Ốc sên, sên trần thường xuất hiện ở những khu vườn ẩm ướt sau mưa và dễ trở thành "món đồ chơi" khiến trẻ nhỏ tò mò. Tuy nhiên, một số loài có thể mang ký sinh trùng gây bệnh nghiêm trọng, trong đó có giun phổi chuột. Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý khi trẻ có thói quen bắt ốc, chạm tay vào sên rồi đưa tay lên miệng.
Câu chuyện lan truyền trên mạng xã hội khiến nhiều phụ huynh lo lắng
Một bài đăng được chia sẻ trên mạng xã hội gần đây cảnh báo về trường hợp bé trai 2 tuổi bị liệt hai chân sau khi nghịch, cầm bắt ốc sên đất trong vườn khiến nhiều mẹ không khỏi lo lắng. Theo nội dung bài viết, trẻ xuất hiện sốt cao sau đó và được phát hiện nhiễm ký sinh trùng trong máu. Cũng theo nội dung bài đăng thì nguyên nhân được cho là do ký sinh trùng đã gây tổn thương tủy sống.
Bài chia sẻ trên MXH
Thông tin này khiến nhiều cha mẹ chú ý bởi ốc sên vốn là sinh vật quen thuộc trong vườn nhà, đặc biệt vào mùa mưa. Trẻ nhỏ thường thích quan sát, cầm nắm những con vật chuyển động chậm chạp mà chưa nhận thức được nguy cơ tiềm ẩn.
Dù nguyên nhân cụ thể trong trường hợp bé trai 2 tuổi được chia sẻ trên mạng xã hội chưa được xác nhận chính thức nhưng câu chuyện vẫn là lời nhắc nhở cha mẹ không nên chủ quan trước những sinh vật tưởng chừng vô hại trong vườn nhà.
Ốc sên, sên trần có thể mang loại ký sinh trùng nào?
Một trong những tác nhân được các nhà khoa học quan tâm là Angiostrongylus cantonensis, thường được gọi là giun phổi chuột. Đây là loại giun ký sinh chủ yếu ở chuột. Ốc sên và sên trần có thể trở thành vật chủ trung gian sau khi tiếp xúc với nguồn chứa ấu trùng của ký sinh trùng.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), con người có thể nhiễm giun phổi chuột khi vô tình ăn phải ốc sên, sên trần nhiễm bệnh hoặc thực phẩm bị nhiễm bẩn. Một số trường hợp có thể liên quan đến việc ăn phải động vật nhỏ hoặc một phần cơ thể chúng lẫn trong rau sống mà không nhận ra.
Ốc sên và sên trần có thể trở thành vật chủ trung gian sau khi tiếp xúc với nguồn chứa ấu trùng của ký sinh trùng giun phổi chuột.
Đáng lo ngại, ký sinh trùng này có thể gây tổn thương hệ thần kinh trung ương, bao gồm viêm màng não tăng bạch cầu ái toan. Người bệnh có thể xuất hiện đau đầu dữ dội, cứng cổ, sốt, buồn nôn, nôn, rối loạn cảm giác hoặc yếu tay chân. Biểu hiện và mức độ nghiêm trọng khác nhau tùy từng trường hợp.
Ở trẻ nhỏ, các dấu hiệu đôi khi không điển hình. Trẻ có thể sốt, cáu gắt, lừ đừ, bỏ ăn, nôn hoặc xuất hiện những biểu hiện bất thường về vận động. Trẻ dưới 3 tuổi bị nhiễm bệnh có thể biểu hiện yếu các chi. Nếu xuất hiện những dấu hiệu này, đặc biệt sau khi trẻ có tiếp xúc đáng ngờ với ốc sên, sên trần hoặc thực phẩm có nguy cơ nhiễm bẩn, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay và thông báo rõ tiền sử tiếp xúc.
