Ngày 30/9, Bộ Công Thương đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến dự thảo nghị định thay thế các nghị định của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu. Đây là phiên bản thứ 14 của dự thảo, được hoàn thiện sau 4 lần xin ý kiến thành viên Chính phủ.
Doanh nghiệp sắp được tự quyết giá xăng dầu
Tại hội nghị, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết cấp có thẩm quyền đã nhất trí về định hướng điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường. Khi nghị định mới có hiệu lực, giá xăng dầu sẽ do thị trường và doanh nghiệp quyết định thay vì Nhà nước quy định giá bán lẻ tối đa theo từng kỳ điều hành hiện tại.
Theo đó, dự thảo nghị định chỉ đưa ra công thức tính giá, gồm giá mua, cước phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh, định mức lợi nhuận, thuế, phí... Trong đó, Nhà nước quy định chi phí kinh doanh định mức và có cơ chế điều chỉnh hàng năm theo biến động chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Định kỳ 3 năm, khoản chi phí này sẽ được rà soát trên cơ sở chi phí thực tế của doanh nghiệp để áp dụng cho thời kỳ tiếp theo.
Các yếu tố như giá mua, cước phí tạo nguồn được xác định theo chi phí thực tế của doanh nghiệp, còn lợi nhuận do doanh nghiệp tự xác định; các khoản thuế, phí thực hiện theo quy định của Nhà nước.
Theo ông Linh, cơ chế này sẽ tạo ra thay đổi đáng kể đối với thị trường xăng dầu và người tiêu dùng. Khi không còn cơ chế Nhà nước công bố giá bán lẻ tối đa theo từng kỳ điều hành, mỗi doanh nghiệp có thể đưa ra một mức giá khác nhau tùy thuộc vào giá mua, cước phí, chi phí kinh doanh, mức lợi nhuận và chính sách chiết khấu.
"Khi nghị định có hiệu lực, chúng ta phải chấp nhận chuyện mỗi cây xăng sẽ một giá. Mỗi thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối sẽ quy định giá trong hệ thống của mình. Thứ Năm hàng tuần sẽ không quy định giá trần bán lẻ xăng dầu nữa", ông Linh chia sẻ.
Theo ông, vào thời điểm đó, việc kinh doanh xăng dầu sẽ được quyết định nhiều hơn bởi các yếu tố thị trường. Doanh nghiệp cũng chủ động quyết định mức chiết khấu cho đại lý, cửa hàng bán lẻ, thay vì thường xuyên kiến nghị về mức chiết khấu như trong cơ chế hiện nay.
Giá xăng có thể thay đổi ngay trong ngày
Về nghĩa vụ niêm yết và kê khai giá xăng dầu trong bối cảnh giá theo cơ chế thị trường, ông Linh cho biết trong trường hợp giá thị trường biến động, doanh nghiệp có thể điều chỉnh giá ngay trong ngày. Khi đó, nghĩa vụ niêm yết giá phải được thực hiện đầy đủ và cơ quan quản lý sẽ tăng cường hậu kiểm.
"Có thể sáng cây xăng một giá, chiều có thể điều chỉnh ngay, có tăng, giảm ngay lập tức trong ngày. Mỗi lần như vậy thì việc niêm yết giá, kê khai giá phải thực hiện", ông Linh nói.
Khi hậu kiểm, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra doanh nghiệp áp dụng công thức tính giá có chính xác hay không, cùng với việc thực hiện các quy định liên quan đến hóa đơn điện tử.
Về vấn đề bình ổn giá xăng dầu, ông Linh cho rằng đây vẫn là nội dung quan trọng bởi xăng dầu là mặt hàng kinh doanh có điều kiện và có tác động lớn đến nền kinh tế, xã hội.
Tuy nhiên, các công cụ bình ổn giá đã được quy định trong Luật Giá và sẽ được sử dụng theo cơ chế thị trường. Trước hết là các công cụ về thuế, phí, dự trữ quốc gia, phân giao tổng nguồn tối thiểu; trong những trường hợp đặc biệt, Nhà nước mới sử dụng nguồn lực tài chính để bình ổn.
Ông Linh cho biết thời gian qua, các doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp Nhà nước, đã nỗ lực xây dựng cơ chế kinh doanh, thực hiện các biện pháp bình ổn và trích lập quỹ theo quy định. Nhà nước cũng đã dành nguồn kinh phí cho công tác bình ổn giá. Tuy nhiên, việc này không thể kéo dài mãi khi định hướng là đưa hoạt động kinh doanh xăng dầu trở về với cơ chế thị trường.
"Nhà nước sẽ phải sử dụng các công cụ để bình ổn, đặc biệt là công cụ thuế. Nếu không có gì thay đổi, dự kiến các mức thuế tiếp tục được gia hạn đến hết năm nay. Nhà nước chấp nhận giảm một phần thu ngân sách để bình ổn thị trường xăng dầu", ông nói.
Bên cạnh đó, Nhà nước sẽ sử dụng các công cụ về thuế phí, nâng cao năng lực dự trữ năng lượng và tăng trách nhiệm của các thương nhân đầu mối trong việc bảo đảm tổng nguồn xăng dầu cho nền kinh tế.
Dự thảo cũng quy định các điều kiện để Nhà nước can thiệp trở lại vào việc điều hành giá. Dù doanh nghiệp được tự quyết định giá, trong những trường hợp giá tăng, giảm đột biến, xảy ra chiến tranh hoặc thị trường có biến động lớn (chẳng hạn từ 15-20%), Nhà nước có thể áp dụng các biện pháp điều hành theo quy định.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
Hoặc