Nhiều người vẫn tin rằng chỉ cần tự tay vào bếp là đã hoàn toàn yên tâm về vệ sinh và sức khỏe. Đồ ăn mang về thường bị gắn mác độc hại do chứa phụ gia hay hộp nhựa xốp, không đảm bảo vệ sinh, quá nhiều dầu mỡ... Nhưng thực tế nghiệt ngã cho thấy: chính căn bếp gia đình cũng có thể là nơi "nuôi" mầm bệnh ung thư nếu bạn mắc phải những sai lầm chết người.
Ảnh minh họa
Thậm chí, đôi khi cơm nhà còn có thể gây hại cho sức khỏe hơn cả đồ ăn sẵn nếu thành viên trong gia đình duy trì 5 thói quen nấu nướng dưới đây:
1. Tiết kiệm bằng cách tái sử dụng dầu ăn nhiều lần
Dầu ăn khi bị đun nóng nhiều lần sẽ trải qua quá trình oxy hóa mãnh liệt, sản sinh ra peroxit lipid. Đây là một chất cực độc làm hỏng cấu trúc tế bào và đẩy nhanh quá trình viêm nhiễm, ung thư hóa. Viện Dinh dưỡng Hoa Kỳ cảnh báo dầu chiên đi chiên lại quá 2 lần sẽ làm tăng vọt các gốc tự do, gây áp lực khủng khiếp lên gan, thận và tăng nguy cơ ung thư đại tràng.
Đừng vì tiếc một chút dầu thừa mà biến bữa ăn thành "bữa tiệc độc tố". Nếu bắt buộc phải giữ lại, bạn chỉ nên dùng lại duy nhất một lần sau khi đã lọc sạch cặn cháy.
2. Thích các món chiên xào ngập dầu mỡ
Không ít gia đình ngày nào cũng có món chiên hoặc xào dầu mỡ. Vị giòn rụm, thơm ngậy khiến ai cũng yêu thích. Nhưng trong quá trình chiên rán, dầu ăn bị đun nóng ở nhiệt độ cao sẽ phân hủy sinh ra các hợp chất độc hại như acrolein, aldehyde, đặc biệt là các amin dị vòng và hydrocarbon thơm đa vòng - những chất được chứng minh có liên quan trực tiếp đến ung thư, đặc biệt là ung thư dạ dày, thực quản và đại trực tràng.
Ảnh minh họa
Chưa kể, thực phẩm ngập dầu còn là nguyên nhân khiến mỡ máu tăng cao, gây viêm nội mạch và tạo điều kiện cho bệnh tim mạch phát triển âm thầm. Việc chuyển sang hấp, luộc hoặc dùng nồi chiên không dầu có thể giúp giảm thiểu rủi ro mà vẫn giữ được hương vị món ăn.
3. Đóng kín cửa hoặc không dùng máy hút mùi khi nấu ăn
Rất nhiều người nội trợ có thói quen đóng kín cửa bếp để tránh mùi thức ăn bay vào phòng khách hoặc lười bật máy hút mùi. Thực tế, khói bếp khi nấu nướng ở nhiệt độ cao chứa hỗn hợp cực độc gồm formaldehyde, benzene và bụi mịn PM2.5. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo ô nhiễm không khí trong nhà từ việc nấu nướng là nguyên nhân gây ra hơn 3 triệu ca tử vong sớm mỗi năm.
Việc hít phải lượng khói này thường xuyên không chỉ phá hủy phổi mà còn tác động tiêu cực đến não bộ, tăng nguy cơ ung thư cùng nhiều bệnh tật. Vì vậy, hãy luôn mở cửa thông gió và để máy hút mùi hoạt động thêm ít nhất 5 phút sau khi tắt bếp để tống khứ các khí độc này ra ngoài.
4. "Nuôi" mầm bệnh từ nồi chảo chống dính bong tróc
Không khó để bắt gặp những gia đình, những người tiết kiệm hoặc thiếu kiến thức nên vẫn cố dùng những chiếc nồi hay chảo chống dính đã trầy xước. Trong khi đó, lớp chống dính của nồi, chảo - đặc biệt là loại giá rẻ - thường chứa các hợp chất PFAS (per- and polyfluoroalkyl substances), vốn được cảnh báo có liên quan đến ung thư, rối loạn nội tiết và giảm khả năng miễn dịch.
Khi lớp chống dính bị bong tróc hoặc xước, các hạt này có thể lẫn vào thức ăn trong quá trình nấu nướng. Nếu sử dụng trong thời gian dài, bạn đang âm thầm tích lũy chất độc trong cơ thể mà không hề hay biết. Hãy thay nồi chảo ngay khi thấy có dấu hiệu hỏng hóc và ưu tiên các vật liệu an toàn như inox, gang hoặc thủy tinh.
5. Mê mẩn hương vị của thực phẩm "xém cạnh", ăn cả thực phẩm nấu cháy
Nhiều người có thói quen rang cơm, nướng thịt hoặc áp chảo đến mức “xém cạnh”, vì nghĩ rằng như vậy món ăn thơm và đẹp mắt hơn. Hoặc lỡ nấu cháy nhưng tiếc rẻ vẫn ăn. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết chính phần cháy này lại là ổ chứa acrylamide và benzopyrene - những chất sinh ra khi thực phẩm (nhất là tinh bột và protein) bị cháy sém ở nhiệt độ cao.
Ảnh minh họa
Acrylamide đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm chất “có khả năng gây ung thư ở người”, đặc biệt liên quan đến ung thư tuyến tụy, thận và buồng trứng. Do đó, việc kiểm soát nhiệt độ khi nấu, hạn chế nấu quá lâu hoặc ở nhiệt độ quá cao, là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe. Đương nhiên, nên hạn chế các món nướng vì cũng dễ cháy và sinh ra chất này.
Nguồn và ảnh: Aboluowang, Family Doctor
Hoặc