Ảnh minh họa.
Sẵn sàng từ những bước đầu tiên
Chiều 17/9, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức cuộc họp Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo thực hiện Dự án Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT.13), đoạn Bảo Hà - trung tâm hành chính tỉnh Lai Châu. Cuộc họp do Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Quang Trung chủ trì, với sự tham dự của lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị chuyên môn và các địa phương có tuyến đường đi qua.
Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Xuân Cảnh
Không chỉ bàn về tiến độ hồ sơ, cuộc họp tập trung vào những phần việc phải chuẩn bị ngay từ thời điểm này để khi dự án được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư, các địa phương có thể triển khai nhanh, hạn chế tối đa thời gian chờ đợi.
Theo phương án đang được nghiên cứu, cao tốc Bảo Hà - Lai Châu là tuyến giao thông có tính chất liên vùng, kết nối từ cao tốc Nội Bài - Lào Cai tại khu vực Bảo Hà với trung tâm tỉnh Lai Châu và hướng tới cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng.
Hướng tuyến cao tốc Bảo Hà - Hai Châu.
Tại cuộc làm việc giữa Lai Châu và Lào Cai ngày 27/3/2026, phương án nghiên cứu xác định tuyến có chiều dài khoảng 163,5 km, trong đó khoảng 50 km qua Lào Cai và 113,5 km qua Lai Châu; quy mô 4 làn xe cao tốc, tốc độ thiết kế từ 80-100 km/h, tổng mức đầu tư ước khoảng 53.000 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2026-2030.
Đến nay, hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đã được tỉnh Lai Châu hoàn thiện, tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành Trung ương và trình Thủ tướng Chính phủ. Tỉnh đồng thời triển khai các công việc liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và cắm cọc giải phóng mặt bằng.
Lãnh đạo tỉnh Lai Châu kiểm tra thực tế hướng tuyến cao tốc Bảo Hà - Lai Châu. Ảnh: TT
Việc cắm cọc đã được hoàn thành và bàn giao cho các địa phương quản lý. Cùng với đó, tỉnh rà soát diện tích đất, tài nguyên, nguồn vật liệu xây dựng và dự kiến phương án tái định cư cho khoảng 660 hộ dân bị ảnh hưởng.
Đây được xem là những bước chuẩn bị có ý nghĩa quan trọng, bởi với một dự án hạ tầng quy mô lớn, công tác giải phóng mặt bằng thường là một trong những nhiệm vụ phức tạp, tác động trực tiếp đến tiến độ triển khai.
Ưu tiên đoạn Bảo Hà - trung tâm tỉnh
Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu không phải là ý tưởng mới. Tuy nhiên, trong năm 2026, dự án được thúc đẩy mạnh hơn với việc hoàn thiện hồ sơ, xác định phương án tuyến, cơ chế đầu tư và phân chia các dự án thành phần.
Đại diện Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo thực hiện Dự án Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT.13), đoạn Bảo Hà - trung tâm hành chính tỉnh Lai Châu phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Xuân Cảnh
Theo báo cáo tại cuộc làm việc ngày 11/8/2026 giữa Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc với lãnh đạo hai tỉnh Lai Châu, Lào Cai và các bộ, ngành, toàn tuyến dự kiến dài khoảng 162 km, quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh. Đoạn Bảo Hà - trung tâm tỉnh Lai Châu dài khoảng 119 km, tốc độ thiết kế 100 km/h; đoạn từ trung tâm tỉnh đến khu vực cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng có tốc độ thiết kế 80 km/h. Phương án dự kiến có 118 cầu và 7 hầm xuyên núi.
Đại biểu tham gia ý kiến tại buổi làm việc. Ảnh: Xuân Cảnh
Đại biểu tham gia ý kiến tại buổi làm việc. Ảnh: Xuân Cảnh
Trước yêu cầu nghiên cứu kỹ hiệu quả đầu tư, Lai Châu thống nhất ưu tiên đầu tư trước đoạn khoảng 116 km từ Bảo Hà đến trung tâm tỉnh, đồng thời đề nghị quyết định chủ trương đầu tư toàn tuyến đến cửa khẩu Ma Lù Thàng và có thể phân kỳ theo khả năng cân đối nguồn lực.
