Mái tôn là lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình Việt, từ nhà phố, nhà cấp 4 đến các khu vực sân thượng, nhà kho hay phần cơi nới. Ưu điểm của mái tôn là trọng lượng nhẹ, thi công tương đối nhanh, chi phí hợp lý và có nhiều kiểu dáng để lựa chọn. Tuy nhiên, vì thường xuyên phải “đối mặt” trực tiếp với nắng, mưa, gió và sự thay đổi của thời tiết, mái tôn cũng cần được chăm sóc đúng cách để hạn chế nóng bức, thấm dột hay xuống cấp. Nếu gia đình đang sử dụng mái tôn, đừng chỉ chờ đến khi mái xuất hiện vấn đề mới bắt đầu sửa chữa. Một vài thói quen nhỏ trong quá trình sử dụng và bảo dưỡng có thể giúp mái bền hơn, đồng thời mang lại không gian sống dễ chịu hơn.
1. Kiểm tra mái tôn định kỳ
Đây là việc đầu tiên các gia đình nên duy trì nếu đang sử dụng mái tôn. Sau một thời gian dài phải tiếp xúc với nắng, mưa và sự thay đổi của thời tiết, mái tôn có thể xuất hiện nhiều dấu hiệu xuống cấp như rỉ sét, phồng rộp, cong vênh, thủng hoặc các vị trí bắt vít bị lỏng. Những hư hỏng ban đầu thường khá nhỏ và khó nhận ra, nhưng nếu không được xử lý sớm có thể trở thành điểm thấm dột, thậm chí ảnh hưởng đến phần trần và nội thất bên dưới. Vì vậy, gia đình nên chủ động kiểm tra mái định kỳ, đặc biệt sau những đợt mưa lớn, gió mạnh hoặc bão. Nếu phát hiện bất thường, hãy xử lý ngay thay vì chờ đến khi nước bắt đầu rò rỉ vào nhà mới sửa chữa.
2. Chú trọng giải pháp chống nóng
Một trong những vấn đề khiến nhiều gia đình sử dụng mái tôn e ngại nhất chính là tình trạng hấp nhiệt vào mùa hè. Do mái tôn tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong nhiều giờ, nhiệt lượng có thể truyền xuống không gian bên dưới, khiến nhà trở nên oi bức, đặc biệt vào thời điểm nắng nóng gay gắt. Tùy vào thiết kế và điều kiện thực tế, gia đình có thể cân nhắc sử dụng lớp cách nhiệt, làm trần chống nóng hoặc lựa chọn loại mái có khả năng hạn chế hấp thụ nhiệt. Nếu xây nhà mới, nên tính toán giải pháp chống nóng ngay từ khâu thiết kế để đạt hiệu quả tốt hơn. Bên cạnh đó, việc tăng cường thông gió, bố trí cửa sổ hợp lý hoặc trồng cây xanh ở những vị trí phù hợp cũng có thể hỗ trợ giảm cảm giác nóng cho không gian sống.
3. Thường xuyên vệ sinh mái và máng thoát nước
Mái tôn ở ngoài trời rất dễ trở thành nơi tích tụ lá cây, bụi bẩn, cành khô hoặc các loại rác sau thời gian dài sử dụng. Khi trời mưa, những thứ này có thể bị cuốn xuống máng xối và làm tắc đường thoát nước, khiến nước không thể thoát nhanh như bình thường. Tình trạng nước đọng kéo dài cũng không có lợi cho độ bền của mái, đồng thời làm tăng nguy cơ rỉ sét và thấm dột. Vì vậy, gia đình nên kiểm tra, vệ sinh mái và máng thoát nước định kỳ, đặc biệt trước mùa mưa hoặc sau những đợt thời tiết xấu. Với những ngôi nhà có nhiều cây xanh xung quanh, việc dọn lá và cành khô càng cần được chú ý thường xuyên hơn.
4. Hạn chế đặt đồ nặng hoặc tác động trực tiếp lên mái
Mái tôn không nên được tận dụng như một khu vực chứa đồ nếu chưa có đánh giá về khả năng chịu lực của hệ thống mái. Việc đặt vật nặng, kéo lê đồ đạc hoặc tác động mạnh lên bề mặt có thể khiến tấm tôn bị biến dạng, ảnh hưởng đến lớp bảo vệ bên ngoài và làm giảm độ bền của mái. Đặc biệt, khi gia đình cần lắp đặt thiết bị hoặc sửa chữa một hạng mục nào đó trên mái, không nên tùy tiện khoan, cắt hay tạo thêm lỗ trên bề mặt. Mỗi vị trí mới đều có thể trở thành điểm nước xâm nhập nếu không được xử lý chống dột đúng cách. Với những công việc cần tác động trực tiếp đến mái, tốt nhất nên nhờ người có chuyên môn thực hiện.
5. Kiểm soát cây xanh gần mái
Cây xanh giúp không gian sống trở nên mát mẻ, dễ chịu hơn nhưng nếu nằm quá sát mái tôn lại có thể gây ra một số vấn đề. Những cành cây lớn khi va quệt vào mái trong thời tiết gió mạnh có thể làm xước hoặc ảnh hưởng đến bề mặt tôn. Trong khi đó, lá cây, hoa và cành khô rụng xuống dễ mắc lại trên mái hoặc trong máng thoát nước, lâu ngày có thể gây tắc nghẽn. Vì vậy, nếu nhà có cây lớn mọc gần mái, gia đình nên thường xuyên cắt tỉa những cành vươn quá sát, đồng thời dọn sạch lá và rác tích tụ. Cách này vừa giữ được không gian xanh vừa hạn chế những tác động không mong muốn đến mái nhà.
6. Chủ động xử lý dấu hiệu rỉ sét, thấm dột
Khi phát hiện một điểm rỉ sét, vết nứt, lỗ thủng hoặc dấu hiệu nước thấm trên mái, gia đình không nên xem nhẹ với suy nghĩ đây chỉ là một vấn đề nhỏ. Những hư hỏng này nếu để lâu có thể lan rộng, khiến phần mái xuống cấp nhanh hơn và kéo theo nhiều chi phí sửa chữa. Tùy tình trạng thực tế, gia đình có thể cần xử lý phần bề mặt bị rỉ, thay vít, gia cố mối nối hoặc thay thế tấm tôn đã hư hỏng. Đặc biệt, nếu nhận thấy nước đã thấm xuống trần hoặc xuất hiện nhiều vị trí xuống cấp cùng lúc, nên nhờ thợ có chuyên môn kiểm tra toàn bộ mái để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương án xử lý phù hợp.
Hoặc