Mỗi khi năm học bắt đầu, câu chuyện học thêm, học chính khóa hay cách đồng hành cùng con luôn trở thành chủ đề được nhiều phụ huynh quan tâm. Mới đây, chia sẻ của thầy giáo Trần Nhật Minh - người sáng lập và điều hành CLB MathExpress tại Hà Nội về thực trạng đáng lo của phụ huynh hiện nay thu hút sự chú ý.
Theo thầy, trong quá trình theo dõi các lớp học, điều dễ nhận thấy là những lớp dành cho học sinh còn yếu kiến thức thường có tỷ lệ nghỉ học cao hơn hẳn. Trong khi đó, ở các lớp nâng cao hoặc định hướng chuyên, tình trạng này lại ít xảy ra hơn. Điều khiến thầy trăn trở không nằm ở một vài buổi nghỉ học mà là sự khác biệt trong cách đồng hành của phụ huynh.
Thầy Minh cho rằng, với nhóm học sinh học yếu hay đang hổng kiến thức, những khó khăn đôi khi không đến từ học sinh, mà lại đến từ chính... phụ huynh các em.
"Hàng tuần, khi nhận báo cáo từ các cơ sở, mình nhận thấy các lớp cơ bản luôn có tỉ lệ nghỉ học khá cao. Lý do đa phần là nghỉ để đi chơi, nghỉ do trời mưa, rồi bận (chung chung), hay đơn giản là... cứ nghỉ thôi, không có lý do gì đặc biệt. Điều đáng nói là tình trạng này gần như rất ít xảy ra ở các lớp nâng cao hay định hướng chuyên. Nhiều người sẽ nghĩ rằng vì các bạn học giỏi nên ý thức tốt hơn. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở sự đồng hành của phụ huynh.
Phụ huynh của những học sinh khá, giỏi thường là những người cực kỳ sâu sát với việc học của con. Đã học thì trước hết phải đề cao việc đi học đầy đủ, trừ khi có việc thực sự bất khả kháng. Còn ở không ít lớp cơ bản, việc nghỉ học lại diễn ra quá dễ dàng. Chỉ cần con muốn nghỉ, hoặc bố mẹ thấy "hôm nay nghỉ một buổi cũng không sao" là buổi học bị bỏ qua.
Điều đáng tiếc là chính những học sinh đang yếu, đang hổng kiến thức lại là những bạn cần sự đều đặn hơn ai hết. Kiến thức của các em giống như một bức tường đang thiếu gạch. Mỗi buổi học là thêm một viên gạch mới. Nếu cứ liên tục bỏ dở, bức tường sẽ mãi không thể hoàn thiện hay thậm chí sẽ đổ xuống bất cứ lúc nào", thầy Minh chia sẻ.
Theo thầy, không có phương pháp nào hiệu quả nếu việc học diễn ra theo kiểu "thích thì học, không thích thì nghỉ". Giáo viên có thể cố gắng, trung tâm có thể theo sát, nhưng nếu việc đến lớp còn không được duy trì thì rất khó tạo ra sự thay đổi. Muốn một học sinh tiến bộ, thì điều ưu tiên không phải là tìm các thầy cô thật giỏi, mà là giúp con có kỷ luật trong việc học. Và điều đó phụ thuộc rất nhiều vào chính các bậc phụ huynh.
Thầy Trần Nhật Minh (Ảnh: NVCC)
Tính kỷ luật, sự bền bỉ và tinh thần tự chịu trách nhiệm mới là nền tảng
Đồng tình với quan điểm này, nhiều phụ huynh cho rằng điều quan trọng nhất không phải là cho con học bao nhiêu lớp mà là giúp con hình thành tính kỷ luật và thái độ nghiêm túc với việc học. Một khi đã lựa chọn cho con tham gia một lớp học thì nên tôn trọng thời gian của giáo viên cũng như chính công sức của con.
Một phụ huynh chia sẻ rằng bản thân luôn rất kỹ lưỡng khi lựa chọn giáo viên cho con không chỉ ưu tiên chuyên môn mà còn đề cao sự nghiêm khắc và trách nhiệm. Tuy nhiên, việc học không chỉ diễn ra trên lớp mà còn cần sự theo sát của gia đình. Điều cha mẹ hướng đến là giúp con xây dựng thói quen tự học và duy trì sự tập trung, thay vì chỉ phụ thuộc vào các lớp học thêm.
Người này cũng cho biết gia đình luôn nhắc con giữ thái độ tôn trọng với thầy cô, nghiêm túc chấp hành nội quy lớp học. Theo phụ huynh, việc đến lớp đầy đủ và có ý thức cũng là một phần của quá trình rèn luyện nhân cách.
Chính thầy Minh cũng chia sẻ thêm rằng, ông nhận thấy một thực tế khá phổ biến: nhiều cha mẹ lo con áp lực nên sẵn sàng cho nghỉ học vì những lý do không quá cần thiết. Trong khi đó, đến những giai đoạn quan trọng như thi chuyển cấp hay thi chứng chỉ, nhiều gia đình lại vội vàng tăng cường học với mong muốn "đuổi kịp" bạn bè.
Nền tảng kỷ luật, sự chăm chỉ và tinh thần tự giác, đây là những phẩm chất không thể hình thành trong thời gian ngắn mà cần được rèn luyện từng ngày. Khi trẻ được rèn luyện thói quen đúng giờ, biết giữ lời hứa và có trách nhiệm với công việc của mình từ sớm, những kỹ năng ấy sẽ theo các em không chỉ trong học tập mà còn trong cuộc sống sau này.
Cần nói thêm, một nền nếp học tập bền vững cần được xây dựng trên sự thống nhất giữa cha mẹ và con, để trẻ hiểu vì sao mình cần có trách nhiệm với việc học, thay vì chỉ làm theo mệnh lệnh.
Khi trẻ hiểu rằng việc đến lớp đúng giờ, hoàn thành bài tập hay giữ lời hứa với chính mình là trách nhiệm chứ không phải sự ép buộc, các em sẽ có thêm hành trang để bước vào những thử thách lớn hơn sau này. Bởi rồi sẽ đến lúc không còn cha mẹ hay thầy cô ở bên nhắc nhở, điều giúp một đứa trẻ vững vàng vẫn là tính kỷ luật và khả năng tự chịu trách nhiệm đã được vun đắp từ những năm tháng đầu đời.
Hoặc