Ngành học cực khát nhân lực, được hỗ trợ học bổng
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, Internet vạn vật (IoT) và mạng 5G phát triển mạnh mẽ, vi mạch bán dẫn đang trở thành một trong những lĩnh vực được săn đón nhất trên thế giới. Đây là ngành tạo ra "bộ não" cho hầu hết các thiết bị điện tử hiện đại, từ điện thoại thông minh, máy tính, ô tô, thiết bị y tế cho đến các hệ thống tự động hóa trong nhà máy.
Theo Chương trình "Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050", Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 50.000 nhân lực có trình độ từ đại học trở lên phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn vào năm 2030.
Đến năm 2050, Việt Nam hướng tới xây dựng đội ngũ nhân lực đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành cả về số lượng lẫn chất lượng.
Trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 179/2026/NĐ-CP quy định chính sách học bổng dành cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, trong đó có lĩnh vực vi mạch bán dẫn.
Theo quy định, từ ngày 1/9/2026, người học các chương trình đào tạo về vi mạch bán dẫn thuộc danh mục do Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt sẽ được hưởng học bổng từ ngân sách nhà nước.
Công nghệ bán dẫn, vi mạch là ngành có nhu cầu nhân lực trình độ cao. Ảnh: HCMUT
Cụ thể, sinh viên đại học được hỗ trợ 4,2 triệu đồng/tháng và hưởng trong 10 tháng mỗi năm học, tương đương 42 triệu đồng/năm. Học viên thạc sĩ được hỗ trợ 6,3 triệu đồng/tháng trong 12 tháng, tương đương 75,6 triệu đồng/năm. Nghiên cứu sinh tiến sĩ được hỗ trợ 8,4 triệu đồng/tháng trong 12 tháng, tương đương 100,8 triệu đồng/năm.
Để tiếp tục được nhận học bổng, người học phải duy trì kết quả học tập theo quy định, đáp ứng yêu cầu về tín chỉ hoặc nghiên cứu khoa học ở từng bậc đào tạo và không bị kỷ luật từ mức khiển trách trở lên.
Cuộc đua đào tạo nhân lực bán dẫn ngày càng nóng
Nhu cầu nhân lực lớn đang khiến cuộc đua đào tạo bán dẫn giữa các trường đại học ngày càng sôi động.
Tại Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội là một trong những cơ sở đào tạo đi đầu trong lĩnh vực này. Trường hiện có hai chuyên ngành đào tạo trực tiếp và nhiều ngành đào tạo liên quan đến thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử và ứng dụng chip bán dẫn như Điện tử Viễn thông, Thiết kế vi mạch, Hệ thống nhúng, Điện - Tự động hóa và Cơ điện tử. Đặc biệt, trường đã triển khai chương trình kỹ sư chuyên sâu về Thiết kế vi mạch nhằm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành.
Nhóm nghiên cứu của Đại học Bách khoa Hà Nội nghiên cứu, thiết kế Chip AI thế hệ mới EDABK-Brain lấy cảm hứng từ cách thức hoạt động của bộ não con người. Ảnh: HUST
Trong khi đó, cuối năm 2025, Đại học Quốc gia Hà Nội khởi xướng thành lập Liên minh Bán dẫn Việt Nam nhằm xây dựng hệ sinh thái mở, trực tiếp kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội hiện triển khai 14 ngành đào tạo đại học và 6 ngành đào tạo thạc sĩ liên quan đến lĩnh vực bán dẫn. Nhà trường cũng hợp tác với Samsung Electronics triển khai chương trình thạc sĩ VNU - Samsung Technology Track ngành Kỹ thuật điện tử theo định hướng vi mạch và bán dẫn.
Bên cạnh đó, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên và Trường Đại học Việt Nhật thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội đã bắt đầu tuyển sinh các chương trình đào tạo công nghệ bán dẫn từ năm 2025.
Ở khu vực phía Nam, Trường Đại học Bách khoa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Công nghệ Thông tin (Đại học Quốc gia TP.HCM), Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM… đều đang mở rộng quy mô đào tạo, đầu tư phòng thí nghiệm và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp trong lĩnh vực vi mạch.
Đáng chú ý, ngành Thiết kế Vi mạch của Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM được giảng dạy bằng tiếng Anh, đồng thời kết nối với nhiều doanh nghiệp hàng đầu thế giới trong lĩnh vực thiết kế chip.
Ngoài ra, nhiều trường đại học khác như Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng, Đại học Cần Thơ,… cũng đang tham gia đào tạo nhân lực cho ngành lĩnh vực bán dẫn.
Các trường đại học đang mở rộng quy mô tuyển sinh, đầu tư phòng thí nghiệm cho ngành đào tạo lĩnh vực bán dẫn. Ảnh: HUS.VNU
Điểm chuẩn cao, cơ hội nghề nghiệp rộng mở
Sức hút của ngành bán dẫn cũng thể hiện qua mức điểm chuẩn tuyển sinh những năm gần đây.
Năm 2025, điểm chuẩn của nhiều ngành hoặc chương trình đào tạo liên quan đến vi mạch bán dẫn dao động từ khoảng 21 đến hơn 29 điểm. Trong đó, ngành Thiết kế vi mạch của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) thuộc nhóm có điểm chuẩn cao nhất - 29,37 điểm.
Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, ngành Kỹ thuật vi điện tử và công nghệ nano lấy 28,25 điểm. Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM có ngành Thiết kế vi mạch lấy tới 28,65 điểm.
Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể đảm nhận nhiều vị trí như kỹ sư thiết kế vi mạch, kỹ sư phát triển sản phẩm, kỹ sư sản xuất, kỹ sư kiểm định chip, kỹ sư ứng dụng hệ thống vi mạch hoặc chuyên gia nghiên cứu phát triển….
Theo khảo sát của Hội Công nghệ Vi mạch Bán dẫn TP.HCM (HSIA), kỹ sư thiết kế vi mạch mới ra trường có mức lương trung bình khoảng 15 triệu đồng/tháng. Với 1-3 năm kinh nghiệm, thu nhập phổ biến từ 15-30 triệu đồng/tháng. Sau khoảng 6 năm làm việc, mức thu nhập có thể đạt từ 600 triệu đến 1 tỷ đồng mỗi năm. Với những kỹ sư có trên 10 năm kinh nghiệm, thu nhập thậm chí có thể vượt 1,5 tỷ đồng mỗi năm.
(Tổng hợp)
Hoặc