- Cuộc sống của NSƯT Kim Xuyến ở tuổi 80 diễn ra như thế nào?
Sau khi chồng mất, tôi sống cùng con trai và con dâu. Tôi hưởng lương hưu khoảng 7 triệu đồng mỗi tháng. Vài năm trước vẫn đóng nhiều phim hài Tết nhưng năm nay tôi tiết chế hơn, nhận ít vai dù vẫn đam mê diễn xuất. Vai nhỏ tôi cũng nhận vì thấy vui hơn là vì tiền. Vài tháng trước tôi còn trình diễn thời trang.
Có lần, tôi nghe một đạo diễn nói: "Cứ gọi mấy ông bà về hưu đi quay, quý tiền, trả thế nào cũng được". Thấy chạnh lòng mà ngẫm lại cũng đúng, đi quay 1 ngày họ trả 3 triệu, bằng nửa tháng lương hưu, vui là phải. Tuổi này rồi, nơi nào vui vẻ, tràn năng lượng tích cực là tôi tham gia, không quá đặt nặng chuyện tiền bạc.
Nhưng tuổi này rồi, đi quay cũng hết sức cảnh giác không thì tai nạn nghề nghiệp như chơi. Có lần, tôi vào vai bà mẹ chuyên cờ bạc, đạo diễn yêu cầu diễn viên quần chúng đánh đấm mạnh để tạo cảm giác chân thật, các cháu trẻ nên không điều tiết được, đấm mạnh khiến tôi đau ê ẩm cả người. Một hôm khác, tôi thức qua đêm cùng đoàn đến 5h sáng, bị xuất huyết mắt. Đi diễn như xả stress, cứ phăm phăm chẳng mệt mỏi gì, chỉ có ở nhà ngồi không mới mệt.
NSƯT Kim Xuyến.
- Con cái hỗ trợ bà ra sao trong cuộc sống?
Tôi không tích lũy được nhiều, cũng không giàu có nhưng được cái có “mỏ vàng” là hai con gái ở Đức. Thiếu tiền chỉ cần nói một câu, các con gửi về ngay. Khi chồng tôi còn sống và bị tai biến, con gái còn gửi tiền để tôi mua một căn chung cư cho thuê, lấy tiền đó trang trải sinh hoạt và thuốc men cho bố.
Những lúc không đi đóng phim, tôi thường gặp gỡ các nghệ sĩ cùng thời như NSND Thanh Tú, NSƯT Lê Mai. Tôi thân với Lê Mai vì nhà gần nhau, lại gắn bó từ thuở hàn vi, có nhiều điểm chung nên rất dễ chuyện trò. Gần đây bà Mai đã lẫn nhiều. Có lúc tôi bận quay không sang được, bà còn tưởng tôi cãi nhau với con gái bà - NSND Lê Khanh.
- Mối quan hệ mẹ chồng - nàng dâu của bà như thế nào?
Con dâu tôi rất sạch sẽ, còn tôi lại bừa bộn, thậm chí hơi bẩn. Đồ đạc tôi hay để la liệt, có khách đến là tôi lại lùa hết vào gầm bàn, gầm ghế, gầm giường (cười). Vậy mà từ khi sống cùng con dâu, nhà cửa sạch sẽ hẳn. Cứ về đến nhà là con dâu cầm chổi quét dọn, tay lúc nào cũng cầm khăn, đi đâu lau đến đó. Có lần ê-kíp quảng cáo đến quay tại nhà, nhìn bếp sạch quá liền hỏi: "Nhà cô không nấu ăn ạ?". Tôi đáp: "Ngày nào chẳng nấu". Họ ngạc nhiên vì sạch đến mức không tin.
Có lần 14h con dâu có chuyến bay đi công tác nhưng 13h vẫn mải lau nhà. Tôi sốt ruột bảo: "Cô sạch vừa thôi, không máy bay bay mất". Lúc ấy con dâu mới xách hành lý ra sân bay.
Bạn bè biết tính tôi bừa bộn, mỗi lần đến nhà thấy sạch sẽ đều hỏi ngay: "Con dâu mày vừa về à?".
Con dâu sợ tôi rửa bát không sạch nên không bao giờ để tôi rửa. Tôi càng nhẹ việc. Ăn xong tôi lại ra quán nước trò chuyện với hàng xóm, con dâu muốn dọn dẹp thế nào tùy ý.
Tôi từng kể con dâu rằng ngày xưa bà ngoại 80 tuổi vẫn dạy: đến hàng quán, chỉ cần sờ vào đáy bát, thấy nhầy tay là biết rửa không sạch, không nên ăn. Từ ngày nghe chuyện đó, mỗi lần ngồi vào bàn ăn, con dâu lại sờ đáy bát kiểm tra nếu hôm đó tôi rửa bát (cười).
Nhiều người hỏi sao mẹ chồng bẩn, con dâu sạch mà vẫn hoà hợp. Nhưng tôi vốn xuề xòa, ai nói gì cũng kệ, chẳng chấp nhặt con cái bao giờ.
- Ở tuổi này, bà có hay nhớ về chuyện xưa?
Tôi nhớ bố mẹ nhiều lắm. Tuổi thơ tôi vất vả nhưng được cha mẹ thương yêu hết mực. Như bao đứa trẻ, tôi cũng từng làm mẹ buồn vì trái ý. Khi lớn lên, có con cháu rồi, càng thấm thía tình cảm của cha mẹ nên càng nhớ họ da diết - nhớ những cái Tết thiếu thốn đủ bề mà bố mẹ vẫn dành điều tốt nhất cho con. Tôi chỉ mong khi mình 100 tuổi có thể trở về trong vòng tay yêu thương của bố mẹ như ngày thơ bé.
Tôi nhớ cả những người bạn đã là người thiên cổ như Trần Hạnh, Phạm Bằng. Họ cùng công tác tại Nhà hát Kịch Hà Nội với tôi. Chúng tôi là 3 người nghèo nhất đoàn nhưng có sức khỏe. Vì thế, ngoài đi diễn, chúng tôi còn nhận thêm công việc chuyển bối cảnh, nhận chút thù lao "bốc vác" đủ để ăn đĩa bánh cuốn.
Ngẫm lại đời diễn viên, tôi thấy mình được nhiều hơn mất. Được mọi người biết tới, có gia đình hạnh phúc, tự trang trải cuộc sống của mình, vậy là vui rồi.
Hoặc