Nỗi lo của nền kinh tế châu Âu

Nhiều nền kinh tế lớn trong khối EU tăng trưởng thấp trong quý III/2026. Ảnh: Reuters/Heiko Becker.

Nền kinh tế khu vực đồng euro gồm 21 quốc gia thành viên từng trải qua giai đoạn trì trệ trong quý I, trước khi bứt phá với mức tăng trưởng 0,6% trong quý II. Dù đà tăng trưởng đã hạ nhiệt vào quý III, số liệu thực tế vẫn cao hơn mức dự báo 0,2% được đưa ra trước đó, theo CNBC.

Tăng trưởng chững lại ở nhiều nước thành viên

Tuy nhiên, trái ngược với đà tăng chung của khu vực, kinh tế Pháp lại sụt giảm 0,1% quý III. Quốc gia này hiện phải oằn mình chống chịu với chi phí vay tăng cao, trong bối cảnh giới đầu tư ngày càng dè dặt trước tình hình thâm hụt ngân sách và nợ công ngày càng tăng.

Tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn vào tháng 10, tình trạng bất ổn gia tăng trên toàn quốc xoay quanh gánh nặng chi phí sinh hoạt.

Bên cạnh đó, Đức - đầu tàu kinh tế của khu vực đồng euro - chỉ đạt mức tăng trưởng khiêm tốn với 0,2% trong quý III. Tình hình thậm chí còn ảm đạm hơn tại Italy, nền kinh tế lớn thứ ba của khối, khi các dữ liệu cho thấy sự tăng trưởng gần như không đổi.

Ngược lại, Tây Ban Nha tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng 0,6%, cao hơn mức trung bình của khu vực. Sức bật này được hỗ trợ bởi năng suất lao động cao, ngành du lịch phát triển, nhu cầu nội địa tăng và một nền tảng tài chính tương đối vững mạnh.

Tuy nhiên, tình trạng bất ổn vẫn hiện hữu khi quốc gia này vừa trải qua làn sóng biểu tình quy mô lớn phản đối gánh nặng chi phí sinh hoạt và khủng hoảng nhà ở, châm ngòi cho những lời kêu gọi tổ chức bầu cử sớm ngay vào tháng tới.

Trái ngược với đà chững lại của các nền kinh tế lớn trong khối, Ireland đã ghi nhận tăng trưởng ấn tượng lên tới 5,5%. Nhưng giới phân tích đã nhìn nhận con số này với sự thận trọng. GDP của Ireland vốn rất dễ biến động và thường xuyên phải trải qua các đợt điều chỉnh mạnh. Nguyên nhân xuất phát từ việc quốc gia này là nơi đặt trụ sở của hàng loạt tập đoàn đa quốc gia lớn, nơi các hoạt động kinh doanh chủ yếu diễn ra ở bên ngoài lãnh thổ.

Rủi ro vẫn tiềm ẩn

Bất chấp áp lực từ lạm phát khu vực lên mức cao nhất trong 3 năm, Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) vẫn giữ nguyên lãi suất trong phiên họp giữa tuần này, trùng với dự báo của thị trường.

Theo đó, lãi suất tiền gửi, mức lãi suất chủ chốt của ngân hàng trung ương khu vực được giữ ổn định ở mức 2,5%, sau khi đã được tăng 0,25 điểm % vào tháng 9.

Bên cạnh đó, Hội đồng điều hành ECB nhấn mạnh rằng nền kinh tế khu vực đồng euro vẫn duy trì đà tăng trưởng trong quý III vừa qua, với sự phục hồi của lĩnh vực dịch vụ kể từ khi cuộc xung đột tại Trung Đông bùng nổ.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng vẫn có thể tiềm ẩn đợt tăng lãi suất trong tương lai. ECB có thể tăng lãi suất vào tháng 12, do chi phí năng lượng vẫn ở mức cao, gây nên rủi ro lạm phát. Tuy nhiên, đây sẽ là lựa chọn khó khăn, khi ngân hàng trung ương cũng cho biết các rủi ro làm chững đà tăng trưởng kinh tế đang ngày một gia tăng.

Lạm phát chung tại khu vực đồng euro trong tháng 9 đã đạt 3,8%, mức cao nhất kể từ tháng 9/2023. Xuất phát từ lạm phát giá năng lượng lên tới 18,8%, với sức ép từ những bất ổn đang tiếp diễn tại Trung Đông.

Áp lực giá năng lượng leo thang đã buộc ECB phải tăng lãi suất đầu tiên kể từ năm 2023 vào tháng 6 vừa qua.

Dù đối mặt với rủi ro tiềm ẩn, theo Joe Nellis, Trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế tại công ty kiểm toán và tư vấn MHA, khu vực đồng euro "đang thể hiện khả năng phục hồi đáng kinh ngạc trong bối cảnh bất ổn kinh tế và địa chính trị ".

Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng đưa ra lời cảnh báo rằng tăng trưởng ở bề nổi đó có thể đang che giấu những thách thức cấu trúc lâu dài. Bao gồm tình trạng tăng trưởng năng suất cùng chi tiêu đầu tư yếu, áp lực dân số, và sự suy giảm khả năng cạnh tranh công nghiệp của toàn khối.

Về chặng đường phía trước, vị chuyên gia nhận định: “Triển vọng năm 2027 đang trở nên khó khăn hơn với nguy cơ lạm phát gia tăng. Trừ khi cuộc khủng hoảng tại Trung Đông sớm kết thúc trong thời gian tới, chi phí năng lượng và vận tải sẽ tiếp tục leo thang, gây thêm áp lực với tài chính hộ gia đình và chi phí sinh hoạt".