Hiệu quả và sức cạnh tranh chưa tương xứng với lợi thế đặc sắc của du lịch Việt Nam
Ngày 3/9, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã trình bày những nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị khóa XIV về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.
Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, sau gần 10 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam, ngành du lịch đã có bước phát triển tích cực, khá toàn diện, ngày càng đóng góp rõ nét vào phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa và quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.
Năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với năm trước và 137 triệu lượt khách du lịch nội địa. Trong 8 tháng năm 2026, khách quốc tế gần 16 triệu lượt, hướng tới mục tiêu 25 triệu lượt trong cả năm. Theo xếp hạng của Diễn đàn Kinh tế thế giới, du lịch Việt Nam đã tăng 16 bậc, từ hạng 75/141 năm 2015, đến năm 2025 lên hạng 59/119. Việt Nam cũng đã vươn từ vị trí thứ 5 lên thứ 3 khu vực ASEAN về đón khách quốc tế (sau Malaysia và Thái Lan).
Năm 2025, tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng, tăng 19% so với năm 2024 và cao hơn gần 38% so với năm 2019. Du lịch đóng góp trực tiếp gần 8,8% GDP và tạo khoảng 4,41 triệu việc làm, tương đương 8,5% tổng lực lượng lao động.
Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, thành tựu đạt được là rất quan trọng, tạo nền tảng để du lịch phát triển trong giai đoạn mới; nhưng chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh chưa tương xứng với lợi thế đặc sắc của du lịch Việt Nam, trong khi tiềm năng, dư địa phát triển còn rất lớn.
Chuyển đổi quản trị du lịch từ số lượng sang chất lượng
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, góp phần thực hiện thắng lợi 2 mục tiêu 100 năm, đòi hỏi du lịch phải phát triển đột phá, tạo sức lan tỏa, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy các ngành, lĩnh vực cùng phát triển theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, 10 nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị và các nghị quyết của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV.
“Vì vậy, vấn đề cốt lõi là phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách tiếp cận, cách làm, trọng tâm là chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị du lịch từ số lượng sang chất lượng, nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Từ đó, Nghị quyết số 26-NQ/TW xác định 5 quan điểm mang tính đột phá. Thứ nhất, xác lập rõ vị trí, vai trò nền tảng của phát triển du lịch trong mô hình tăng trưởng mới: Phát triển du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; lấy văn hóa làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh, dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nghị quyết số 26-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, du lịch đóng góp trực tiếp 10 - 12% GDP; đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa; tổng thu đạt 80 - 90 tỷ USD; hình thành 3 cực tăng trưởng du lịch là Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng; 10 trung tâm du lịch trọng điểm; 20 khu du lịch quốc gia; 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh quốc tế; tạo khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp.
Đến năm 2045, du lịch đóng góp trực tiếp 14-15% GDP; đón 70 triệu lượt khách quốc tế; Việt Nam thuộc nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới, trở thành điểm đến hấp dẫn, chất lượng cao, đẳng cấp và mang đậm bản sắc Việt Nam.
Đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong phát triển du lịch
Để hiện thực hóa các mục tiêu, theo Phó Thủ tướng, Nghị quyết đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Trước hết là đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong phát triển du lịch, với trọng tâm là 4 chuyển đổi: Định vị du lịch là ngành kinh tế tổng hợp trong mô hình tăng trưởng và không gian phát triển quốc gia; chuyển dịch tư duy phát triển từ diện rộng, dựa vào số lượng, khai thác tài nguyên sang chiều sâu, chất lượng, hiệu quả, bền vững, giá trị gia tăng cao; đổi mới tư duy quản lý từ đơn lẻ sang quản trị hệ sinh thái, chuỗi giá trị; lồng ghép mục tiêu du lịch vào chiến lược, quy hoạch phát triển, phát huy vai trò doanh nghiệp, hiệp hội và cộng đồng dân cư.
Nghị quyết đồng thời đặt yêu cầu đổi mới căn bản đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu thị trường và chuẩn quốc tế; tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp; hình thành các tập đoàn du lịch Việt Nam có thương hiệu, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Cộng đồng phải trở thành chủ thể tham gia và hưởng lợi từ phát triển du lịch, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và địa bàn đồng bào dân tộc thiểu số.
Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là một trong những đột phá. Mục tiêu là hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh, cơ sở dữ liệu quốc gia có khả năng liên thông, nền tảng số tích hợp đa dịch vụ; số hóa điểm đến, bản đồ số, vé điện tử, trợ lý ảo đa ngôn ngữ; ứng dụng IoT, AI trong quản lý, sử dụng năng lượng và giám sát môi trường.
Nghị quyết nhấn mạnh hiện đại hóa quản trị, xây dựng các điểm đến xanh, thông minh, an toàn và bền vững; tăng cường năng lực quản lý sức chứa, phân luồng khách, cảnh báo sớm, quản trị rủi ro và ứng phó khủng hoảng để nâng cao khả năng chống chịu của ngành trước các biến động lớn, bảo đảm phát triển an toàn, bền vững.
Để Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, Phó Thủ tướng cho rằng, các cơ quan Đảng, các bộ, ngành và địa phương được giao nhiệm vụ cụ thể hóa bằng những cơ chế, chính sách thiết thực, khả thi, hiệu quả. Chính phủ cũng đã hoàn thiện Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết và sẽ ban hành trong thời gian sớm nhất. Chương trình hành động đặt ra 30 nhiệm vụ cụ thể đối với 7 bộ, cơ quan và UBND các tỉnh, thành phố.
Hoặc