Mưa kéo dài, trời âm u, thiếu nắng khiến nhiều người chỉ muốn nằm nghỉ, buồn ngủ và khó tập trung. Đây không hẳn là cảm giác "lười biếng". Ánh sáng ban ngày có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh đồng hồ sinh học và mức độ tỉnh táo của cơ thể.
Ít ánh sáng có thể khiến cơ thể "chậm lại"
Cơ thể con người có một hệ thống gọi là nhịp sinh học, giúp điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức trong khoảng 24 giờ. Một trong những tín hiệu quan trọng nhất để đồng bộ hệ thống này là ánh sáng.
Khi ánh sáng đi vào mắt, tín hiệu được truyền tới vùng não điều khiển đồng hồ sinh học, từ đó ảnh hưởng đến sự tỉnh táo và quá trình tiết melatonin - hormone liên quan đến giấc ngủ.
Các nghiên cứu cho thấy ánh sáng có thể làm tăng mức độ tỉnh táo, trong khi đặc điểm và thời điểm tiếp xúc ánh sáng cũng ảnh hưởng đến nhịp sinh học.
Vì vậy, trong những ngày trời nhiều mây, đặc biệt khi một người ở trong nhà cả ngày, ít tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên, tín hiệu thúc đẩy sự tỉnh táo có thể yếu hơn.
Tuy nhiên, không nên hiểu đơn giản rằng "trời âm u làm cơ thể tăng melatonin nên buồn ngủ". Bằng chứng khoa học hiện chưa đủ để khẳng định cơ chế này xảy ra ở tất cả mọi người.
Không chỉ ánh sáng, thói quen sinh hoạt cũng đóng vai trò
Khi trời mưa, nhiều người có xu hướng ở trong nhà, ít vận động, ngủ nướng hoặc nằm nghỉ nhiều hơn. Những thay đổi này cũng có thể khiến cơ thể cảm thấy uể oải.
Nhiệt độ, độ ẩm và chất lượng môi trường trong nhà cũng có thể ảnh hưởng đến sự thoải mái và giấc ngủ, nhưng mức độ tác động khác nhau ở từng người.
Một yếu tố khác dễ bị bỏ qua là giấc ngủ đêm trước. Mưa lớn, tiếng sấm, nhiệt độ hoặc độ ẩm thay đổi có thể khiến một số người ngủ không ngon. Khi đó, cảm giác buồn ngủ vào ngày hôm sau có thể xuất phát từ thiếu ngủ hơn là trực tiếp do thời tiết.
Có phải áp suất thấp khiến cơ thể buồn ngủ?
Đây là quan niệm khá phổ biến nhưng chưa có đủ bằng chứng để khẳng định áp suất khí quyển giảm là nguyên nhân trực tiếp khiến người khỏe mạnh buồn ngủ.
Thời tiết thay đổi đồng thời nhiều yếu tố như ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, áp suất và mức độ vận động. Vì vậy, rất khó tách riêng tác động của từng yếu tố.
Làm gì để bớt uể oải trong ngày mưa?
Tận dụng ánh sáng tự nhiên: mở rèm, ngồi gần cửa sổ hoặc ra ngoài vào ban ngày nếu điều kiện thời tiết an toàn.
Duy trì vận động: đi lại, giãn cơ, yoga hoặc tập luyện nhẹ trong nhà.
Giữ giờ ngủ - thức ổn định, không ngủ bù quá nhiều vào ban ngày.
Làm việc trong không gian đủ sáng, tránh ngồi cả ngày trong phòng tối.
Nếu buồn ngủ, có thể nghỉ ngắn nhưng tránh ngủ quá lâu để không ảnh hưởng giấc ngủ ban đêm.
Khi nào không nên đổ lỗi cho thời tiết?
Nếu chỉ uể oải trong vài ngày trời mưa rồi trở lại bình thường, thường không đáng lo.
Nhưng nếu tình trạng mệt mỏi, buồn ngủ kéo dài ngay cả khi thời tiết đã ổn định, hoặc đi kèm mất hứng thú, buồn bã kéo dài, khó tập trung, thay đổi giấc ngủ hay khẩu vị, cần xem xét những nguyên nhân khác như rối loạn giấc ngủ, thiếu máu, bệnh tuyến giáp hoặc các vấn đề sức khỏe khác.
Tóm lại, trời âm u có thể khiến nhiều người cảm thấy buồn ngủ, nhưng nguyên nhân không đơn giản chỉ là "mưa làm tăng melatonin". Ánh sáng ban ngày, nhịp sinh học, mức độ vận động và chất lượng giấc ngủ đều có thể cùng tham gia tạo nên cảm giác uể oải trong những ngày mưa kéo dài.
Hoặc