Hồ tiêu Cồn Tiên: Từ nỗi lo đầu ra đến "tấm vé" vào thị trường quốc tế

Admin

20/11/2026 08:29

Vượt qua những e dè ban đầu về năng suất và đầu ra, người dân vùng đất đỏ Cồn Tiên đã bền bỉ chuyển đổi sang canh tác hữu cơ. Sự thay đổi tư duy này không chỉ hồi sinh đất đai, nâng cao thu nhập mà còn đưa hạt tiêu quê hương chinh phục thành công những thị trường khắt khe nhất thế giới.

"Hồi sinh" những vườn tiêu xanh trên đất đỏ

Nhìn những vùng chuyên canh hồ tiêu Cồn Tiên, xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị, phủ một màu xanh mướt, ít ai biết rằng, gần 10 năm trước, người dân đã rất e dè khi được vận động chuyển sang sản xuất hữu cơ.

Dẫn chúng tôi thăm vườn tiêu gần 5 sào với khoảng 300 gốc đang độ trĩu hạt, ông Nguyễn Thành Công, trú tại thôn Hải Hòa, xã Cồn Tiên, không giấu được niềm phấn khởi. Trung bình mỗi năm, khu vườn này mang lại cho gia đình ông từ 4 đến 5 tạ tiêu hạt, thu về nguồn lãi ổn định khoảng 50 - 60 triệu đồng.

Ít ai biết rằng, để có được "quả ngọt" hôm nay, gia đình ông Công cũng như nhiều hộ dân khác từng trải qua giai đoạn chật vật với lối canh tác cũ. Trước đây, việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật khiến đất đai ngày càng bạc màu, khô cằn; cây tiêu suy yếu, dễ nhiễm sâu bệnh dẫn đến năng suất bấp bênh.

Từ nỗi lo

Những vườn hồ tiêu Cồn Tiên được canh tác theo hướng hữu cơ.

Từ ngày mạnh dạn chuyển sang sản xuất hữu cơ, ông Công nói "không" với hóa chất, chỉ sử dụng phân chuồng hoai mục, phân xanh, phân vi sinh và các chế phẩm sinh học để chăm sóc cây.

"Làm tiêu hữu cơ cho hiệu quả bền vững hơn hẳn. Hạt tiêu sạch, an toàn nên rất dễ tiêu thụ và bán được giá cao. Nhưng điều tôi tâm đắc nhất là sức khỏe của chính gia đình mình được bảo đảm, môi trường đất và nguồn nước không bị ảnh hưởng như trước", ông Công bộc bạch.

Gia đình ông Trần Đức Vũ, thôn Gio An Đông, cũng đang sở hữu 320 gốc tiêu trên diện tích 8 sào đang bước vào vụ thu hoạch thuận lợi. Kể từ khi tham gia hợp tác xã (HTX) cách đây 4 năm và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình không hóa chất, vườn tiêu của ông sinh trưởng khỏe mạnh, cho sản lượng đều đặn khoảng 350 kg/vụ, mang lại nguồn thu 50 triệu đồng.

"Từ ngày vào HTX, hạt tiêu làm ra được xuất thẳng đi nước ngoài, đầu ra ổn định nên bà con yên tâm bám vườn, kinh tế gia đình cũng khấm khá hơn", ông Vũ chia sẻ.

"Chìa khóa" từ chuỗi liên kết và kỷ luật thép

Nhìn lại chặng đường gần 10 năm trước, khi chủ trương sản xuất hữu cơ mới được triển khai, không ít nông dân tại Cồn Tiên từng mang tâm lý e ngại. Nỗi lo giảm năng suất, cây khó chống chọi với sâu bệnh và sự mù mờ về đầu ra khiến nhiều hộ chần chừ.

Trước thực tế đó, chính quyền địa phương cùng Hợp tác xã Thương mại, Dịch vụ Ông Voi trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ người dân cải tạo đất, ủ phân chuồng với nấm Trichoderma và chăm sóc cây theo quy trình hữu cơ. Những hộ tiên phong được lựa chọn xây dựng mô hình thí điểm để người dân tham quan, học hỏi và đánh giá hiệu quả.

