Công trình có tên Đường hầm dưới biển Vịnh Đại Liên, là một phần của dự án Đường hầm Vịnh Đại Liên và phần kéo dài đường Quang Minh. Tuyến chính dài 12,1 km, trong đó riêng đường hầm dưới biển dài 5,1 km. Hầm được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc đô thị, có 3 làn mỗi chiều, tốc độ thiết kế 60 km/h và tuổi thọ khai thác 100 năm.
Theo hồ sơ dự án của đơn vị thuộc China Communications Construction Company (CCCC), tổng vốn đầu tư theo mô hình PPP là 16,309 tỷ nhân dân tệ (63.200 tỷ đồng). Đây là một trong những dự án hạ tầng đô thị lớn tại vùng Đông Bắc Trung Quốc, đồng thời là công trình đường hầm vượt biển quy mô lớn đầu tiên ở nước này được triển khai theo hình thức PPP.
Dự án được khởi công năm 2017. Phần lắp đặt các đốt hầm chìm hoàn tất trong năm 2022, còn toàn tuyến chính thức hoàn thành và thông xe ngày 1/5/2023. Sau khi đưa vào hoạt động, đường hầm tạo thêm một trục giao thông bắc - nam cho Đại Liên, thành phố cảng lớn của tỉnh Liêu Ninh, nơi trước đó việc di chuyển giữa hai phía vịnh phụ thuộc nhiều vào các tuyến đường vòng trên đất liền.
5 ống có độ cong nằm ngang theo yêu cầu của tuyến đường hầm. Mỗi ống cong gồm 7 đốt, mỗi đốt được tạo thành bằng cách đổ bê tông liên tục dọc theo toàn bộ mặt cắt ngang.
Điểm gây chú ý nhất của công trình là cách xây dựng. Thay vì khoan sâu hoàn toàn dưới đáy biển như nhiều đường hầm xuyên núi hoặc xuyên biển khác, các kỹ sư sử dụng phương pháp hầm dìm. Với kỹ thuật này, các đốt hầm bê tông được chế tạo sẵn, vận chuyển bằng đường thủy tới vị trí thi công, sau đó đánh chìm có kiểm soát xuống rãnh đã chuẩn bị dưới đáy biển.
Mỗi đốt hầm tiêu chuẩn dài 180 mét, nặng khoảng 60.000 tấn, tương đương khối lượng của một con tàu rất lớn. Khi được đặt nối tiếp, 18 đốt hầm cùng một khớp nối cuối tạo thành đoạn hầm dìm dài 3.035 mét dưới vịnh Đại Liên.
Phía trên mặt nước, người đi qua gần như không thấy dấu vết của công trình. Nhưng bên dưới lòng vịnh là một tuyến đường bê tông khổng lồ, được lắp ghép từ các cấu kiện nặng hàng chục nghìn tấn.
Trước khi các đốt hầm được đưa xuống, đáy biển phải được nạo vét, xử lý nền và tạo lớp đệm đủ ổn định. Đây là bước quan trọng vì toàn bộ tải trọng của những khối bê tông khổng lồ sẽ truyền xuống nền đáy vịnh. Sau đó, từng mô-đun được lai dắt tới vị trí, căn chỉnh, hạ chìm và kết nối với đốt liền kề.
Quá trình này đòi hỏi độ chính xác rất cao. Trong môi trường biển, dòng chảy, sóng, áp lực nước và tầm nhìn hạn chế đều có thể ảnh hưởng tới việc căn chỉnh. Với một cấu kiện dài 180 mét, chỉ cần sai lệch nhỏ cũng có thể làm ảnh hưởng tới toàn bộ tuyến hầm.
Một trong những điểm kỹ thuật được CCCC nhấn mạnh là khớp nối cuối của hầm. Công trình sử dụng phương pháp “đẩy tiến từng đoạn” cho khớp nối cuối, được mô tả là lần đầu áp dụng tại Trung Quốc trong loại hình hầm dìm này. Độ chính xác khi lắp đặt được kiểm soát trong phạm vi vài milimet, mức yêu cầu rất cao đối với một công trình nằm dưới biển.
Đường hầm dưới biển Vịnh Đại Liên khi đang trong quá trình xây dựng.
Việc xây đường hầm ở vịnh Đại Liên còn khó hơn vì đây là khu vực có vĩ độ cao và khí hậu lạnh. Các kết cấu bê tông biển phải đáp ứng yêu cầu bền vững trong môi trường nhiệt độ thấp, nước mặn và chu kỳ đóng băng - tan băng.
Theo Tân Hoa Xã, trong 4 năm thi công, nhóm xây dựng đã xử lý nhiều thách thức về địa chất, rủi ro thi công, độ bền bê tông biển và thiết bị lõi phục vụ lắp đặt dưới nước.
Với Trung Quốc, Đường hầm Vịnh Đại Liên được xem là cột mốc trong kỹ thuật hầm dìm tại khu vực phía bắc. Sau các kinh nghiệm từ cầu Hong Kong - Chu Hải - Macau và nhiều công trình vượt biển trước đó, dự án này tiếp tục mở rộng năng lực xây dựng hạ tầng dưới nước trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt hơn.
Đối với người dân, giá trị của công trình thể hiện rõ ở thời gian di chuyển. Trước khi có hầm, việc đi từ khu vực phía nam sang phía bắc vịnh có thể mất khoảng một giờ theo các tuyến đường vòng, đặc biệt trong giờ cao điểm. Sau khi hầm thông xe, hành trình giữa hai bờ vịnh rút xuống khoảng 5 phút.
Sự thay đổi này không chỉ giúp giảm ùn tắc, mà còn tái tổ chức luồng giao thông đô thị của Đại Liên. Thành phố có vai trò quan trọng về cảng biển, logistics và công nghiệp, nên khả năng kết nối nhanh giữa các khu vực dân cư, thương mại, cảng và khu công nghiệp có ý nghĩa lớn đối với vận hành kinh tế.
Lựa chọn đường hầm thay vì cầu cũng có lý do riêng. Vịnh Đại Liên là khu vực có hoạt động hàng hải, nên việc giữ thông thoáng mặt nước cho tàu thuyền là yếu tố quan trọng. Hầm dìm cho phép tạo một hành lang giao thông dưới đáy biển, trong khi phía trên vẫn duy trì không gian cho luồng tàu.
Theo Xinhua
Hoặc