Những ngày cận Tết Nguyên đán, khi phố thị rực rỡ sắc xuân và không khí mua sắm tấp nập, tại khu vực Hồ Trị An, nhịp sống lại mang một sắc thái khác – lặng lẽ nhưng không kém phần khẩn trương. Ghi nhận của phóng viên Người Đưa Tin cho thấy, từ sáng sớm đến chiều muộn, hàng chục chiếc thuyền máy vẫn nối đuôi nhau ra vào bến, mang theo hy vọng về những mẻ cá đầy, những lồng bè trĩu nặng trước thềm năm mới.
Mưu sinh trên sóng nước ngày giáp Tết
Hồ Trị An nằm trên địa bàn các (huyện Vĩnh Cửu, Định Quán, Thống Nhất và Trảng Bom cũ), được hình thành từ công trình thủy điện lớn của tỉnh Đồng Nai. Với diện tích mặt nước rộng hàng chục nghìn héc-ta, nơi đây không chỉ giữ vai trò điều tiết nguồn nước mà còn trở thành "nguồn sống" của hàng nghìn lao động làm nghề nuôi trồng, đánh bắt thủy sản.
Thuyền nhỏ chở ngư dân len lỏi giữa các bè nổi trên Hồ Trị An, nhịp sống mưu sinh vẫn tất bật những ngày cận Tết.
Trên một bè cá thuộc xã La Ngà, ông Đào Văn Cường (52 tuổi) đang tất bật kiểm tra lại hệ thống lưới và cho cá ăn. Ông cho biết, cận Tết là thời điểm quan trọng nhất trong năm đối với người nuôi cá lồng bè.
"Cá phải đạt trọng lượng chuẩn mới xuất bán được giá. Năm nay chi phí thức ăn tăng, nhưng bù lại giá cá diêu hồng, cá lăng nhích lên chút nên bà con cũng có hy vọng có cái Tết đỡ lo hơn", ông Cường Chia sẻ.
Toàn cảnh Hồ Trị An những ngày cận Tết, ngư dân tất bật thả lưới, kéo lợp giữa mênh mang sóng nước, nhịp mưu sinh rộn ràng trước thềm năm mới.
Theo ghi nhận, nhiều hộ nuôi đã chủ động thu hoạch sớm một phần để xoay vòng vốn, phần còn lại giữ lại chờ cận Tết khi nhu cầu tiêu thụ tăng cao. Các thương lái từ (TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu cũ)… cũng bắt đầu về tận bè đặt cọc, tạo nên không khí giao thương sôi động trên mặt hồ.
Không chỉ nuôi cá lồng bè, nhiều hộ dân còn gắn bó với nghề chài lưới truyền thống. Khi trời còn mờ sương, từng tốp ngư dân đã khởi động máy, rẽ sóng ra giữa lòng hồ thả lưới. Đến trưa, họ quay về với những rổ cá rô, cá mè, cá chép… tươi rói. Dù sản lượng không lớn như nuôi bè, nhưng nguồn thu đều đặn giúp nhiều gia đình trang trải chi phí sinh hoạt và sắm sửa Tết.
Gia đình ông Trần Phương Bé trên chiếc ghe nhỏ trên Hồ Trị An những ngày cận Tết, cần mẫn kéo lợp tre bắt tép giữa mênh mang sóng nước để lo cái Tết đủ đầy cho gia đình.
Giữa buổi trưa lặng gió, trên chiếc ghe nhỏ đang lênh đênh giữa hồ, ông Trần Phương Bé cặm cụi kiểm tra từng chiếc lợp tre vừa kéo lên. Bên trong, những con tép tươi nhảy tanh tách. Ông Bé cho biết, gia đình ông trước đây sinh sống tại Campuchia, sau đó trở về Việt Nam, một thời gian ở huyện Tam Nông (Đồng Tháp) rồi quyết định lên hồ Trị An lập nghiệp.
"Lúc mới lên đây, gia đình tôi trắng tay. Không có đất đai, chỉ có chiếc ghe nhỏ. Thấy nhiều người đánh tép bằng lợp tre, tôi học theo. Nghề này cực lắm, phải dậy từ 3-4 giờ sáng đi thăm lợp, rồi giăng lại cho hôm sau. Nhưng nhờ đó mà nuôi sống được cả nhà bốn miệng ăn", ông Bé kể.
"Gần Tết, nhu cầu làm mắm, làm khô tăng nên giá nhỉnh hơn chút. Mình chỉ mong thời tiết thuận lợi, nước không biến động lớn để còn có cái Tết đủ đầy cho vợ con", ông Bé bộc bạch.
Hiện gia đình ông có bốn nhân khẩu, hai vợ chồng và hai con nhỏ. Cuộc sống trên ghe, trên chòi tạm còn nhiều thiếu thốn, nhưng với ông, điều quý giá nhất là có công việc ổn định, không phải tha phương thêm lần nữa.
Chiếc ghe nhỏ treo cờ Tổ quốc rẽ sóng trên Hồ Trị An, đưa người dân trở về sau một ngày mưu sinh giữa mênh mang mặt nước.
