Liên quan các quy định mới trong dự thảo thông tư về vận tải hàng không do Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến, trong đó đề xuất tăng mức bồi thường cho hành khách khi chuyến bay chậm, hủy và bổ sung thêm nhiều hình thức hoàn trả linh hoạt như voucher hoặc điểm thưởng, Báo Người Lao Động tiếp tục ghi nhận ý kiến từ các chuyên gia kinh tế, doanh nghiệp.
Chuyên gia kinh tế, TS Lê Bá Chí Nhân nhận định đề xuất của Bộ Xây dựng về việc tăng 25% mức bồi thường và bổ sung hình thức hoàn trả bằng voucher, điểm thưởng đối với các chuyến bay bị chậm, hủy theo quy định là một điều chỉnh chính sách mang tính "tái cân bằng lợi ích". Đề xuất đáng chú ý trong bối cảnh ngành hàng không Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng trưởng nhanh, đặc biệt vào các mùa cao điểm du lịch.
Trong nhiều năm, một trong những nguyên nhân gây bức xúc lớn nhất cho hành khách không nằm ở việc chuyến bay bị chậm, mà ở cách xử lý sau đó, như: thủ tục hoàn tiền kéo dài, quy trình phức tạp, và thiếu lựa chọn linh hoạt.
Khi chính sách mới cho phép hành khách được bồi thường nhanh hơn bằng voucher trong 7 ngày, hoặc nhận điểm thưởng, hành khách sẽ có cảm giác được "giải quyết ngay" thay vì phải chờ đợi. Chính sách này tạo ra áp lực tích cực lên chất lượng dịch vụ của các hãng bay.
"Khi chi phí bồi thường tăng thêm 25%, mỗi sự cố chậm, hủy chuyến không còn là rủi ro danh tiếng đơn thuần mà trở thành chi phí tài chính hữu hình. Điều này buộc các hãng phải đầu tư nghiêm túc hơn vào công tác điều phối bay, bảo dưỡng đội tàu, dự phòng khai thác và quản trị rủi ro vận hành. Chính sách bồi thường cao hơn sẽ trở thành một "đòn bẩy kinh tế" thúc đẩy nâng cao chuẩn mực khai thác" – TS Nhân nói.
Dự thảo thông tư về vận tải hàng không đề xuất tăng mức bồi thường cho hành khách khi chuyến bay chậm, hủy và bổ sung thêm nhiều hình thức hoàn trả linh hoạt như voucher hoặc điểm thưởng...
Lãnh đạo một công ty du lịch kể câu chuyện cách đây không lâu, một số khách đi tour trọn gói của công ty đã rất bức xúc khi bị chuyến bay bị huỷ chuyến, dời sang ngày khác cả 2 chiều đi và về. Công ty ông đã phải cố gắng giải quyết sự cố, tốn thêm chi phí phát sinh do lịch trình tour bị đảo lộn.
Đối với sự phối hợp giữa hãng hàng không và đơn vị lữ hành, theo chuyên gia này là thay đổi rất quan trọng. Trong mùa cao điểm, các công ty lữ hành thường phải gánh chịu áp lực lớn khi khách bị trễ hành trình, ảnh hưởng toàn bộ tour. Nếu việc hoàn trả bằng voucher, điểm thưởng diễn ra nhanh, các đơn vị lữ hành có thể tái bố trí hành trình, sắp xếp lại dịch vụ cho khách thuận lợi hơn thay vì phải chờ hoàn tiền mặt kéo dài. Điều này giúp giảm xung đột giữa khách - lữ hành - hãng bay, đồng thời duy trì dòng chảy dịch vụ du lịch.
Tuy nhiên, theo TS Lê Bá Chí Nhân, cần lưu ý vai trò giám sát của Cục Hàng không Việt Nam để đảm bảo voucher và điểm thưởng không trở thành hình thức "né" trách nhiệm tiền mặt, mà thực sự là lựa chọn có lợi cho hành khách.
Nhiều ý kiến cũng nêu cần kiểm soát với những khách muốn nhận tiền mặt mà hãng cố hướng sang bồi thường bằng voucher sẽ tạo phản ứng tiêu cực, nhất là những người ít đi máy bay hoặc đi chỉ 1-2 lần trong năm.
Thời gian hoàn vé cho hành khách cũng được phân theo từng hình thức: hoàn bằng voucher dự kiến tối đa 7 ngày; tiền mặt hoặc chuyển khoản trong 21 ngày; thẻ tín dụng tối đa 45 ngày và hoàn qua hệ thống đại lý tối đa 60 ngày.
Lãnh đạo một số công ty cho rằng thời gian hoàn tiền còn quá dài, quá lâu trong thời đại số. Bởi người dân mua vé máy bay, thanh toán ngay trong vài phút nhưng chờ hoàn tiền gần 2 tháng là bất hợp lý.
"Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, đây là áp lực cực lớn, công ty du lịch phải trả tiền trước các dịch vụ để đảm bảo chuyến đi cho khách, trong khi tiền hoàn từ hãng về rất chậm, tạo ra tình trạng "kẹt vốn dây chuyền", đặc biệt vào mùa cao điềm như hè, lễ Tết.
Vì vậy, cần rút ngắn xuống chuyển khoản trực tiếp tối đa 7 ngày; thẻ tín dụng tối đa 14 ngày; đại lý và công ty lữ hành tối đa 21 ngày" – phó tổng giám đốc một công ty lữ hành đề xuất.
Hoặc