Nhiều năm làm mẹ, chị Hương có thể không chần chừ khi chi vài triệu đồng cho con, nhưng đến lượt mình, chỉ một món đồ vài trăm nghìn cũng đủ khiến chị cân nhắc rất lâu. Từng nghĩ đó là cách một người phụ nữ biết vun vén cho gia đình nên sống, đến tuổi 40, chị mới nhận ra mình đã tiết kiệm với bản thân đến mức quá khắt khe.
Theo chia sẻ của chị Hương, mỗi lần đi siêu thị hay mua sắm, thứ chị nghĩ đến đầu tiên gần như luôn là con. Sữa tốt hơn một chút, thực phẩm ngon hơn một chút, quần áo, sách vở, đồ dùng học tập… miễn thấy cần thiết cho con, chị thường xuống tiền khá nhanh.
Một khoản vài trăm nghìn hay thậm chí vài triệu đồng, nếu gắn với hai chữ "cho con", trong suy nghĩ của chị thường được xếp ngay vào nhóm chi tiêu hợp lý.
Thế nhưng đến lượt bản thân, mọi chuyện lại hoàn toàn khác.
Một chiếc áo mới vài trăm nghìn, chị Hương sẽ nghĩ áo cũ vẫn mặc được. Một đôi giày tốt hơn, chị lại tự nhủ đôi hiện tại chưa hỏng. Mỹ phẩm gần hết thì cố dùng đến giọt cuối cùng. Đồ ngủ đã sờn, áo ngực đã biến dạng hay túi xách dùng nhiều năm, chị vẫn có thể tự thuyết phục mình rằng chưa cần thay.
Có lần, chị đứng trước một quán cà phê khá lâu chỉ vì muốn gọi một cốc nước hơn 70.000 đồng. Sau một hồi cân nhắc, chị lại bước đi vì trong đầu lập tức xuất hiện phép tính: số tiền ấy có thể mua thêm được một bữa ăn cho con.
Điều đáng nói là gia đình chị Hương không đến mức thiếu thốn. Hai vợ chồng đều có thu nhập, cuộc sống không quá dư dả nhưng cũng đủ để thỉnh thoảng tự thưởng cho mình một món đồ nhỏ.
Vấn đề nằm ở chỗ, sau nhiều năm làm mẹ, chị đã quen với việc mặc định rằng nhu cầu của bản thân luôn có thể để sau.
Con cần vài triệu không tiếc, mình vài trăm nghìn cũng đắn đo
Chị Hương từng cho rằng đó là biểu hiện của một người phụ nữ biết lo cho gia đình.
Con cần học thêm, chị sẵn sàng điều chỉnh các khoản chi khác. Con cần thay kính, khám răng, mua sách hay đóng một khoản tiền cho trường, chị gần như không phải suy nghĩ quá nhiều. Những bữa ăn ngon hơn, đồ dùng tốt hơn hay một món đồ phục vụ việc học của con cũng thường được ưu tiên.
Thế nhưng cùng một số tiền ấy, nếu dành cho mình, cách nghĩ của chị lại hoàn toàn khác.
Có thời điểm, chị Hương muốn mua một đôi giày tốt hơn vì đôi cũ khiến chân đau sau mỗi ngày đi làm. Giá đôi giày chưa đến một triệu đồng, nhưng chị mở đi mở lại trang bán hàng suốt cả tuần vẫn không đặt mua.
Trong khi đó, trước đó không lâu, chị vừa mua cho con một món đồ có giá cao hơn mà gần như không cân nhắc.
"Lúc ấy tôi không thấy điều đó có gì bất thường. Tôi chỉ nghĩ người lớn chịu một chút cũng được, trẻ con thì không nên thiếu", chị Hương kể.
Nhưng cái "chịu một chút" ấy kéo dài từ năm này qua năm khác.
Mỗi khi gia đình cần tiết kiệm, phần chi tiêu của chị gần như luôn là khoản đầu tiên bị cắt. Quần áo có thể chưa mua, khám sức khỏe có thể để sau, một buổi gặp bạn có thể bỏ, món đồ mình thích cũng có thể gác lại.