Chị Hoàng Thị Mai Hương. (xã Thống Nhất) cho biết, mỗi ngày gia đình chị đánh bắt được vài chục ký cá, bán cho thương lái hoặc mang ra chợ địa phương. "Cực nhưng quen rồi. Tết đến, chỉ mong đủ tiền mua quần áo mới cho con, sắm mâm cơm cúng ông bà là vui", chị nói.
Bên cạnh niềm vui khi thị trường khởi sắc dịp cuối năm, người dân bám hồ cũng đối mặt không ít khó khăn. Biến động thời tiết, nguồn nước thay đổi, dịch bệnh trên cá hay chi phí đầu vào tăng cao là những nỗi lo thường trực.
Theo tìm hiểu, trong năm qua, một số thời điểm mực nước hồ xuống thấp, ảnh hưởng đến hoạt động nuôi trồng. Một số hộ phải di chuyển bè ra khu vực nước sâu hơn, phát sinh thêm chi phí. Thức ăn thủy sản tăng giá khiến lợi nhuận bị thu hẹp.
Ông Quách Văn Bình Trạm trưởng trạm kiểm lâm số 1.
Ông Quách Văn Bình, Trạm trưởng trạm kiểm lâm số 1 tỉnh Đồng Nai cho biết, các cơ quan chuyên môn thường xuyên phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng quy trình nuôi an toàn, kiểm soát mật độ lồng bè nhằm hạn chế rủi ro môi trường. Đồng thời, lực lượng chức năng cũng tăng cường tuần tra, xử lý tình trạng khai thác thủy sản bằng phương tiện hủy diệt, bảo vệ nguồn lợi lâu dài.
"Chúng tôi xác định hồ Trị An là sinh kế của nhiều hộ dân nên phải vừa phát triển kinh tế, vừa giữ gìn môi trường. Dịp cuối năm, trạm kiểm lâm cơ động cũng vận động bà con chấp hành tốt các quy định về an toàn giao thông đường thủy, phòng chống cháy nổ trên bè", ông Bình thông tin.
Ghi nhận thực tế cho thấy, phần lớn người dân đã ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường. Rác thải sinh hoạt được thu gom định kỳ, nhiều hộ đầu tư hệ thống phao, lưới đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, vẫn còn đó những thách thức khi số lượng lồng bè tăng nhanh theo nhu cầu mưu sinh.
Xuân về trên những mái bè
Chiều xuống, mặt hồ nhuộm ánh hoàng hôn đỏ rực. Từ xa, những cụm bè nổi san sát, khói bếp tỏa lên giữa không gian mênh mang tạo nên khung cảnh bình yên, dung dị. Tiếng trẻ con gọi nhau í ới, tiếng máy nổ thỉnh thoảng vang lên phá tan sự tĩnh lặng.
Ngư dân hợp sức kéo lưới trên Hồ Trị An, tất bật mưu sinh những ngày cận Tết với hy vọng trúng mẻ cá cuối năm.
Phóng viên Người Đưa Tin ghi nhận, nhiều gia đình đã bắt đầu dọn dẹp bè, treo những dây đèn nhỏ, chuẩn bị bánh mứt để đón Tết. Dù điều kiện còn thiếu thốn so với đất liền, nhưng không khí sum vầy vẫn ấm áp.
Anh Trần Quốc Minh, một chủ bè trẻ, chia sẻ: "Ở đây quanh năm gắn bó với nước. Tết cũng không đi đâu xa, chỉ mong cá bán được giá, cả nhà quây quần là hạnh phúc rồi".
Hồ Trị An không chỉ là công trình thủy điện quan trọng của tỉnh Đồng Nai mà còn là "mạch sống" của cộng đồng cư dân ven hồ. Giữa nhịp phát triển đô thị và công nghiệp của tỉnh, nơi đây vẫn giữ được nét lao động đặc trưng, gắn bó với thiên nhiên.
Từ góc nhìn thực tế của phóng viên, điều đáng quý nhất ở những người dân bám hồ chính là sự kiên trì và tinh thần thích nghi. Dù đối diện nhiều biến động, họ vẫn giữ nghề, giữ niềm tin vào con nước và vào một mùa xuân đủ đầy hơn.
Người dân cần mẫn mưu sinh những ngày cuối năm giữa lòng Hồ Trị An
Khi những chuyến thuyền cuối ngày cập bến, tiếng cười nói vang lên giữa sóng nước, hồ Trị An như khoác thêm tấm áo xuân. Ở đó, không chỉ có những lồng cá trĩu nặng hay mẻ lưới đầy, mà còn có ước vọng bình dị của bao gia đình với một cái Tết ấm no, bình an.
Giữa mênh mang mặt nước, nhịp sống vẫn tiếp diễn – lặng lẽ mà bền bỉ. Và chính từ những mái bè nhỏ bé ấy, mùa xuân đang đến gần hơn, mang theo hy vọng cho một năm mới thuận buồm, xuôi gió trên lòng hồ Trị An.
Hoặc