Nhiều người cho rằng chỉ cần uống sữa, bổ sung canxi hoặc sử dụng thực phẩm chức năng là có thể giữ cho xương luôn chắc khỏe. Thế nhưng, theo các chuyên gia, sức khỏe của hệ xương không chỉ phụ thuộc vào việc "nạp" bao nhiêu canxi mà còn bị ảnh hưởng bởi những thực phẩm có thể khiến cơ thể mất canxi nhanh hơn.
Nếu duy trì chế độ ăn thiếu cân bằng, ngay cả khi bổ sung canxi đầy đủ, mật độ xương vẫn có thể suy giảm theo thời gian. Điều này đặc biệt đáng lưu ý với người trung niên và cao tuổi - nhóm có tốc độ tái tạo xương chậm hơn và nguy cơ loãng xương cao hơn
1. Thực phẩm quá mặn - "kẻ đánh cắp" canxi thầm lặng
Các món dưa muối, cà muối, thịt chế biến sẵn, đồ hộp hay thực phẩm có nhiều muối thường xuất hiện trong bữa cơm gia đình. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm thực phẩm được khuyến cáo nên hạn chế nếu muốn bảo vệ hệ xương.
Khi cơ thể nạp quá nhiều natri, thận sẽ tăng đào thải natri qua nước tiểu và kéo theo cả canxi. Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, lượng canxi thất thoát sẽ ngày càng nhiều, khiến mật độ xương giảm dần theo thời gian.
Đáng lo ngại là nhiều người lớn tuổi có thói quen ăn mặn hoặc chấm thêm nước mắm, muối trong bữa ăn mà không nhận ra mình đang vô tình làm tăng nguy cơ loãng xương.
2. Đồ ngọt và thực phẩm nhiều đường
Không ít người nghĩ đường chỉ ảnh hưởng đến cân nặng hoặc nguy cơ tiểu đường. Thực tế, chế độ ăn chứa quá nhiều đường bổ sung còn có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe xương.
Lượng đường cao làm giảm khả năng hấp thu canxi của cơ thể, đồng thời ảnh hưởng đến hoạt động của các tế bào tạo xương. Theo thời gian, quá trình tái tạo xương diễn ra kém hiệu quả hơn.
Điều đáng nói là đường không chỉ có trong bánh kẹo hay nước ngọt. Nhiều loại ngũ cốc ăn sáng, bánh mì, sữa có đường, nước sốt, thực phẩm chế biến sẵn... cũng chứa lượng đường đáng kể. Vì vậy, việc đọc kỹ thành phần dinh dưỡng trước khi mua là điều rất cần thiết.
3. Uống trà quá đặc mỗi ngày
Một tách trà nhạt có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu duy trì thói quen uống trà quá đặc và quá nhiều, hệ xương có thể chịu ảnh hưởng.
Nguyên nhân là tannin trong trà có khả năng kết hợp với canxi trong thức ăn, làm giảm khả năng hấp thu khoáng chất này. Trong khi đó, caffeine lại làm tăng đào thải canxi qua nước tiểu.
Nếu vừa hấp thu ít hơn, vừa mất đi nhiều hơn, lượng canxi dự trữ trong xương sẽ giảm dần theo thời gian. Nhiều người lớn tuổi có thói quen pha trà rất đặc rồi châm nước liên tục suốt cả ngày. Đây là thói quen nên điều chỉnh nếu muốn duy trì sức khỏe xương lâu dài.
4. Uống nhiều rượu bia
Không ít người vẫn tin rằng uống một chút rượu mỗi ngày sẽ tốt cho tuần hoàn máu. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy việc sử dụng rượu bia kéo dài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành xương.
Rượu làm giảm hoạt động của các tế bào tạo xương, đồng thời cản trở quá trình chuyển hóa vitamin D - dưỡng chất quan trọng giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả.
Việc uống càng nhiều rượu bia trong thời gian dài càng làm tăng nguy cơ loãng xương, gãy xương và nhiều bệnh lý mạn tính khác.
Bổ sung canxi thôi chưa đủ
Theo BS Đào Thị Yến Thủy, Cố vấn cao cấp Nhi khoa và Dinh dưỡng, Bệnh viện Quốc tế Hạnh Phúc, việc duy trì sức khỏe xương không chỉ phụ thuộc vào bổ sung canxi mà còn cần một chế độ ăn cân đối, đủ vitamin D, protein và hạn chế các thói quen làm cản trở hấp thu canxi. Chuyên gia cũng lưu ý người Việt hiện chỉ đáp ứng khoảng 50% nhu cầu canxi từ khẩu phần ăn hàng ngày, vì vậy cần ưu tiên các nguồn thực phẩm giàu canxi kết hợp vận động hợp lý thay vì chỉ phụ thuộc vào viên uống bổ sung. (Nguồn: VietnamNet).
Ngoài việc hạn chế những thực phẩm có thể làm thất thoát canxi, mọi người cũng nên ưu tiên các nguồn thực phẩm giàu canxi như sữa và chế phẩm từ sữa, cá nhỏ ăn cả xương, tôm, đậu phụ, các loại đậu, rau xanh đậm và hạt mè.
Bên cạnh đó, duy trì khoảng 15 - 30 phút vận động chịu lực mỗi ngày như đi bộ nhanh, leo cầu thang, tập kháng lực hoặc yoga sẽ giúp kích thích quá trình tạo xương. Tiếp xúc ánh nắng buổi sáng đúng thời điểm cũng hỗ trợ cơ thể tổng hợp vitamin D - yếu tố không thể thiếu để hấp thu canxi.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng phòng ngừa loãng xương không nằm ở việc bổ sung thật nhiều canxi mà là xây dựng một lối sống khoa học. Một chế độ ăn cân đối, giảm muối, hạn chế đường, tránh lạm dụng rượu bia và duy trì vận động đều đặn sẽ mang lại hiệu quả lâu dài hơn nhiều so với việc chỉ dựa vào thực phẩm chức năng.
Đừng đợi đến khi xuất hiện đau nhức hay gãy xương mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe xương. Chỉ cần thay đổi vài thói quen nhỏ trong bữa ăn hàng ngày, bạn đã góp phần bảo vệ hệ xương vững chắc cho nhiều năm sau.
Hoặc