Sáng 6/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Nhiều đại biểu tập trung góp ý vào chính sách đánh thuế 0,2% với đất bỏ hoang.
Cần làm rõ tiêu chí xác định đất bỏ hoang
Góp ý về quy định áp dụng thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, đại biểu Tô Ái Vang (đoàn Cần Thơ) cho rằng dự thảo đang áp dụng một mức thuế chung mà chưa phân biệt rõ nguyên nhân.
Theo đại biểu, việc không tách biệt hành vi chủ quan như đầu cơ, tích trữ đất với những nguyên nhân khách quan như thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu có thể dẫn đến thiếu công bằng.
Đại biểu kiến nghị bổ sung trường hợp ngoại lệ đối với đất không thể đưa vào sử dụng do thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu hoặc các nguyên nhân bất khả kháng khác, có xác nhận của UBND cấp xã.
Đại biểu Tô Ái Vang (Ảnh: Media Quốc hội).
Đặc biệt, đại biểu Tô Ái Vang cho rằng, nếu áp dụng thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang mà không phân biệt nguyên nhân, chính sách có thể tạo thêm gánh nặng cho người dân ở đồng bằng sông Cửu Long, nhất là những khu vực có đất đai bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu.
"Nếu chúng ta cứ áp thuế 0,2% lên những mảnh đất cằn cỗi vì thiên tai này thì chính sách thuế vô hình trung làm cho người dân không có khả năng tích lũy để tái sản xuất", bà nói.
Từ thực tế đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ xây dựng cơ chế miễn, giảm thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và đất nông nghiệp hoang hóa tại những địa bàn ở đồng bằng sông Cửu Long chịu ảnh hưởng trực tiếp của biến đổi khí hậu.
"Thuế phải là công cụ điều tiết và nuôi dưỡng nguồn thu, chứ không thể là gánh nặng ảnh hưởng đến sinh kế của người dân trong lúc khó khăn", đại biểu nhấn mạnh.
Đại biểu Nguyễn Văn Huy (Ảnh: Media Quốc hội).
Cùng quan tâm đến quy định đánh thuế đất bỏ hoang, đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) đề nghị làm rõ cách xác định diện tích chịu thuế trong trường hợp một thửa đất có nhiều phần với tình trạng sử dụng khác nhau.
Theo đại biểu, thực tế có những thửa đất diện tích lớn, trong đó một phần đã được đưa vào sử dụng, phần còn lại chưa sử dụng hoặc dự án đang triển khai theo từng giai đoạn. Nếu căn cứ vào tình trạng chung của cả thửa đất để áp dụng thuế suất 0,2% sẽ dẫn đến nguy cơ đánh thuế cả diện tích đã được sử dụng đúng mục đích.
Vì vậy, đại biểu đề nghị chỉ áp dụng thuế suất 0,2% đối với phần diện tích thực tế bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng; phần diện tích đã được sử dụng hợp pháp áp dụng mức thuế suất tương ứng theo quy định.
Đại biểu Dương Khắc Mai (Ảnh: Media Quốc hội).
Đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) nhấn mạnh "tấc đất là tấc vàng" và đồng tình với việc sử dụng công cụ thuế để hạn chế tình trạng bỏ hoang, găm giữ đất đai, chậm đưa đất vào sử dụng, gây lãng phí nguồn lực quốc gia.
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần làm rõ tiêu chí xác định đất bỏ hoang, thời gian chậm đưa vào sử dụng và các trường hợp được loại trừ.
Theo đại biểu, thực tế có những trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng không xuất phát từ lỗi của người sử dụng đất mà do nguyên nhân khách quan như giải phóng mặt bằng, chậm bàn giao đất, vướng thủ tục điều chỉnh quy hoạch của cơ quan nhà nước hoặc các trường hợp bất khả kháng.
Để bảo đảm công bằng, đại biểu đề nghị chỉ áp dụng thuế suất 0,2% sau khi cơ quan có thẩm quyền về đất đai xác định bằng văn bản tình trạng, thời gian không đưa đất vào sử dụng, đồng thời thông báo cho người sử dụng đất và tạo điều kiện để họ giải trình.
Đại biểu nhấn mạnh, cần có cơ chế loại trừ hoặc xử lý phù hợp đối với những trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng do nguyên nhân khách quan, không phải lỗi của người sử dụng đất, qua đó bảo đảm tính khả thi và công bằng khi thực thi chính sách.
Làm rõ cách xác định đất bỏ hoang để đánh thuế 0,2%
Giải trình, làm rõ các ý kiến của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cơ quan thuế có trách nhiệm thu thuế đối với đất thuộc diện chịu thuế. Tuy nhiên, việc xác định thế nào là đất bỏ hoang phải được quy định trong pháp luật về đất đai, thay vì chỉ dựa vào quy định của pháp luật thuế.
"Cơ quan thuế có trách nhiệm thu thuế, đất bỏ hoang sẽ áp dụng thuế. Còn việc xác định thế nào là đất bỏ hoang thì phải định nghĩa trong pháp luật về đất đai", ông nói.
Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo Bộ trưởng Tài chính, việc xác định diện tích cụ thể và tình trạng của thửa đất bỏ hoang sẽ được thực hiện trên cơ sở phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế với cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên, đất đai. Quá trình này sẽ dựa trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai và dữ liệu dân cư đang được đẩy mạnh kết nối.
Bộ trưởng Tài chính nhấn mạnh yêu cầu phối hợp giữa các cơ quan để xác định chính xác diện tích, tình trạng sử dụng đất, bảo đảm việc thu thuế đúng mục đích. Theo đó, việc phối hợp phải góp phần tránh tình trạng lạm dụng, trốn thuế, lậu thuế cũng như lạm dụng trong hoạt động thu thuế.
Hoặc