Từ nỗi lo

Ông Trần Đức Vũ bên vườn hồ tiêu của gia đình.

Từ những vườn tiêu thí điểm ban đầu, đến nay, diện tích canh tác theo hướng hữu cơ tại Cồn Tiên đã tăng vọt từ 45 ha lên gần 80 ha, thu hút hơn 200 hộ dân ở nhiều thôn tham gia. Đáng chú ý, mô hình này còn giúp bà con tận dụng triệt để phụ phẩm nông nghiệp để làm phân bón, từng bước hình thành nền nông nghiệp tuần hoàn thân thiện với môi trường.

Ông Lâm Quang Phi, Giám đốc HTX Thương mại, Dịch vụ Ông Voi cho biết, trong gần 80 ha vùng nguyên liệu, hiện đã có 58,6 ha được cấp chứng nhận hữu cơ quốc tế. Tùy theo điều kiện thời tiết, sản lượng thu hoạch hàng năm đạt từ 30 đến 100 tấn. Toàn bộ số tiêu đạt chuẩn đều được HTX thu mua và liên kết với Công ty TNHH Organics More (TP. Hồ Chí Minh) bao tiêu với mức giá cao hơn thị trường khoảng 10.000 đồng/kg.

Chính sự gắn kết giữa nông dân - HTX - doanh nghiệp, đã tạo bệ phóng giúp hồ tiêu Cồn Tiên chinh phục thành công 3 chứng nhận hữu cơ uy tín của châu Âu, Hoa Kỳ và Nhật Bản. Tuy nhiên, theo ông Phi, giữ được chứng nhận còn khó hơn lúc đạt được.

Từ nỗi lo

Hồ tiêu Cồn Tiên chinh phục thành công 3 chứng nhận hữu cơ uy tín của châu Âu, Hoa Kỳ và Nhật Bản.

"Sản xuất hữu cơ đòi hỏi tính kỷ luật rất cao. Chỉ cần một hộ vi phạm quy trình, cả nhóm sản xuất có thể bị tước chứng nhận. Vì vậy, mọi khâu từ chọn giống, vật tư đầu vào đến chăm sóc, thu hoạch đều được giám sát chặt chẽ. Mẫu lá, mẫu hạt và thành phẩm phải lấy kiểm nghiệm định kỳ để bảo đảm tính minh bạch và truy xuất nguồn gốc", ông Phi nhấn mạnh, đồng thời cho biết HTX đang tiếp tục nhân giống tiêu Vĩnh Linh chất lượng cao để mở rộng vùng nguyên liệu.

Hướng tới vùng nguyên liệu 400 ha đạt chuẩn quốc tế

Đánh giá về hiệu quả của mô hình, ông Lê Phước Hiếu, Trưởng phòng Kinh tế xã Cồn Tiên khẳng định, việc đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe để xuất khẩu sang thị trường châu Âu đã giúp nâng tầm giá trị hạt tiêu địa phương, trực tiếp cải thiện đời sống người nông dân.

"Hồ tiêu địa phương đáp ứng các tiêu chuẩn hữu cơ, đủ điều kiện xuất khẩu sang thị trường châu Âu. Nhờ đầu ra ổn định, giá bán cao hơn, đời sống người trồng tiêu từng bước được cải thiện.

Nông dân Đồng Nai trúng mùa hồ tiêuGiá hồ tiêu tăng cao, kẻ gian rình rập cắt trộm dây giống

Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân chuyển đổi diện tích còn lại sang canh tác hữu cơ, đồng thời vận động cải tạo vườn tạp, mở rộng diện tích trồng mới, phấn đấu đến năm 2030 có khoảng 400 ha hồ tiêu đạt chuẩn hữu cơ", ông Hiếu chia sẻ.

Từ những lo âu thuở ban đầu, người trồng tiêu Cồn Tiên hôm nay đã thực sự làm chủ quy trình sản xuất xanh. Với lợi thế đặc trưng về thổ nhưỡng, khí hậu cùng sự bắt tay chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và nhà nông, hạt tiêu hữu cơ Quảng Trị đang khẳng định vững chắc vị thế trên bản đồ nông sản sạch thế giới.