Lâu dần, người mẹ trung niên này gần như quên mất cảm giác chủ động mua một thứ chỉ vì bản thân thấy cần hoặc thấy vui.
Đến tuổi 45, chị mới nhận ra mình luôn đứng cuối trong danh sách ưu tiên
Sinh nhật tuổi 45 trở thành thời điểm khiến chị Hương nhìn lại cách mình đã sống.
Hôm đó, chị nhìn thấy một bộ đồ ngủ khá đẹp và thoải mái. Giá của nó cao hơn những bộ chị vẫn thường mua. Dù rất thích, phản xạ quen thuộc vẫn xuất hiện ngay: đồ mặc ở nhà thôi, cần gì phải mua loại tốt như vậy.
Chị bỏ qua món đồ ấy, nhưng vài ngày sau vẫn nhớ tới. Cuối cùng, chị quyết định quay lại mua.
Đó chỉ là một món đồ rất nhỏ, nhưng lại khiến chị suy nghĩ nhiều hơn dự kiến. Chị chợt nhận ra đã quá lâu rồi mình không mua một thứ chỉ vì bản thân cảm thấy dễ chịu.
"Tôi bắt đầu tự hỏi vì sao mình luôn nghĩ con xứng đáng với những thứ tốt hơn, còn bản thân thì lúc nào cũng phải dùng tạm, chịu một chút hoặc để sau", chị nói.
Câu hỏi ấy khiến chị Hương hiểu rằng vấn đề không còn đơn thuần là tiết kiệm. Trong nhiều năm, chị đã quen với việc coi nhu cầu của mình là thứ ít quan trọng nhất.
Bắt đầu chi tiền cho mình nhưng không đồng nghĩa với sống hoang phí
Sau tuổi 40, chị Hương bắt đầu điều chỉnh lại cách chi tiêu.
Chị không lao vào mua sắm hàng hiệu, cũng không lấy lý do "yêu bản thân" để tiêu tiền thiếu kiểm soát. Sự thay đổi nằm ở chỗ chị không còn mặc định mọi khoản chi cho mình đều là không cần thiết.
Đôi giày khiến chân đau được thay bằng đôi phù hợp hơn. Đồ cá nhân đã quá cũ được đổi mới thay vì cố dùng thêm vài năm. Chị chủ động đi khám sức khỏe định kỳ, dành tiền cho việc tập thể dục, chăm sóc răng và những sản phẩm thực sự phù hợp với cơ thể.
Thi thoảng, chị cho phép mình mua một bó hoa nhỏ, gặp bạn uống cà phê hoặc gọi đồ ăn vào những ngày quá mệt để nấu nướng.
Điều khiến chị Hương bất ngờ là tổng chi tiêu của gia đình không tăng lên quá nhiều.
Ngược lại, khi nhìn lại toàn bộ ngân sách, chị nhận ra trước đây mình rất khắt khe với bản thân nhưng đôi lúc lại chi quá tay cho con chỉ vì tâm lý sợ con thiếu hoặc thua kém bạn bè.
Khi thay đổi cách nghĩ, chị bắt đầu phân biệt rõ hơn giữa thứ thực sự cần và thứ chỉ mua vì áp lực tâm lý. Nói cách khác, chị không tiêu nhiều hơn. Chị chỉ bắt đầu phân bổ tiền công bằng hơn.
Một người mẹ luôn nhường phần tốt nhất chưa chắc khiến gia đình tốt hơn
Trước đây, chị Hương từng tin rằng người mẹ càng biết hy sinh thì gia đình càng hạnh phúc.
Nhưng sau nhiều năm, chị nhận ra sự hy sinh quá mức cũng có thể tạo ra một kiểu mệt mỏi rất khó gọi tên.
Chị đi làm cả ngày, về nhà tiếp tục xoay quanh cơm nước, việc học của con và hàng loạt công việc không tên. Mệt vẫn cố, đau lưng cũng chịu, thiếu ngủ cũng nghĩ chỉ cần qua giai đoạn này là ổn.
Bên ngoài, mọi thứ vẫn vận hành bình thường. Nhưng bên trong, chị ngày càng dễ cáu gắt và thường xuyên cảm thấy mình là người phải chịu phần thiệt.
