Rời "vùng an toàn" với chất liệu đặc biệt
Ngay từ khâu kịch bản, đạo diễn Minh Beta đi một con đường mới cho "Mùi Phở": Kể câu chuyện tình thân bằng chất liệu văn hóa. Lấy phở - món quốc hồn quốc túy của dân tộc cùng một loạt yếu tố văn hóa lâu đời, "Mùi Phở" chọn một ngôn ngữ điện ảnh đặc biệt hơn, song cũng khó khăn và nhiều thách thức hơn.
Thế nhưng, bộ phim vẫn làm được chỉn chu tinh thần lan tỏa văn hóa Việt. "Mùi Phở" tiên phong khai thác tín ngưỡng thờ Mẫu - di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận vào năm 2016. Đặc biệt, đại cảnh chầu văn, hầu đồng được quay ở Bảo tàng Đạo mẫu của NS Xuân Hinh. Công trình này từng được Domus - tạp chí thiết kế và kiến trúc uy tín của Italy - xếp vào top 14 dự án tốt nhất năm 2023. Bên cạnh hai tên tuổi gạo cội Xuân Hinh - Thanh Thanh Hiền, cảnh quay này còn có sự góp mặt của Thanh đồng Diệu Minh Châu.
"Mùi Phở" cũng đánh mạnh vào yếu tố mỹ thuật truyền thống. Tranh dân gian Đông Hồ, tranh dân gian Hàng Trống, hoa văn, họa tiết lâu đời,... đều được cài cắm khéo léo trên từng khuôn hình. Việc mượn những chất liệu này làm ngôn ngữ kể chuyện đã giúp quá khứ và hiện tại song hành, tô đậm cảm xúc hoài niệm.
Bối cảnh phim được đầu tư chỉn chu, tô đậm vẻ đẹp văn hóa Việt. Nguồn ảnh: NSX.
Tác phẩm còn có sự biến tấu khéo léo giữa âm nhạc dân gian - đương đại. Thang âm ngũ cung (Hò - Xự - Xang - Xê - Cống) được sử dụng như một chất liệu nền tảng, sau đó được biến tấu tiết chế để phù hợp với thị hiếu khán giả hôm nay. Việc mời các "phù thủy âm nhạc" đình đám như Christian Dinh Gulino, Hứa Kim Tuyền, Hồ Hoài Anh, Masew,... tham gia vào dự án cho thấy mức độ đầu tư "khủng" và tâm huyết trong việc đem câu chuyện thuần Việt lên màn ảnh rộng.
Sự cộng hưởng từ bối cảnh, âm nhạc đến mỹ thuật dân gian đã chứng minh cho một lối đi riêng biệt: Dùng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại để kể câu chuyện văn hóa truyền thống. Chính quyết định rời khỏi những công thức an toàn này đã giúp "Mùi Phở" tạo được dấu ấn khác biệt, khẳng định giá trị của việc khai thác chất liệu di sản trong dòng chảy điện ảnh đương đại.
Tiên phong với câu chuyện văn hóa
Trong những ngày công chiếu, "Mùi Phở" thành công thu hút được các đại gia đình ra rạp. Lần hiếm hoi tại phòng vé, bố mẹ, ông bà cùng xem phim với con cháu. Sự đón nhận nồng nhiệt từ đúng nhóm khán giả mục tiêu cho thấy những giá trị văn hoá Việt vẫn có sức lay động - khi văn hóa được kể bằng ngôn ngữ điện ảnh chân thành.
Nhìn chung, chiến lược của "Mùi Phở" tập trung vào nghiên cứu và tìm cách chuyển đổi hành vi tiêu dùng của khán giả xem phim. Có thể nói, đây là một bước đi táo bạo nhằm dung hòa giữa tính sáng tạo nghệ thuật và việc khai phá những "khoảng trống" tiềm năng của thị trường. Thế nhưng, khi soi chiếu dưới góc độ của một người vừa là đạo diễn, vừa là doanh nhân có tầm nhìn dài hạn, tham vọng đó lại trở nên thực tế - thậm chí là một lựa chọn tất yếu để kiến tạo một lối đi riêng
Sau hành trình trong nước, bộ phim cũng bắt đầu được đưa ra một số thị trường quốc tế. Phim đang chiếu tại rạp ở Mỹ, Canada, UK, Đức, Na Uy, Czech và Slovakia. Trong khi đó, Ba Lan sẽ khởi chiếu vào 20/3, Úc vào ngày 26/3, Nhật ngày 17/4 thông qua đối tác 3388 Films. Lotte Entertainment phụ trách phát hành tại các thị trường quốc tế còn lại. Đây chính là một "phép thử" cho khả năng lan toả của những câu chuyện mang đậm bản sắc.
Bộ phim phát hành tại 10 quốc gia, 4 châu lục. Nguồn ảnh: NSX.
Đạo diễn Minh Beta cũng tiết lộ, dự án tiếp theo. sẽ là một thể nghiệm hoàn toàn khác biệt so với "Mùi Phở". Dù·kiên định với 'trục' văn hóa truyền thống, song cách tiếp cận và ngôn ngữ điện ảnh của anh luôn được làm mới để không bị lặp lại. Với nền tảng niềm tin từ những khán giả trân trọng bản sắc, các dự án kế tiếp của Minh Beta được kỳ vọng sẽ là những bước tiến thực chất, góp phần đưa câu chuyện văn hóa Việt đi xa và bền bỉ hơn trong dòng chảy giải trí hiện đại.
Hoặc