Trong quá trình lớn lên, có lẽ hầu như đứa trẻ nào cũng từng háo hức chạy đến khoe với cha mẹ một bức tranh vừa vẽ, một món đồ thủ công tự làm hay một ý tưởng mà mình cảm thấy vô cùng tự hào. Điều các em mong chờ nhiều khi không phải phần thưởng hay món quà lớn lao, mà chỉ đơn giản là một lời khen hoặc sự công nhận từ những người thân yêu nhất. Bởi vậy, cách cha mẹ phản ứng trong những khoảnh khắc tưởng chừng rất nhỏ đôi khi lại có thể ảnh hưởng đến sự tự tin và niềm yêu thích khám phá của trẻ nhiều hơn người lớn vẫn nghĩ.
Mới đây, một đoạn video lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc đã khiến nhiều người một lần nữa bàn luận về vấn đề này. Đoạn clip thu hút hơn 1,1 triệu lượt thích cùng hàng chục nghìn bình luận, ghi lại khoảnh khắc một bé gái tiểu học hào hứng khoe chiếc váy tự may từ tấm rèm cửa trong nhà. Tuy nhiên, điều khiến cư dân mạng đặc biệt chú ý không phải là chiếc váy mà là phản ứng của người mẹ trước thành quả mà con gái dành nhiều tâm huyết thực hiện.
Cô bé hào hứng khoe chiếc váy mình tự thiết kế với mẹ
Trong đoạn video, cô bé hào hứng cầm tay mẹ rồi vui vẻ giới thiệu: "Mẹ biết đây là gì không? Đây là tấm rèm cửa của mẹ đấy. Sau khi mẹ giặt xong, con dùng nó để làm chiếc váy này". Vừa nói, em vừa xoay một vòng để khoe chiếc váy tự thiết kế, ánh mắt ánh lên vẻ tự hào rồi hỏi đầy mong chờ: "Đẹp không mẹ?".
Thế nhưng, thay vì dành cho con một lời khen hay một câu động viên, người mẹ chỉ bình thản đáp: "Thế giờ tấm rèm này còn lắp lại được không?". Nghe vậy, nụ cười trên gương mặt cô bé lập tức vụt tắt. Sau vài giây im lặng, em chỉ nhỏ nhẹ trả lời: "Ngày mai mình lắp lại nhé...".
Có thể thấy chiếc váy được làm từ rèm cửa nhưng trông rất đẹp, rất đặc biệt
Nụ cười của cô bé dần "vụt tắt" sau khi mẹ đặt câu hỏi về chiếc rèm cửa thay vì dành lời khen cho em
Không chỉ vậy, khi đăng đoạn video lên mạng xã hội, người mẹ còn viết dòng trạng thái: "Ngủ một giấc dậy thấy trời như sập. Tấm rèm cửa mình vừa giặt xong đã bị đem đi làm đồ chơi. Thôi cứ chụp ảnh lại làm bằng chứng trước đã". Nội dung này khiến nhiều người cho rằng người mẹ chỉ nhìn thấy sự phiền toái vì chiếc rèm bị cắt, trong khi lại bỏ lỡ niềm vui và sự háo hức mà con gái đang muốn chia sẻ.
Điều bất ngờ là thay vì bàn luận về tấm rèm cửa, phần lớn cư dân mạng lại dành sự chú ý cho chiếc váy mà cô bé tạo ra. Nhiều người nhận xét sản phẩm có phom dáng khá cân đối, biết tận dụng chất liệu, các nếp gấp cũng được xử lý gọn gàng dù người thực hiện chỉ là một học sinh tiểu học. Không ít người cho rằng cô bé đã bộc lộ năng khiếu thiết kế thời trang từ rất sớm.
- Nếu được học bài bản, biết đâu vài chục năm nữa chúng ta sẽ có thêm một nhà thiết kế nổi tiếng.
- Điều khiến tôi ấn tượng không phải chiếc váy đẹp đến mức nào mà là một đứa trẻ có thể tự nghĩ ra cách biến cả tấm rèm thành trang phục. Khả năng tưởng tượng ấy rất đáng được khích lệ.
