Từ ngày 1/1/2026, ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng đối với hộ, cá nhân kinh doanh là 500 triệu đồng mỗi năm. Tuy nhiên, tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế, Bộ Tài chính đề xuất không quy định “cứng” mức này trong luật, mà giao Chính phủ xác định theo từng giai đoạn nhằm tăng tính linh hoạt trong điều hành chính sách.
Trao đổi về nội dung này, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty Kế toán Thuế Keytas cho rằng việc điều chỉnh ngưỡng cần đặt trong tổng thể chính sách, bao gồm cả phương pháp tính thuế và sự đồng bộ giữa các quy định liên quan.
Về ngưỡng miễn thuế cụ thể, ông Tuấn nói: “Ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh nên áp dụng ở mức 1 tỷ đồng, chỉ tính thuế phần vượt và áp dụng cho cả hai loại thuế; đồng thời, ngưỡng 1 tỷ đồng nên áp dụng cho cả nhóm hộ kinh doanh có doanh thu dưới 50 tỷ đồng”.
Theo ông Tuấn, việc áp dụng một ngưỡng như trên sẽ đồng bộ với ngưỡng xuất hóa đơn đang được áp dụng, qua đó giúp hệ thống chính sách thuế rõ ràng hơn, hạn chế phát sinh vướng mắc trong thực tế.
Ông cũng cho rằng khi xác định ngưỡng miễn thuế cần tính đến chi phí tuân thủ mà hộ kinh doanh phải bỏ ra trong bối cảnh chuyển đổi sang hóa đơn điện tử và minh bạch hóa hoạt động kinh doanh: “Chi phí để trang bị các thiết bị máy tính tiền, phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, chữ ký số…là một khoản đầu tư ban đầu không hề nhỏ so với quy mô của các hộ kinh doanh. Hiện tại, trọn gói đầy đủ các khoản này khoản 15 - 20 triệu đồng, chưa kể chi phí duy trì hàng năm”.
Ngoài yếu tố chi phí, ông Tuấn cho rằng môi trường kinh doanh có mức độ rủi ro cao cũng cần được cân nhắc. Vị chuyên gia này nêu, 90-95% người khởi nghiệp gặp khó khăn và rời thị trường trong những năm đầu, trong khi hộ kinh doanh nộp thuế theo tỷ lệ doanh thu vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế ngay cả khi không có lợi nhuận.
Bên cạnh đó, việc xác định ngưỡng miễn thuế cũng cần đảm bảo sự công bằng giữa hộ kinh doanh và người có thu nhập từ tiền lương, tiền công, khi hai nhóm này có đặc điểm thu nhập và mức độ rủi ro khác nhau nhưng cùng phải đáp ứng nhu cầu chi tiêu tương tự.
Ở góc độ thực thi, ông Tuấn cho rằng cách tính thuế theo phần vượt ngưỡng sẽ giúp hạn chế chênh lệch nghĩa vụ thuế giữa các hộ kinh doanh có doanh thu sát ngưỡng. Ví dụ, với mức 500 triệu đồng trước đây, hộ có doanh thu 499 triệu đồng không phải nộp thuế giá trị gia tăng, trong khi hộ có doanh thu 501 triệu đồng phải nộp thuế tương ứng theo tỷ lệ doanh thu, dẫn tới sự khác biệt đáng kể về nghĩa vụ thuế.
Trong khi đó, tại phiên thảo luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan thẩm tra cũng cho rằng có thể điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế của hộ kinh doanh. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính Phan Văn Mãi cho biết nhiều ý kiến đề xuất nâng ngưỡng này lên tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng để đảm bảo tính nhân văn và phù hợp thực tiễn.
Đánh giá về đề xuất nâng ngưỡng lên 2 tỷ đồng, ông Tuấn cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở việc thay đổi con số mà cần xem xét tổng thể cách thức thiết kế chính sách.
Theo ông, nếu tồn tại đồng thời nhiều ngưỡng khác nhau như ngưỡng xuất hóa đơn, ngưỡng miễn thuế và ngưỡng phân loại hộ kinh doanh, việc thực hiện chính sách có thể trở nên phức tạp hơn, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và chi phí tuân thủ.
Từ đó, ông tiếp tục đề xuất phương án thống nhất một ngưỡng và cách tính thuế phù hợp để đảm bảo tính đơn giản và hiệu quả: “Do đó, theo quan điểm cá nhân của tôi, chúng ta nên áp dụng ngưỡng miễn thuế 1 tỷ đồng, nhưng chỉ tính thuế phần vượt và áp dụng cho cả hai loại thuế”.
Theo ông Tuấn, cách tiếp cận này góp phần đảm bảo sự đồng bộ trong chính sách thuế, đồng thời hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình tuân thủ nghĩa vụ thuế.
Hoặc