Không chỉ lo khi trẻ ăn phải ốc sên: Chất nhầy cũng được nghiên cứu
Một nghiên cứu được Đại học Hawaiʻi tại Mānoa công bố ngày 18/12/2023 đã đặt ra câu hỏi liệu chất nhầy do ốc sên, sên trần tiết ra có thể mang ấu trùng giun phổi chuột hay không.
Trong nghiên cứu, các nhà khoa học phát hiện ấu trùng ở giai đoạn có khả năng gây nhiễm trong chất nhầy của một số con sên bán trần được gây căng thẳng, tỷ lệ này là 13% ở nhóm chịu tác động, trong khi nhóm đối chứng không ghi nhận hiện tượng tương tự. Ở một mẫu, số lượng ấu trùng tìm thấy trong chất nhầy vượt quá 4.000 con.
Phát hiện này cho thấy chất nhầy của một số cá thể nhiễm ký sinh trùng có thể là nguồn phơi nhiễm tiềm tàng. Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng nghiên cứu phát hiện ấu trùng trong chất nhầy không đồng nghĩa mọi lần chạm vào chất nhầy đều gây bệnh, cũng chưa chứng minh chắc chắn nguy cơ lây nhiễm qua da nguyên vẹn. Con đường lây nhiễm đã được xác lập rõ hơn ở người vẫn là nuốt phải ấu trùng có khả năng gây nhiễm.
Các nhà nghiên cứu khuyến cáo không cầm nắm ốc sên, sên trần bằng tay không. Đồng thời, cần kiểm tra và rửa kỹ rau củ, đặc biệt là những loại được ăn sống, để loại bỏ ốc sên nhỏ, sên trần hoặc chất nhầy có thể bám trên bề mặt.
Ảnh minh họa
Trẻ lỡ chạm vào ốc sên, sên trần: Cha mẹ nên xử trí thế nào?
Để tránh những nguy hiểm, cha mẹ không để trẻ tự ý bắt, cầm hoặc nghịch ốc sên, sên trần. Hãy giải thích cho trẻ rằng không nên đưa những sinh vật lạ trong vườn lên miệng, chạm vào mắt hay cầm thức ăn sau khi tiếp xúc với chúng.
Nếu phát hiện ốc sên hoặc sên trần trong khu vực trẻ thường chơi, người lớn nên chủ động loại bỏ chúng bằng dụng cụ hoặc găng tay phù hợp, tránh tiếp xúc trực tiếp với cơ thể và chất nhầy của chúng. Sau khi xử lý, cần rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sạch.
Với rau củ thu hoạch từ vườn, cha mẹ nên kiểm tra cẩn thận, loại bỏ ốc sên, sên trần và rửa kỹ dưới vòi nước sạch trước khi chế biến. Không cho trẻ ăn rau sống chưa được làm sạch hoặc thực phẩm có nguy cơ bị nhiễm bẩn.
Nếu trẻ vô tình cầm ốc sên, sên trần, hãy bình tĩnh rửa sạch tay bằng xà phòng và nước, đồng thời ngăn trẻ đưa tay lên miệng. Việc tiếp xúc ngoài da không đồng nghĩa trẻ đã nhiễm ký sinh trùng. Tuy nhiên, nếu trẻ có khả năng đã nuốt phải ốc sên, sên trần hoặc thực phẩm nghi nhiễm bẩn, cha mẹ nên liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn, theo dõi phù hợp.
Đặc biệt, nếu trẻ sốt kèm đau đầu dữ dội, nôn nhiều, cứng cổ, lừ đừ, co giật hoặc yếu tay chân, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay, không chờ các triệu chứng tự thuyên giảm.
Ốc sên, sên trần không phải lúc nào cũng mang mầm bệnh và không phải cứ chạm vào là nguy hiểm. Điều quan trọng là cha mẹ không chủ quan với thói quen khám phá thế giới xung quanh của trẻ, nhất là sau những ngày mưa khi các sinh vật này xuất hiện nhiều trong vườn, bồn cây và khu vực ẩm ướt.
Hoặc