Giếng trời nằm ở vị trí thường xuyên chịu tác động của nắng mưa nên sau một thời gian sử dụng, tình trạng thấm dột hoàn toàn có thể xuất hiện. Có nhà chỉ nhỏ vài giọt quanh mép mái, nhưng cũng có trường hợp nước chảy xuống tường, sàn mỗi khi mưa lớn. Dù mức độ thế nào, đây vẫn là tình trạng gia đình nên chú ý và xử lý đúng cách để tránh ảnh hưởng kéo dài đến không gian bên dưới.
Việc đầu tiên: Bảo vệ khu vực bên dưới và quan sát đường nước
Nếu nước đang nhỏ xuống gần ổ điện, đèn, dây dẫn hoặc thiết bị điện, gia đình cần đặc biệt thận trọng. Không tiếp tục sử dụng thiết bị đang bị nước tác động; khi có dấu hiệu nước tiếp xúc với hệ thống điện, nên ngắt nguồn điện của khu vực liên quan nếu có thể thực hiện an toàn và gọi người có chuyên môn kiểm tra.
Với những vị trí không liên quan đến điện, có thể dùng xô, chậu để hứng nước, di chuyển đồ đạc phía dưới và lau phần sàn ướt để tránh trơn trượt. Nếu trần, tường hoặc lớp hoàn thiện quanh giếng trời đã ngấm nước nhiều, cũng không nên đứng lâu ngay phía dưới khu vực có dấu hiệu bong, phồng hoặc xuống cấp. Sau khi khu vực bên dưới đã được xử lý tạm thời, hãy quan sát xem nước bắt đầu xuất hiện ở đâu: sát mép mái kính, tại mối nối giữa khung và tường, chảy dọc theo khung hay từ một vị trí khác rồi mới lan tới giếng trời. Nếu có thể, chụp lại vị trí nước xuất hiện trong lúc trời đang mưa. Những dấu vết này rất hữu ích khi kiểm tra nguyên nhân sau đó.
Mọi người không nên tự trèo lên mái giếng trời để tìm chỗ dột khi trời đang mưa hoặc bề mặt còn ướt. Kính, mái lấy sáng và khu vực mái nhà có thể rất trơn, trong khi một số tấm lấy sáng cũng không được thiết kế để chịu tải trọng người đứng trực tiếp lên trên.
Sau đó mới tìm nguyên nhân gây dột
Giếng trời dột không chỉ có một nguyên nhân. Với hệ mái kính hoặc tấm lấy sáng, nước có thể lọt qua những vị trí tiếp giáp giữa mái và tường, khe quanh khung, mối nối vật liệu hoặc khu vực lớp trám kín đã lão hóa sau thời gian dài chịu nắng mưa.
Một khả năng khác rất đáng kiểm tra là đường thoát nước. Lá cây, bụi bẩn và rác tích tụ có thể làm máng hoặc lỗ thoát nước bị cản trở. Khi mưa lớn, nước không thoát kịp sẽ dâng lên và tìm đường đi qua những khe vốn bình thường chưa gây vấn đề. Bởi vậy, có trường hợp gia đình liên tục trám keo quanh mái nhưng giếng trời vẫn dột vì nguyên nhân chính lại nằm ở chỗ thoát nước. Ngoài ra, mái có độ dốc không phù hợp, nước bị đọng lâu trên bề mặt hoặc các chi tiết liên kết thi công chưa tốt cũng có thể dẫn tới tình trạng tương tự.
Đừng thấy khe hở là lập tức lấy keo trám kín
Đây là cách xử lý khá dễ nghĩ tới nhưng không phải lúc nào cũng giải quyết được vấn đề. Nếu xác định đúng một khe tiếp giáp bị hở và sử dụng đúng vật liệu, việc xử lý lại mối nối có thể khắc phục tình trạng rò nước. Nhưng nếu nước thực tế đến từ một vị trí khác, lớp keo mới chỉ che phần biểu hiện bên ngoài. Sau vài trận mưa, nước có thể tiếp tục xuất hiện hoặc chuyển sang một đường khác. Đặc biệt, những lớp keo cũ đã bong, nứt hoặc lão hóa thường cần được xử lý bề mặt đúng cách trước khi làm lại, thay vì cứ phủ thêm hết lớp này đến lớp khác. Với những trường hợp dột lặp lại nhiều lần, tốt hơn hết nên để thợ kiểm tra toàn bộ mái, mối nối, độ dốc và hệ thống thoát nước thay vì tiếp tục vá từng điểm.
Khi nào nên gọi thợ kiểm tra sớm?
Nếu giếng trời chỉ xuất hiện một điểm thấm rất nhỏ sau trận mưa lớn, gia đình có thể ghi nhận vị trí và kiểm tra kỹ khi thời tiết khô ráo. Nhưng nếu nước chảy nhiều, dột lặp lại sau mỗi trận mưa, xuất hiện nhiều điểm cùng lúc hoặc khu vực tường - trần xung quanh đã ẩm, bong sơn, việc kiểm tra nên được thực hiện sớm. Đặc biệt, nếu nhìn thấy kính nứt, khung có dấu hiệu lỏng, biến dạng hoặc mái phát ra tiếng bất thường khi có gió, không nên coi đây đơn thuần là một lỗi chống thấm. Khi đó cần hạn chế đứng phía dưới và để người có chuyên môn đánh giá cả độ an toàn của hệ mái.
Sau khi sửa, đừng quên kiểm tra lại bằng nước
Xử lý xong không có nghĩa chỉ cần chờ đến trận mưa tiếp theo mới biết giếng trời còn dột hay không. Khi vật liệu sửa chữa đã đủ thời gian ổn định theo hướng dẫn, thợ có thể thử nước có kiểm soát để kiểm tra từng khu vực và theo dõi phía bên trong. Cách này cũng giúp tránh tình trạng vừa sửa xong thấy bề mặt khô ráo đã cho rằng vấn đề được giải quyết, trong khi điểm nước xâm nhập thực tế vẫn còn.
Kết luận
Khi giếng trời bị dột, điều quan trọng nhất không phải là tìm một tuýp keo và trám ngay nơi nhìn thấy nước. Trước hết hãy bảo đảm an toàn cho khu vực phía dưới, hạn chế ảnh hưởng của nước và ghi nhận đường nước; sau đó mới kiểm tra nguyên nhân khi điều kiện an toàn.
Một điểm dột có thể bắt nguồn từ khe tiếp giáp, lớp trám kín, mái, khung hoặc hệ thống thoát nước. Xác định đúng nguyên nhân rồi mới sửa thường hiệu quả hơn nhiều so với vá đi vá lại phần nước đang nhỏ xuống. Và với những vị trí trên cao, mái kính hoặc trường hợp dột liên quan đến kết cấu, gia đình nên để người có chuyên môn trực tiếp kiểm tra thay vì tự trèo lên xử lý.
Hoặc