Người dân để 1,22 triệu tỷ đồng nhàn rỗi trong tài khoản ngân hàng

Thời điểm cuối quý II, có khoảng 1,22 triệu tỷ đồng tiền gửi không kỳ hạn của người dân trong hệ thống ngân hàng. Ảnh: Nam Khánh.

Theo số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đến cuối quý II/2026, tiền gửi thanh toán của cá nhân tại các ngân hàng đạt khoảng 1,22 triệu tỷ đồng, giảm gần 130.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 10% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo cách phân loại của NHNN, tiền gửi thanh toán là các khoản tiền gửi không kỳ hạn còn hoạt động của cá nhân tại ngân hàng, chủ yếu được sử dụng cho các dịch vụ thanh toán như thẻ và các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt khác. Đây là nguồn tiền có tính thanh khoản cao, phục vụ nhu cầu chi tiêu và giao dịch thường xuyên của khách hàng.

Với ngân hàng, tiền gửi thanh toán lại là một cấu phần quan trọng trong nguồn vốn huy động. Lãi suất tiền gửi không kỳ hạn (CASA) thường thấp hơn đáng kể so với tiền gửi có kỳ hạn. NHNN từng quy định trần lãi suất tiền gửi không kỳ hạn và kỳ hạn dưới một tháng ở mức 0,5%/năm, trong khi lãi suất thực tế tại nhiều ngân hàng thường thấp hơn mức quy định này.

Dữ liệu tổng hợp từ Wigroup cho thấy tỷ lệ CASA bình quân tại 27 ngân hàng trong nửa đầu năm 2026 giảm từ 15,4% cuối năm 2025 xuống 14,7%, tương đương 0,7 điểm %.

Trong nhóm có tỷ lệ CASA cao, Techcombank dẫn đầu với 35%, tiếp đến là MB ở mức 34,4% và Vietcombank 32,8%.

Tuy nhiên, diễn biến CASA không đồng nhất giữa các ngân hàng. PGBank ghi nhận tỷ lệ CASA tăng từ 13% cuối năm 2025 lên 20,9% vào cuối quý II/2026, trong khi SeABank tăng từ 10,7% lên 13,1%.

Một số ngân hàng khác như VietBank, BVBank, BIDV và BacABank cũng ghi nhận tỷ lệ CASA cải thiện so với cuối năm trước.

Một điểm đáng chú ý khác là lượng tiền trong tài khoản thanh toán giảm dù số lượng tài khoản vẫn tiếp tục tăng theo chủ trương phổ cập thanh toán không dùng tiền mặt của Chính phủ. Đến cuối tháng 6, hệ thống ngân hàng có gần 256,7 triệu tài khoản thanh toán cá nhân, mức cao nhất từ trước đến nay.

Với tổng số dư tiền gửi thanh toán khoảng 1,22 triệu tỷ đồng, ước tính bình quân mỗi tài khoản hiện có khoảng 4,75 triệu đồng. Con số này phần nào cho thấy sự trái chiều giữa tốc độ mở mới tài khoản và lượng tiền được duy trì trong tài khoản.

Nhiều khả năng là một phần dòng tiền đã được chuyển sang các sản phẩm tiền gửi có kỳ hạn trong bối cảnh lãi suất huy động có dấu hiệu tăng trở lại. Thay vì để tiền trong tài khoản thanh toán với mức lãi suất thấp, người dân có thể ưu tiên các kênh tiền gửi có kỳ hạn để tối ưu hóa khoản tiền nhàn rỗi.