Việc ưu tiên đoạn Bảo Hà - trung tâm tỉnh được đặt trong tổng thể nhu cầu kết nối của Lai Châu với cao tốc Nội Bài - Lào Cai, Hà Nội, vùng đồng bằng sông Hồng cũng như hệ thống cảng biển lớn.
Ảnh minh họa.
Trong khi đó, hướng tuyến tới Ma Lù Thàng mang thêm ý nghĩa về kết nối thương mại biên giới. Khi được đầu tư, tuyến đường có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho vận chuyển hàng hóa, phát triển logistics, thương mại, du lịch và mở rộng không gian kinh tế của khu vực Tây Bắc. Các nội dung này cũng được đề cập trong quá trình các cơ quan Trung ương nghiên cứu chủ trương đầu tư dự án.
Tháng 7/2026, Văn phòng Chính phủ cũng có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và UBND tỉnh Lai Châu rà soát hình thức, quy mô đầu tư, khả năng cân đối, huy động nguồn lực và hiệu quả đầu tư tuyến cao tốc trong giai đoạn 2026-2030.
Điều này cho thấy cùng với yêu cầu về tiến độ, dự án đang được đặt trong yêu cầu tính toán kỹ về nguồn lực và hiệu quả đầu tư.
Không để bị động trong giải phóng mặt bằng
Tại cuộc họp ngày 17/9, một trong những nội dung được lãnh đạo tỉnh Lai Châu đặc biệt nhấn mạnh là quản lý chặt chẽ hiện trạng đất đai và hướng tuyến, chủ động ngăn chặn tình trạng cơi nới, xây dựng trái phép nhằm trục lợi chính sách khi dự án được triển khai.
Đây là nhiệm vụ được đặt ra ngay từ giai đoạn chuẩn bị, khi thông tin về một dự án giao thông quy mô lớn có thể tác động đến giá trị đất đai và hoạt động xây dựng tại khu vực tuyến đi qua.
Chủ tịch UBND tỉnh Hà Quang Trung phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp. Ảnh: Xuân Cảnh
Chủ tịch UBND tỉnh Hà Quang Trung yêu cầu các cơ quan, đơn vị lựa chọn cán bộ có chuyên môn, kinh nghiệm, nắm chắc quy định pháp luật; đồng thời chủ động học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương đã triển khai những dự án giao thông lớn.
Đối với công tác tái định cư, yêu cầu đặt ra là phải lựa chọn vị trí phù hợp, thuận lợi cho đời sống và sản xuất của người dân. Cùng với đó, công tác tuyên truyền, vận động cần được thực hiện sớm để người dân hiểu rõ chủ trương, phạm vi dự án và các chính sách liên quan.
Trước đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lai Châu đã cơ bản thống nhất phương án đầu tư dự án Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu và yêu cầu tiếp tục phối hợp với tỉnh Lào Cai, các bộ, ngành Trung ương để hoàn thiện thủ tục, hướng tới trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư trong năm 2026.
Tỉnh cũng đã xác định dự án là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác chuẩn bị đầu tư các công trình lớn. Theo kế hoạch được tỉnh công bố, hồ sơ được chuẩn bị để hướng tới mục tiêu trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư tại kỳ họp tháng 10/2026.
Ảnh minh họa.
Từ Bảo Hà đến trung tâm hành chính tỉnh và hướng tới cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng, tuyến cao tốc được kỳ vọng mở thêm một trục kết nối mới cho Lai Châu. Nhưng trước khi những tuyến đường được hình thành trên thực địa, một "con đường" khác đang được tỉnh tập trung hoàn thiện: đó là sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ, mặt bằng, tái định cư, nguồn lực và sự đồng thuận của người dân.
Nếu được quyết định chủ trương đầu tư và triển khai theo kế hoạch, CT.13 sẽ là một trong những dự án hạ tầng giao thông có quy mô lớn nhất trên địa bàn Lai Châu, tạo thêm điều kiện để tỉnh kết nối sâu hơn với mạng lưới giao thông quốc gia, mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời tăng cường kết nối với khu vực biên giới.
Hoặc