Những ngày nắng nóng, điều hòa trở thành thiết bị gần như không thể thiếu trong nhiều gia đình. Khi vừa bước vào căn phòng hầm hập, phản xạ quen thuộc của không ít người là lập tức hạ nhiệt độ thật thấp, đồng thời tăng tốc độ quạt gió lên mức cao nhất với hy vọng không gian sẽ nhanh chóng mát lạnh.
Tuy nhiên, sau một thời gian, tình trạng khá phổ biến vẫn xảy ra: người ngồi gần điều hòa thấy lạnh buốt vì luồng gió phả trực tiếp, trong khi vị trí cuối phòng hoặc các góc xa máy vẫn nóng bí. Lúc này, thay vì tiếp tục giảm nhiệt độ, người dùng có thể cần kiểm tra một nút khác trên điều khiển: nút điều chỉnh hướng gió, thường được ghi là SWING hoặc AIR SWING tùy từng loại máy.
Nút trên điều khiển nhiều người bỏ quên khi dùng điều hòa
Theo hướng dẫn được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đăng tải, khi làm mát, người dùng nên quay hướng gió của điều hòa lên trên để hơi lạnh luân chuyển từ trên xuống dưới, giúp nhiệt độ phòng hạ xuống nhanh hơn, từ đó hỗ trợ tiết kiệm điện năng.
Điểm đáng chú ý là thao tác này không làm điều hòa tăng thêm công suất lạnh. Nói cách khác, máy không tạo ra lượng hơi lạnh nhiều hơn chỉ vì người dùng bấm nút đổi hướng gió. Tác dụng nằm ở việc luồng không khí lạnh được đưa đi hợp lý hơn, tránh chỉ tập trung vào một khu vực nhỏ trong phòng.
Trên nhiều loại điều hòa, chức năng này được thao tác bằng nút SWING hoặc AIR SWING trên điều khiển từ xa. Theo hướng dẫn sử dụng của Panasonic Việt Nam, người dùng có thể nhấn nút AIR SWING để lựa chọn hướng gió trên, dưới hoặc chế độ tự động. Ở chế độ tự động, cánh đảo gió chuyển động để hơi lạnh được lan tỏa rộng hơn trong không gian.
Đây cũng là điểm dễ gây nhầm lẫn khi sử dụng điều hòa. Nút FAN SPEED dùng để tăng hoặc giảm tốc độ quạt thổi ra từ dàn lạnh, còn SWING/AIR SWING dùng để thay đổi hướng luồng gió. Tăng mức gió có thể khiến người ngồi gần máy cảm nhận hơi mát mạnh hơn, nhưng nếu cửa gió vẫn cố định hướng xuống một vị trí, căn phòng vẫn có thể rơi vào cảnh nơi quá lạnh, nơi chưa đủ mát.
Vì sao hướng gió lên trên lại giúp phòng mát đều hơn?
Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (VNEEP) cho biết nhiều người có thói quen chỉnh cửa gió điều hòa xuống thấp hoặc hướng thẳng vào vị trí ngồi để cảm thấy mát nhanh hơn. Tuy nhiên, cách chỉnh này chủ yếu làm mát cục bộ tại khu vực luồng gió hướng tới, trong khi toàn bộ căn phòng có thể mất nhiều thời gian hơn để đạt cảm giác dễ chịu.
Nguyên nhân đến từ cách không khí nóng và lạnh di chuyển trong phòng. Không khí lạnh có xu hướng hạ xuống thấp, trong khi không khí nóng thường tích tụ ở phía trên. Vì vậy, khi cửa gió điều hòa được hướng lên cao hoặc chếch về phía trần nhà, luồng lạnh có thể đi xa hơn trước khi từ từ hạ xuống khu vực sinh hoạt bên dưới.
Nhờ đó, thay vì dồn hơi lạnh vào khu vực ngay sát dàn lạnh, căn phòng được làm mát trên diện rộng hơn. Người ngồi gần máy không còn phải chịu cảm giác gió lạnh phả thẳng vào người, còn những vị trí xa hơn cũng dễ nhận được hơi mát hơn.
Nguyên lý này cũng được các hãng điều hòa ứng dụng trên một số dòng sản phẩm. Daikin Việt Nam mô tả công nghệ luồng gió trên một số mẫu máy có thể đưa hơi lạnh lên phía trần nhà rồi tỏa xuống không gian bên dưới, giúp luồng mát được phân bổ cân bằng hơn và hạn chế thổi trực tiếp vào người sử dụng.
Điều đó cho thấy, trong nhiều trường hợp, cảm giác phòng không mát không hẳn do điều hòa đặt nhiệt độ chưa đủ thấp. Hơi lạnh có thể đã được tạo ra, nhưng đang đi chưa đúng hướng để bao phủ căn phòng hiệu quả.
Chỉnh hướng gió thế nào trong từng tình huống?
Khi muốn cả căn phòng mát đều, đặc biệt ở phòng khách, phòng làm việc hoặc phòng ngủ, người dùng có thể ưu tiên chỉnh cánh gió chếch lên trên hoặc sử dụng chế độ đảo gió tự động. Với cách này, hơi lạnh được đưa đi xa hơn rồi hạ xuống, thay vì phả mạnh vào một vị trí cố định.
Trong những căn phòng rộng hoặc có nhiều người ngồi ở các vị trí khác nhau, chế độ SWING càng hữu ích. Nếu điều hòa hỗ trợ đảo gió lên - xuống hoặc cả trái - phải, người dùng có thể kích hoạt chế độ phù hợp theo hướng dẫn của nhà sản xuất để khí lạnh được phân bổ rộng hơn.
Dù vậy, việc hướng gió xuống thấp không phải lúc nào cũng hoàn toàn sai. Khi vừa đi ngoài nắng về hoặc vừa bước vào căn phòng quá nóng, luồng gió tập trung xuống khu vực đang ngồi có thể mang lại cảm giác mát nhanh trong thời gian đầu. Tuy nhiên, sau khi phòng đã dịu nhiệt, người dùng nên chuyển hướng gió lên cao hoặc bật chế độ đảo tự động để tránh tình trạng một vị trí quá lạnh trong khi các khu vực khác vẫn nóng.
Riêng trong phòng ngủ, không nên cố định hướng gió thổi thẳng vào giường trong suốt nhiều giờ. Việc để luồng lạnh phả trực tiếp vào người khi ngủ có thể gây cảm giác buốt lạnh, khó chịu. Thay vào đó, hướng gió lên cao hoặc để chế độ đảo tự động sẽ giúp không khí mát lan tỏa nhẹ hơn trong phòng.
VNEEP cũng khuyến nghị người dùng có thể bật chế độ điều chỉnh gió đa hướng hoặc kết hợp điều hòa với quạt khi cần thiết để tăng khả năng luân chuyển không khí trong phòng. Khi hơi lạnh được phân bố đều hơn, người dùng có thể cảm thấy dễ chịu mà không nhất thiết phải liên tục giảm sâu nhiệt độ cài đặt.
Hoặc