Khoản vay không đến tay
Theo hồ sơ vụ án, tháng 8/2012, ông Lý ở Bắc Kinh ký “Hợp đồng cho vay cá nhân”, cấp hạn mức tín dụng 1,5 triệu NDT (hơn 5,7 tỷ đồng) với Ngân hàng Giao thông chi nhánh Quan Viên. Cùng thời điểm, hai bên ký thêm hợp đồng thế chấp hạn mức tối đa, trong đó ông Lý dùng căn nhà thuộc sở hữu của mình làm tài sản bảo đảm.
Ngân hàng sau đó được cấp giấy chứng nhận quyền lợi liên quan đối với tài sản thế chấp. Ngày 4/9/2012, ông Lý nộp đơn đề nghị sử dụng hạn mức vay và khoản tiền 1,5 triệu NDT được giải ngân theo hình thức thanh toán ủy thác.
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện hợp đồng, ngân hàng cho rằng ông Lý không thanh toán khoản vay đúng hạn theo thỏa thuận nên đã khởi kiện, yêu cầu ông phải hoàn trả toàn bộ tiền gốc cùng tiền lãi, lãi phạt và lãi kép. Riêng tiền lãi tạm tính đến tháng 6/2018 đã vượt 746.000 NDT. Tổng số tiền gốc và lãi mà ông Lý phải trả cho ngân hàng là hơn 2,2 triệu NDT (hơn 8,3 triệu đồng) chưa bao gồm các khoản nghĩa vụ tiếp tục phát sinh sau đó.
Ở chiều ngược lại, ông Lý đã phản bác yêu cầu khởi kiện của ngân hàng. Ông cho rằng toàn bộ khoản vay thực chất là một mô hình cho vay bất hợp pháp do nhóm người cấu kết trong và ngoài ngân hàng thực hiện nhằm chiếm đoạt tài sản của người lớn tuổi.
Theo lời ông Lý, ngoài giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà là thật, các giấy tờ vay vốn còn lại đều do nhân viên quản lý khách hàng của ngân hàng là ông Vu tự ý làm giả mà ông không hay biết. Ông khẳng định chưa từng sử dụng khoản vay và cũng không nhận được số tiền này.
Quá trình xét xử sơ thẩm cho thấy hàng loạt dấu hiệu bất thường. Theo đó, trong hợp đồng vay và hợp đồng thế chấp, phần chữ ký của vợ ông Lý – đồng sở hữu tài sản – mang tên bà Tăng. Tuy nhiên, kết luận giám định cho thấy chữ ký này không phải do bà Tăng viết.
Ngoài ra, ngân hàng nộp thêm thỏa thuận bổ sung nhằm chứng minh người vay đồng ý chuyển tiền vào tài khoản của một bên thứ ba là ông Lưu Giang. Song kết quả giám định tiếp tục xác nhận chữ ký mang tên ông Lý trong tài liệu này cũng là giả.
Ảnh minh họa: Internet
Ông Lý khai tại tòa rằng khi ký một số giấy tờ, các biểu mẫu đều để trống; thông tin về người nhận tiền, tài khoản ngân hàng và số tiền giải ngân được nhân viên ngân hàng điền thêm sau đó.
Văn bản trả lời khiếu nại của Cục Giám sát Ngân hàng – Bảo hiểm Bắc Kinh năm 2014 cũng cho thấy có nhiều vi phạm trong quá trình thẩm định khoản vay. Cụ thể, nhân viên ngân hàng Vu không trực tiếp gặp và ký xác nhận với đồng sở hữu tài sản; giấy chứng nhận nghề nghiệp và thu nhập của người vay bị xác định là giả; toàn bộ nội dung viết tay trong hồ sơ do chính nhân viên này điền.
Biên bản làm việc của công an địa phương cũng cho thấy ông Vu thừa nhận chỉ gặp ông Lý một lần và phần lớn trao đổi thông qua một người môi giới họ Lưu.
Tòa án ra phán quyết
Tòa án nhận định nhân viên ngân hàng đã quá tin tưởng môi giới, giao hồ sơ đã ký cho bên trung gian giữ, đồng thời không kiểm tra tính xác thực của tài liệu khách hàng. Thông tin liên hệ người vay do môi giới cung cấp cũng không được xác minh.
Đáng chú ý, người nhận tiền cuối cùng lại là cha của chính môi giới tham gia giao dịch - tình tiết mà ngân hàng lẽ ra phải đặc biệt cảnh giác. Bộ phận kiểm soát rủi ro nội bộ của ngân hàng cũng không phát hiện sai sót trong quá trình phê duyệt.
Tòa cho rằng ông Lý không có khả năng kiểm soát đường đi của khoản tiền giải ngân, trong khi sai phạm xuất phát từ nhân viên tín dụng và hệ thống kiểm soát của ngân hàng. Trọng tâm tranh chấp được tòa xác định là liệu hai bên có đạt được sự thống nhất về phương thức giải ngân khoản vay hay không.
Do các tài liệu liên quan đến việc chuyển tiền đều tồn tại sai sót và giả mạo chữ ký, ngân hàng không chứng minh được người vay đã đồng ý chuyển khoản vay vào tài khoản bên thứ ba. Vì vậy, tòa kết luận nghĩa vụ giải ngân theo hợp đồng chưa được thực hiện hợp pháp. Từ đó, ông Lý không phải chịu nghĩa vụ hoàn trả cả gốc lẫn lãi.
Cuối cùng, tòa sơ thẩm bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng Giao thông chi nhánh Quan Viên (Bắc Kinh). Ngân hàng kháng cáo nhưng tòa phúc thẩm nhận định bản án sơ thẩm xác định sự thật rõ ràng, áp dụng đúng pháp luật Trung Quốc nên đã tuyên giữ nguyên phán quyết. Vụ việc kết thúc ở đây.
(Theo Ifeng)
Hoặc