- Con bé chạy đến khoe không phải vì muốn chứng minh mình đúng mà chỉ đang chờ mẹ khen một câu. Tiếc là điều con mong nhất lại không đến.
Nhiều cư dân mạng cũng cho rằng cha mẹ hoàn toàn có thể vừa ghi nhận sự sáng tạo của con, vừa nhẹ nhàng hướng dẫn về việc không nên tự ý sử dụng đồ dùng trong nhà. "Có thể nói: 'Con làm đẹp lắm, mẹ bất ngờ thật. Nhưng lần sau muốn dùng rèm cửa thì nhớ xin phép mẹ trước nhé'. Chỉ cần đổi cách nói một chút là đứa trẻ vừa học được bài học, vừa không đánh mất sự tự tin", một người bình luận.
Sau khi nhận nhiều ý kiến góp ý, người mẹ tiếp tục phản hồi dưới phần bình luận rằng cô không phủ nhận sự khéo léo của con, chỉ cảm thấy bất ngờ vì tấm rèm vừa giặt xong đã bị biến thành váy. Cô cũng cho biết sẽ cố gắng động viên và khen ngợi con nhiều hơn trong tương lai.
Dù vậy, đoạn video vẫn tiếp tục trở thành chủ đề được chia sẻ rộng rãi, bởi với nhiều người, câu chuyện không chỉ xoay quanh một chiếc váy làm từ rèm cửa mà còn là lời nhắc về cách những phản ứng rất nhỏ của cha mẹ có thể ảnh hưởng đến sự tự tin và niềm yêu thích khám phá của con trẻ.
Một lời động viên đúng lúc có thể gia tăng tự tin cho trẻ (Ảnh minh họa)
Nhiều chuyên gia giáo dục và tâm lý tại Trung Quốc nhắc lại về khái niệm "Hiệu ứng Pygmalion" (Pygmalion Effect) - một hiện tượng tâm lý nổi tiếng cho rằng kỳ vọng tích cực từ người xung quanh có thể góp phần thúc đẩy sự phát triển của một cá nhân. Hiệu ứng này được biết đến rộng rãi sau thí nghiệm của nhà tâm lý học Robert Rosenthal vào năm 1968.
Theo nội dung thí nghiệm, khi các giáo viên tin rằng một số học sinh có tiềm năng đặc biệt, họ vô tình dành cho những em này nhiều sự quan tâm, kiên nhẫn và kỳ vọng hơn. Sau một thời gian, chính những học sinh ấy lại đạt kết quả học tập vượt trội, dù ban đầu các em được lựa chọn hoàn toàn ngẫu nhiên.
Tương tự như trong trường hợp chiếc váy kể trên, các chuyên gia cho rằng điều trẻ em cần trong nhiều tình huống không phải là những lời khen sáo rỗng mà là sự ghi nhận đúng lúc. Khi trẻ chia sẻ một bức tranh, một món đồ thủ công hay một ý tưởng mới, điều các em mong chờ đầu tiên thường là cảm giác được cha mẹ nhìn thấy nỗ lực của mình. Một lời động viên có thể giúp trẻ thêm tự tin để tiếp tục khám phá sở thích, còn những phản ứng phủ nhận hoặc chỉ tập trung vào lỗi sai đôi khi khiến các em dần ngại thể hiện bản thân.
Đương nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc cha mẹ phải khen mọi việc con làm. Nếu trẻ sử dụng đồ dùng trong nhà không đúng mục đích, phụ huynh vẫn cần hướng dẫn để con hiểu về trách nhiệm và cách sử dụng tài sản chung. Tuy nhiên, cách góp ý có thể bắt đầu bằng việc ghi nhận sự sáng tạo hoặc công sức của con, sau đó mới cùng con trao đổi về những điều cần điều chỉnh.
Suy cho cùng, tài năng của một đứa trẻ không chỉ được nuôi dưỡng bằng năng khiếu bẩm sinh mà còn bằng những phản hồi tích cực trong quá trình trưởng thành. Đôi khi, điều cha mẹ nói trong vài giây có thể trở thành động lực để con tiếp tục theo đuổi đam mê, hoặc cũng có thể khiến các em dần khép lại những điều từng rất muốn chia sẻ với chính những người thân yêu nhất.
Theo Sohu
Hoặc