Gỡ khó cho doanh nghiệp Nhà nước chưa đủ chuẩn công ty đại chúng

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho rằng việc các doanh nghiệp Nhà nước đáp ứng quy định đại chúng rất quan trọng cho quá trình nâng tầm thị trường. Ảnh: BTC.

Ngày 14/5, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước (Bộ Tài chính) tổ chức Hội nghị phổ biến quy định của pháp luật về công ty đại chúng, huy động vốn, thoái vốn đối với các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa đang niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Doanh nghiệp Nhà nước phải sớm đáp ứng chuẩn công ty đại chúng

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và chất lượng nâng cao, việc phát triển thị trường vốn nói chung, thị trường chứng khoán nói riêng, đã và đang trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Đảng, Quốc hội và Chính phủ đặc biệt quan tâm chỉ đạo.

“Việc đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn gắn với niêm yết/đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn xã hội và gia tăng giá trị doanh nghiệp”, Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh.

Theo bà Phương, thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay cũng đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội quan trọng. Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật xếp hạng mà còn mở ra cơ hội rất lớn để thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn, đặc biệt là các quỹ đầu tư dài hạn và các quỹ đầu tư thụ động toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, vai trò của các doanh nghiệp Nhà nước niêm yết và đăng ký giao dịch rất quan trọng. Đây chính là nhóm doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn, hoạt động trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế và có khả năng tạo ra sức hút mạnh mẽ đối với dòng vốn trong và ngoài nước.

Do đó, việc thực hiện nghiêm các quy định về công ty đại chúng, công bố thông tin, quản trị công ty, niêm yết và đăng ký giao dịch; đồng thời chủ động nâng cao tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng hợp lý, thúc đẩy thanh khoản và tăng tính hấp dẫn của cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước sẽ góp phần rất quan trọng vào quá trình nâng tầm thị trường Việt Nam.

Về phía cơ quan quản lý, Chủ tịch Vũ Thị Chân Phương khẳng định UBCKNN cùng với Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước trong quá trình tham gia niêm yết/đăng ký giao dịch trên thị trường, tiếp tục nâng cao năng lực tuân thủ pháp luật, quản trị tiên tiến.

Theo quy định của Luật chứng khoán, công ty đại chúng phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu và cơ cấu cổ đông, trong đó tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết phải do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.

Qua rà soát, phần lớn trường hợp doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa là công ty đại chúng chưa đáp ứng điều kiện mới về công ty đại chúng liên quan đến điều kiện về cơ cấu cổ đông do tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn và cổ đông Nhà nước còn ở mức cao, dẫn tới tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng thấp. Các doanh nghiệp này cần khẩn trương thực hiện các giải pháp tái cơ cấu để đáp ứng và duy trì các điều kiện công ty đại chúng theo quy định của pháp luật.

Để hỗ trợ doanh nghiệp duy trì tư cách công ty đại chúng và nâng cao hiệu quả huy động vốn, UBCKNN đã và đang triển khai nhiều giải pháp như hoàn thiện cơ chế chính sách, đơn giản hóa thủ tục chào bán chứng khoán, đẩy mạnh ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, tăng cường hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát hành cổ phiếu, thoái vốn và cơ cấu lại cổ đông.

Huy động vốn qua chứng khoán phục vụ mục tiêu tăng trưởng

Tại hội nghị, ông Vũ Hồng Phương, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước, cho biết tại chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 đã đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân giai đoạn ở mức cao 2 con số”, dẫn đến yêu cầu cao về giao chỉ tiêu sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp nhà nước. Đây là một yêu cầu rất thách thức đối với các tập đoàn kinh tế, tổng công ty và doanh nghiệp Nhà nước.

“Để đạt mục tiêu tăng trưởng “hai con số” không chỉ dựa vào vốn của Nhà nước mà cần huy động nhiều nguồn lực khác, trong đó, huy động vốn qua thị thị trường chứng khoán là một kênh quan trọng, đặc biệt đối với doanh nghiệp Nhà nước đã cổ phần hoá, là công ty đại chúng, đang niêm yết hoặc giao dịch”, Cục trưởng Vũ Hồng Phương nhấn mạnh.

Cục trưởng Vũ Hồng Phương cho biết cần hỗ trợ doanh nghiệp Nhà nước tuân thủ quy định của pháp luật về chứng khoán. Ảnh: BTC.

Theo đó, Cục trưởng Phương đánh giá việc hỗ trợ các doanh nghiệp Nhà nước tuân thủ quy định của pháp luật về chứng khoán và pháp luật về quản lý, đầu tư vốn Nhà nước, đồng thời nắm bắt được cơ hội để huy động vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh là cần thiết và rất có ý nghĩa.

Cục trưởng hy vọng đây sẽ diễn đàn để các chuyên gia, cơ quan quản lý trao đổi toàn diện những nội dung liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp Nhà nước đang niêm yết/đăng ký giao dịch; làm rõ những vấn đề còn vướng mắc, qua đó thống nhất trong nhận thức và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về chứng khoán và pháp luật về quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Hội nghị cũng là cơ hội để đại diện cơ quan quản lý và các đại biểu tham dự trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện; đồng thời cập nhật thêm thông tin, quy định mới phục vụ việc xây dựng phương án tăng vốn, thoái vốn, cơ cấu lại cổ đông, nâng cao chất lượng quản trị công ty và minh bạch thông tin nhằm đáp ứng các điều kiện công ty đại chúng theo quy định của pháp luật, qua đó góp phần phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam công khai, minh bạch, hiệu quả, bền vững và thực hiện được mục tiêu cơ cấu lại vốn.