Có những lúc chỉ một việc nhỏ của con cũng khiến chị nổi nóng. Sau đó bình tĩnh lại, chị Hương mới hiểu nguyên nhân không nằm ở chuyện nhỏ đó, mà ở việc bản thân đã ở trong trạng thái quá tải quá lâu.
Khi bắt đầu ngủ đủ hơn, đi khám khi cần, mặc những thứ khiến mình cảm thấy dễ chịu và cho phép bản thân có thời gian nghỉ, tâm trạng của chị cũng thay đổi.
Chị bớt cáu với chồng con, đồng thời không còn thường xuyên cảm thấy ấm ức vì mình luôn là người nhường phần tốt nhất.
Sau tuổi 45, những khoản đáng chi nhất không nhất thiết là đồ đắt tiền
Quan niệm về việc "chi tiền cho bản thân" của chị Hương cũng thay đổi khá nhiều.
Nếu trước đây chị nghĩ đó chủ yếu là quần áo, mỹ phẩm hoặc những thứ mang tính hưởng thụ, thì sau tuổi 40, những khoản chị sẵn sàng chi hơn lại là sức khỏe, giấc ngủ và những thứ giúp cuộc sống hàng ngày bớt mệt.
Một lần khám sức khỏe đúng lúc có thể đáng giá hơn một món đồ đắt tiền. Một đôi giày phù hợp với người phải đi lại nhiều cũng có ý nghĩa hơn việc cố tiết kiệm rồi chịu đau chân mỗi ngày.
Chị cũng bắt đầu chấp nhận việc dùng tiền để mua lại thời gian khi cần.
Có những hôm công việc quá bận, chị sẵn sàng gọi đồ ăn hoặc thuê một dịch vụ hỗ trợ thay vì cố gắng ôm hết mọi việc chỉ để tiết kiệm một khoản nhỏ.
Trước đây, những khoản như vậy thường khiến chị thấy "phí". Bây giờ, người mẹ trung niên này hiểu tiền không chỉ dùng để mua vật chất mà còn có thể đổi lấy sức khỏe, thời gian và sự nhẹ nhõm.
Vẫn tiết kiệm cho gia đình, nhưng không còn tiết kiệm bằng cách bỏ quên mình
Ở tuổi 40, chị Hương vẫn giữ thói quen lập kế hoạch chi tiêu, dành tiền cho con và tiết kiệm cho những mục tiêu lớn của gia đình. Điều thay đổi chỉ là chị không còn xem phần dành cho bản thân là khoản có thể xóa đầu tiên mỗi khi cần thắt chặt chi tiêu.
Trước đây, chị có rất nhiều câu "để sau": đợi con lớn rồi mua, đợi bớt bận rồi đi khám, đợi tài chính khá hơn rồi đi chơi, đợi mọi thứ ổn định rồi chăm sóc mình. Nhưng càng đi qua tuổi trung niên, chị càng nhận ra cuộc sống hiếm khi có thời điểm mọi thứ đồng loạt ổn thỏa.
Con lớn lên lại có những nhu cầu mới, công việc hết đợt bận này đến đợt bận khác, gia đình cũng luôn có khoản cần lo. Nếu cứ chờ một ngày hoàn hảo mới bắt đầu dành sự quan tâm cho bản thân, rất có thể người phụ nữ sẽ phải chờ thêm nhiều năm nữa.
"Con cần một khoản tiền hợp lý, tôi vẫn sẵn sàng chi. Nhưng khi bản thân cần một đôi giày tốt, một lần khám sức khỏe hay một món đồ đã đến lúc phải thay, tôi cũng không còn mặc định rằng mình chịu thêm một chút là được", chị Hương nói.
Sau nhiều năm làm mẹ, điều chị thay đổi không phải là bớt yêu thương hay bớt dành tiền cho con. Chị chỉ bắt đầu hiểu rằng biết vun vén không đồng nghĩa với việc người mẹ luôn phải nhận phần ít nhất.
Con vẫn có những điều tốt đẹp. Gia đình vẫn là ưu tiên lớn. Nhưng từ tuổi 45, chị Hương bắt đầu học cách để lại một phần tốt đẹp cho chính mình.
Hoặc