Theo hồ sơ vụ án, từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026, Đàm Văn đã lợi dụng chính sách "chỉ hoàn tiền" của các sàn thương mại điện tử Trung Quốc - cơ chế được thiết kế nhằm bảo vệ người tiêu dùng khi nhận phải hàng hóa có vấn đề nghiêm trọng về chất lượng.
Để qua mặt hệ thống kiểm soát rủi ro, người này mua trái phép nhiều tài khoản mua sắm trực tuyến đã xác thực danh tính thông qua các ứng dụng liên lạc mã hóa ở nước ngoài. Sau đó, anh ta sử dụng nhiều tài khoản thanh toán khác nhau để đặt mua số lượng lớn các loại trái cây giá trị cao, chủ yếu là sầu riêng và anh đào.
Sau khi nhận được hàng còn nguyên vẹn, Đàm Văn không xác nhận hoàn tất đơn hàng mà sử dụng phần mềm AI để chỉnh sửa hình ảnh, biến những quả sầu riêng tươi thành phủ đầy nấm mốc, còn anh đào xuất hiện các vết nứt, thối rữa như bị hư hỏng nghiêm trọng.
Những hình ảnh giả mạo này sau đó được gửi đến bộ phận chăm sóc khách hàng của các sàn thương mại điện tử kèm khiếu nại rằng sản phẩm bị lỗi chất lượng, yêu cầu "chỉ hoàn tiền, không trả hàng".
Hình ảnh sầu riêng hỏng được làm giả bằng AI
Do hình ảnh có độ chân thực cao, nhiều yêu cầu đã được chấp thuận. Sau khi nhận lại toàn bộ tiền mua hàng, Đàm Văn giữ lại số trái cây còn nguyên vẹn và bán với giá rẻ trên các nền tảng đồ cũ, mạng xã hội hoặc cho người quen để thu lợi.
Theo kết quả điều tra, chỉ trong khoảng 4 tháng, người này đã thực hiện hơn 100 đơn hàng gian lận, chiếm đoạt 60 quả sầu riêng (mỗi quả nặng khoảng 9-10 kg) và 5 thùng anh đào loại (mỗi thùng nặng khoảng 5 kg). Trung tâm thẩm định giá huyện Hành Sơn xác định tổng giá trị tài sản bị chiếm đoạt lên tới 16.070 NDT (hơn 62 triệu đồng).
Đầu tháng 1/2026, hệ thống kiểm soát rủi ro của một nền tảng thương mại điện tử phát hiện nhiều tài khoản khác nhau liên tục yêu cầu "chỉ hoàn tiền" nhưng lại có địa chỉ giao hàng và thông tin liên hệ trùng khớp. Sau khi rà soát, nền tảng đã trình báo cơ quan công an địa phương.
Lực lượng chức năng sử dụng dữ liệu điện tử, đối chiếu địa chỉ IP và các dấu vết giao dịch để xác định nghi phạm là Đàm Văn. Khám xét nơi ở của người này, cảnh sát thu giữ nhiều sầu riêng, anh đào liên quan đến vụ án cùng 75 điện thoại di động được sử dụng để thực hiện hành vi gian lận.
Toàn bộ dữ liệu chỉnh sửa ảnh bằng AI, lịch sử giao dịch và dòng tiền đều được thu thập, hình thành chuỗi chứng cứ hoàn chỉnh. Cảnh sát đã lập tức bắt giữ Đàm Văn để phục vụ công tác điều tra.
Hình ảnh sầu riêng hỏng được làm giả bằng AI
Đáng chú ý, do số lượng đơn gian lận quá lớn, một số nền tảng thương mại điện tử đã đưa toàn bộ địa phương nơi Đàm Văn ở vào danh sách khu vực có rủi ro cao. Người dân gặp khó khăn khi đặt mua sầu riêng và anh đào vì nhiều người bán từ chối giao hàng đến khu vực này.
Sau quá trình điều tra và truy tố, Tòa án xác định Đàm Văn đã cố ý sử dụng công nghệ AI để tạo bằng chứng giả nhằm chiếm đoạt tiền hoàn trả từ các nền tảng thương mại điện tử, sau đó bán lại hàng hóa để thu lợi, đủ yếu tố cấu thành tội lừa đảo.
Tòa án địa phương cũng cho biết đây không phải lần đầu bị cáo vi phạm pháp luật. Năm 2023, Đàm Văn từng bị kết án 8 tháng tù, cho hưởng án treo 1 năm về tội trộm cắp. Tháng 8/2024, người này tiếp tục bị tuyên phạt 9 tháng tù về tội lừa đảo.
Theo thẩm phán Khuông Văn Văn, nếu chỉ xét riêng vụ án lần này, bị cáo có thể phải chịu mức án từ 6-9 tháng tù, thậm chí đủ điều kiện hưởng án treo do đã hoàn trả toàn bộ số tiền chiếm đoạt và thành khẩn khai báo. Tuy nhiên, vì là trường hợp tái phạm với các tiền án đều liên quan đến hành vi lừa đảo, tòa án đánh giá bị cáo có nguy cơ tái phạm cao nên quyết định tăng nặng hình phạt.
Cuối cùng, Đàm Văn bị tuyên phạt 1 năm tù giam và phạt tiền 5.000 NDT (gần 20 triệu đồng). Sau phiên sơ thẩm, bị cáo chấp nhận bản án và không kháng cáo.
Qua vụ việc, tòa án cảnh báo việc sử dụng công nghệ AI để làm giả bằng chứng, tạo thông tin sai sự thật nhằm chiếm đoạt tài sản vẫn cấu thành hành vi lừa đảo và sẽ bị xử lý theo quy định.
Lực lượng chức năng Trung Quốc cũng khuyến nghị các nền tảng thương mại điện tử nâng cấp hệ thống nhận diện hình ảnh do AI tạo ra, tăng cường rà soát các đơn hàng bất thường và kết hợp kiểm duyệt thủ công đối với các trường hợp có rủi ro cao.
Trong khi đó, người bán nên lưu giữ đầy đủ hình ảnh, video và chứng từ giao nhận hàng hóa; khi phát sinh khiếu nại đáng ngờ có thể sử dụng các công cụ xác thực AI hoặc đơn vị giám định độc lập để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Theo Toutiao
Hoặc