Gần đây, một bản tin khiến nhiều người không khỏi xót xa: tại Trịnh Châu (Hà Nam, Trung Quốc), một bé trai mới 3 tuổi đã được chẩn đoán cận thị 400 độ. Nguyên nhân được xác định là do mỗi khi bé khóc hay quấy, ông bà lại đưa điện thoại cho xem để dỗ dành.
Bác sĩ đau lòng cảnh báo: cận thị là không thể đảo ngược, còn cận thị nặng có thể dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng như mù lòa.
Cận thị ngày càng “trẻ hóa”, và “thủ phạm” thường lại là người thân nhất
Trường hợp trên không phải cá biệt.
Hiện nay, các vấn đề về thị lực đang tấn công trẻ em với tốc độ chưa từng có. Các bác sĩ liên tục nhấn mạnh trong phòng khám rằng: hệ thống thị giác của trẻ trong giai đoạn sơ sinh – mầm non vô cùng non nớt và đang ở thời kỳ phát triển then chốt.
Việc tiếp xúc quá sớm, quá lâu với màn hình điện tử, cùng hình ảnh ánh sáng mạnh liên tục nhấp nháy, thay đổi, buộc cơ mi phải co thắt kéo dài, làm trục nhãn cầu phát triển quá nhanh, từ đó hình thành cận thị thật.
Một khi đã xảy ra, tình trạng này không thể hồi phục, trở thành gánh nặng theo trẻ suốt cuộc đời.
Đáng lo hơn, cận thị nặng (thường từ 600 độ trở lên) không chỉ đơn giản là đeo kính, mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về mắt gây mù như bong võng mạc, tăng nhãn áp, thoái hóa điểm vàng…
Ông bà vì thương cháu, dùng điện thoại để đổi lấy vài phút yên ổn, nhưng vô tình đã để “người giữ trẻ điện tử” đánh đổi tương lai nhìn rõ thế giới của trẻ.
“Nội chiến” trong gia đình: Xung đột quan điểm nuôi dạy, người chịu thiệt luôn là trẻ
Những mâu thuẫn trong việc nuôi dạy cháu giữa các thế hệ thường khiến các khuyến nghị khoa học khó được thực hiện.
Điều này gợi nhớ đến một cảnh trong bộ phim tài liệu “Những bác sĩ nhi khoa lấp lánh”. Một gia đình đưa con đi khám vì bé không chịu ăn. Sau khi tìm hiểu, bác sĩ thẳng thắn phê bình:
“Trẻ ăn cơm mà cả nhà phải múa hát, ông bà làm trò, lại còn bật tivi – đó không phải là ăn, mà là ‘diễn ăn’! Trẻ chưa từng cảm nhận được đói thì làm sao hứng thú với đồ ăn? Gốc rễ vấn đề nằm ở người lớn.”
Những cảnh tương tự cũng xuất hiện trong bộ phim truyền hình “An Gia”: người mẹ là bác sĩ sản khoa vừa về nhà đã bắt gặp ông bà vừa cho cháu mẫu giáo xem máy tính bảng vừa đút ăn. Cô chưa kịp ngăn thì lại bị chồng trách:
“Em vừa về là nhà cửa rối tung cả lên!”
Khoảnh khắc này chạm trúng nỗi đau của vô số gia đình. Khi nuôi dạy khoa học va chạm với quan điểm “miễn con vui là được” hay sự khó chịu kiểu “bạn nhiều chuyện quá”, thì giới hạn về sức khỏe thường là thứ bị hy sinh đầu tiên.
Cuộc “nội chiến” ấy, cuối cùng trẻ em chính là người phải trả giá bằng thể chất và tinh thần.
Làm sao để tháo gỡ? Bắt đầu từ những việc nhỏ như “ăn cơm cho tử tế”
Nhiều phụ huynh than thở: “Không làm vậy thì con không chịu ăn!”. Nhưng cần hiểu rằng, ăn uống là bản năng của trẻ, không phải nhiệm vụ cần đổi chác bằng thiết bị điện tử. Vấn đề cốt lõi nằm ở thói quen.
Thứ nhất: Khôi phục cảm giác đói.
Trẻ không phải “ăn ít”, mà là “không thấy đói”. Giữa các bữa chính cần hạn chế nghiêm ngặt đồ ăn vặt (kể cả trái cây, hạt), tăng vận động ngoài trời để cơ thể trẻ hình thành nhu cầu tự nhiên.
Thứ hai: Tạo “nghi thức” cho bữa ăn.
Cố gắng để cả nhà cùng ăn, người lớn ăn ngon miệng chính là tấm gương tốt nhất. Có thể đùa vui: “Miếng thịt này thơm quá, để bố giành nhé!”, biến việc ăn thành trò chơi tích cực, khơi gợi hứng thú tự ăn của trẻ.
Thứ ba: Loại bỏ nhiễu, giữ vững nguyên tắc.
Ăn là ăn. Trước bữa ăn, cả nhà thống nhất cất đồ chơi, tắt tivi, máy tính bảng, tạo môi trường tập trung vào thức ăn. Trẻ khóc? Hãy nhẹ nhàng nhưng kiên định: “Ăn xong rồi mình xem sau”, và thực hiện đúng như vậy.
Thứ tư: Cả gia đình cùng chung một mặt trận – vì sức khỏe lâu dài của trẻ.
Đây là bước quan trọng nhất. Tổ chức một buổi nói chuyện gia đình, không phải để trách móc mà để chia sẻ. Đưa cho ông bà xem các trường hợp thực tế, cảnh báo của bác sĩ, cùng thống nhất một tiêu chuẩn duy nhất: mọi nhượng bộ hay kiên quyết đều phải vì lợi ích lâu dài của trẻ. Người cha đặc biệt cần đứng ra làm cầu nối, ủng hộ nuôi dạy khoa học, thay vì hòa hoãn cho qua hoặc chỉ trích người mẹ.
Kết
Yêu thương con không phải là đổi sự tiện lợi trước mắt lấy món nợ sức khỏe trong tương lai, mà là giúp con hình thành những thói quen tốt theo suốt cuộc đời.
Từ hôm nay, hãy cất đi “bảo mẫu điện tử”, dùng sự đồng hành, vận động và nguyên tắc rõ ràng để nuôi dưỡng đôi mắt sáng và tương lai khỏe mạnh cho trẻ. Điều đó cần sự chung tay của cả gia đình – nhưng vì con, mọi nỗ lực đều xứng đáng.
Nguồn: Sohu
Hoặc