sẽ mắc ung thư.
Macmillan cũng cho biết trong khi một số yếu tố nguy cơ chỉ làm tăng khả năng mắc bệnh ở mức nhỏ, thì những yếu tố như hút thuốc lại làm tăng nguy cơ đáng kể. Đồng thời, bạn vẫn có thể mắc ung thư ngay cả khi không có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào đã biết.
Tổ chức này cảnh báo: “Khoảng 4/10 ca ung thư (40%) có thể được ngăn ngừa. Việc duy trì lối sống lành mạnh có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Tuy nhiên, bạn không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ung thư.”
Ảnh minh họa
Những yếu tố nguy cơ gây ung thư là gì?
Các chuyên gia tại Macmillan cho biết ngoài việc bỏ thuốc lá, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống cân bằng và vận động thể chất thường xuyên để giảm nguy cơ ung thư, còn có nhiều yếu tố khác cần được lưu ý.
- Tuổi tác – nguy cơ mắc ung thư tăng lên khi bạn già đi.
- Yếu tố lối sống – như đã đề cập, bao gồm hút thuốc, uống rượu, vận động, cân nặng và chế độ ăn uống, nhưng còn bao gồm cả việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và sử dụng giường tắm nắng nhân tạo (sunbed).
- Tiền sử gia đình – một số loại ung thư phổ biến hơn ở một số gia đình.
- Yếu tố nghề nghiệp và môi trường – một số tác nhân trong môi trường hoặc nơi làm việc có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Chúng được gọi là chất gây ung thư (carcinogens), và mức độ nguy cơ phụ thuộc vào thời gian cũng như mức độ tiếp xúc. Ung thư có thể mất nhiều năm để phát triển, vì vậy một số người vẫn có thể mắc bệnh do công việc họ từng làm từ rất lâu trước đây, trước khi các quy định an toàn nghiêm ngặt hơn được áp dụng.
- Amiăng – đây là một loại khoáng chất tự nhiên hiện đã bị cấm tại Anh. Nó có thể gây tổn thương phổi và dẫn đến u trung biểu mô (mesothelioma) cũng như ung thư phổi. Các chuyên gia ung thư chia sẻ: “Những người có nguy cơ tiếp xúc với amiăng cao nhất là những người từng làm việc trong ngành xây dựng, đóng tàu hoặc sản xuất lò hơi. Tuy nhiên, ngay cả những người không trực tiếp làm việc với amiăng cũng có thể gặp nguy hiểm. Họ có thể từng tiếp xúc với các nhà máy amiăng hoặc các tòa nhà chứa amiăng, hoặc sống cùng người làm việc với amiăng.”
Những yếu tố ít được biết đến khác bao gồm:
- Một số hóa chất
- Tia cực tím (UV)
- Khí radon
- Ô nhiễm không khí
- Hệ miễn dịch suy yếu
- Các tình trạng di truyền có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư trong đời
- Tình trạng tiền ung thư, khi các tế bào xuất hiện thay đổi bất thường và có thể phát triển thành ung thư nếu không được điều trị
Nếu hệ miễn dịch suy yếu, bạn có thể dễ mắc một số loại ung thư hơn, bao gồm:
- Ung thư hạch
- Ung thư da không hắc tố
- Ung thư Kaposi
- Các bệnh ung thư do virus như virus papilloma ở người (HPV) hoặc do vi khuẩn gây ra.
Lưu ý dành cho những ai sắp đi du lịch hè
Nếu bạn có kế hoạch đi du lịch vào mùa hè này và dự định dành nhiều thời gian dưới nắng, việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ bản thân và giảm thiểu nguy cơ ung thư là vô cùng quan trọng.
Ra ngoài trời mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe và ánh nắng mặt trời giúp cơ thể sản sinh vitamin D, hỗ trợ xương chắc khỏe và có thể làm giảm nguy cơ mắc một số bệnh lý. Tuy nhiên, việc tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng có thể gây tổn thương da, vì vậy việc bảo vệ da đúng cách là điều cần thiết.
Các chuyên gia tại Macmillan lưu ý: “Tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời có thể làm tăng nguy cơ ung thư da. Nếu bạn có làn da trắng hoặc nhợt nhạt, hoặc khó bắt nắng, bạn nên tránh để da chuyển sang màu hồng hoặc đỏ khi ở ngoài nắng. Nếu bạn có làn da đen hoặc nâu, các dấu hiệu tổn thương do ánh nắng có thể không rõ ràng, nhưng bạn vẫn cần bảo vệ da khi ra nắng.”
Hoặc