Đại học Nam Kinh, một trong những trường đại học hàng đầu Trung Quốc đang trở thành tâm điểm tranh luận sau khi chi hơn 31,52 NDT (khoảng 116 tỷ đồng) để lắp đặt hệ thống lớp học thông minh có khả năng theo dõi hoạt động của sinh viên. Đáng chú ý, công nghệ này được thiết kế để đo lường tỷ lệ ngẩng đầu trong giờ học, một chỉ số được dùng để đánh giá mức độ chú ý của người học.
Theo Haibao News, hệ thống được lắp đặt tại 113 phòng học trong kỳ nghỉ hè và dự kiến đưa vào vận hành từ tuần đầu tháng 11. Mỗi phòng có nhiều camera với các chức năng như điểm danh, phát hiện sinh viên đi học muộn, đếm số người và theo dõi tỷ lệ ngẩng đầu. Hồ sơ đấu thầu cho thấy dự án có tổng kinh phí 31,52 triệu nhân dân tệ (khoảng 116 tỷ đồng), bao gồm cả tính năng kiểm tra và nhận diện khuôn mặt.
Một số sinh viên cho biết giảng viên thông báo dữ liệu thu thập từ hệ thống có thể ảnh hưởng đến điểm đánh giá trong lớp. Thậm chí, những người bị xếp loại thấp có nguy cơ mất quyền dự thi. Thông tin này nhanh chóng gây chú ý trên mạng xã hội Trung Quốc, đặc biệt khi nhiều sinh viên lo ngại dữ liệu khuôn mặt và thông tin cá nhân có thể bị thu thập, sử dụng mà chưa có sự đồng ý.

Đại học Nam Kinh, Trung Quốc đang trở thành tâm điểm tranh luận sau khi chi hơn 31,52 NDT để lắp đặt hệ thống lớp học thông minh có khả năng theo dõi hoạt động của sinh viên (Ảnh: SCMP)
Trước phản ứng của dư luận, ngày 4/11, Đại học Nam Kinh ra thông báo khẳng định sẽ không sử dụng hệ thống lớp học thông minh để theo dõi tỷ lệ ngẩng đầu của sinh viên, bởi phương pháp giảng dạy và học tập hiện nay rất đa dạng. Nhà trường cũng cam kết không thu thập dữ liệu sinh trắc học hoặc thực hiện nhận diện khuôn mặt khi chưa được cấp phép.
Ông Xiong Bingqi, Giám đốc Viện Nghiên cứu Giáo dục Thế kỷ 21, cho rằng việc sinh viên ngẩng đầu trong lớp không đồng nghĩa với việc họ đang tập trung theo dõi hay hiểu bài giảng. Theo ông, nếu nội dung bài học thiếu hấp dẫn, việc sử dụng công nghệ để buộc sinh viên ngồi ở hàng ghế đầu hoặc liên tục ngẩng đầu nghe giảng cũng không thể cải thiện hiệu quả học tập. Chuyên gia này gọi cách quản lý như vậy là biểu hiện của “bệnh hình thức”.
Thực tế, Đại học Nam Kinh không phải cơ sở giáo dục đầu tiên tại Trung Quốc triển khai công nghệ giám sát lớp học. Năm 2024, Đại học Sư phạm Hàng Châu đã lắp đặt nền tảng theo dõi nhằm ghi nhận và phân tích hoạt động tương tác trong giờ học. Trong khi đó, Đại học Mỏ và Công nghệ Trung Quốc từng giới thiệu hệ thống có khả năng điểm danh, phân tích trạng thái học tập, ghi âm, chuyển lời nói thành văn bản theo thời gian thực và nhận diện các từ ngữ nhạy cảm.

Đại học Nam Kinh (Trung Quốc)
Tuy nhiên, độ chính xác của những công nghệ này cũng đặt ra nhiều dấu hỏi. Theo một báo cáo đăng trên cổng thông tin giáo dục cernet.edu.cn hồi tháng 6, một giảng viên tại một trường đại học Trung Quốc từng nhận kết quả đánh giá giảng dạy thấp sau khi hệ thống AI ghi nhận sinh viên cúi đầu sử dụng điện thoại tổng cộng 300 lần trong giờ học.
Sau đó, người ta phát hiện các sinh viên thực chất đang tra cứu tài liệu trên điện thoại để chuẩn bị cho phần thảo luận nhóm. Trong một trường hợp khác, hệ thống còn gắn nhãn một sinh viên là có “rối loạn chú ý” vì camera ghi lại hình ảnh người này cúi đầu suốt buổi học. Thực tế, sinh viên chỉ đang tập trung ghi chép bài.
Những trường hợp trên cho thấy việc đánh giá mức độ tập trung thông qua tư thế hay hành vi bên ngoài có thể dẫn đến kết luận sai lệch. Khi công nghệ ngày càng được đưa sâu vào giảng đường, bài toán không chỉ nằm ở khả năng giám sát mà còn là cách bảo vệ quyền riêng tư và đảm bảo việc đánh giá sinh viên phản ánh đúng quá trình học tập của họ.
Theo SCMP





Hoặc