Theo The Paper của Trung Quốc thì trong khuôn viên Cố Cung hiện đang có hơn 200 con mèo sinh sống và mỗi con đều có tên gọi riêng. Chúng được chính tay các nhân viên bảo tàng ưu ái đặt tên và những cái tên ngộ nghĩnh đó cứ thế lưu truyền rộng rãi giữa các cung điện uy nghi. Thậm chí ông Đan Tễ Tường trong thời gian còn đương chức Viện trưởng Bảo tàng Cố Cung cũng từng tự tay đặt tên cho một con mèo là Bình An.
Báo chí Trung Quốc thường trân trọng gọi đàn mèo này bằng danh xưng cung miêu hoặc ngự miêu. Còn khách du lịch đến thăm thì lại thích thú gọi chúng là đới trảo thị vệ tức là những người thị vệ có vuốt.
Thực tế thì Bảo tàng Cố Cung chưa bao giờ công bố con số chính thức về bầy mèo này. Con số hơn 200 thực chất là con số được nêu trên các mặt báo Trung Quốc và được ông Đan Tễ Tường nhắc lại. Báo Peoples Daily năm 2018 lại ghi nhận hơn 150 con. Một thống kê khác vào năm 2016 thì chốt con số dao động từ 180 đến 200 con. Riêng trang du lịch chính thức của Bắc Kinh thì lại dùng cụm từ bách dư chỉ mang ý nghĩa là hơn một trăm con.
Việc các con số này không bao giờ khớp nhau là một điều hoàn toàn dễ hiểu. Bởi lẽ bầy mèo đang sống tự do trong một khuôn viên rộng đến khó tin và đàn mèo thì liên tục đón nhận con mới sinh hoặc con được nhận nuôi và cả những con qua đời vì già yếu. Chẳng có thời điểm nào tất cả chúng cùng ngoan ngoãn xuất hiện một lúc để cho người ta điểm danh kiểm đếm.
Cơ quan tuyển dụng mèo hoàng cung mang tên Miêu Nhi Phòng
Đây chính là phần lý giải vô cùng thú vị về việc vì sao bầy mèo ở Cố Cung lại có một vị trí hoàn toàn khác biệt so với động vật ở các khu di sản khác trên thế giới. Nguyên nhân là vì việc nuôi mèo trong cung từng được triều đình tổ chức thành một đầu việc hành chính vô cùng nghiêm túc.
Theo thông tin từ The Paper dẫn lại từ cuốn sách Chước Trung Chí thì hoàng đế Minh Hy Tông từng đích thân lập ra một cơ quan mang tên Miêu Nhi Phòng để chuyên bề quản lý loài mèo trong cung.
Cuốn Chước Trung Chí vốn là tập ghi chép quý giá của một người từng làm việc trong nội cung nhà Minh nên đây được xem là những ghi chép chân thực của người đương thời về công việc của chính nơi mình đang làm việc.
Sang đến thời nhà Thanh thì thói quen ghi chép này vẫn tiếp tục được duy trì. Trong cuốn Thanh đại văn thư đương án đồ giám có lưu giữ lại miêu sách và khuyển sách tức là sổ ghi chép lý lịch mèo và chó của triều đình trong đó cẩn thận ghi rõ cả ngày sinh và ngày mất của từng con.
Việc nuôi mèo trong hoàng cung không chỉ là sở thích của riêng một vị hoàng đế nào. Hoàng đế Minh Tuyên Tông từng đưa rất nhiều mèo vào cung để miệt mài quan sát và vẽ lại chân dung chúng. Vua Minh Nhân Tông cũng được sử sách ghi nhận là một người cực kỳ thích mèo.
Đến thời Vạn Lịch thì việc nuôi mèo đã trở nên vô cùng phổ biến trong toàn bộ hoàng tộc. Sang đến triều đại nhà Thanh thì vua Khang Hy và sau này là Từ Hy Thái hậu cũng được dân gian ghi nhận là những người dành tình yêu to lớn cho loài mèo. Ngay cả vị vua cuối cùng là Phổ Nghi và Hoàng hậu Uyển Dung cũng nuôi mèo bầu bạn.
Huyền thoại về con mèo được hoàng đế ban quan tài bằng vàng
Trong tất cả các ghi chép liên quan đến việc nuôi mèo trong cung thời Minh thì câu chuyện được nhắc đến nhiều nhất luôn gắn liền với vị hoàng đế Gia Tĩnh.
Cũng theo The Paper thì nhà vua có nuôi rất nhiều mèo trong đó có một con vô cùng xinh đẹp được gọi là Tuyết Mi. Sau khi con mèo cưng này chết thì nó đã được chôn cất trang trọng trong một chiếc kim quan tức là quan tài làm bằng vàng ròng tại khu vực Vạn Tuế Sơn. Thậm chí ngôi mộ của nó còn được hoàng đế đích thân ban cho cái tên vô cùng uy dũng là Cầu Long trủng.
Tuy nhiên đây chỉ là một chi tiết được lưu truyền trong các ghi chép dân gian và được báo chí Trung Quốc dẫn lại chứ hoàn toàn không phải là kết quả khảo cổ chính thức. Một số nguồn tài liệu khác thì lại ghi tên con mèo hoàng gia đó là Sương Mi.
Lực lượng vệ sĩ diệt chuột đắc lực nhất Tử Cấm Thành
Bắt đầu từ năm 2009 thì Bảo tàng Cố Cung đã chủ động áp dụng chương trình bắt và triệt sản và thả lại vào tự nhiên đối với đàn mèo hoang đang sinh sống trong khuôn viên.
Theo số liệu dẫn từ hãng thông tấn Tân Hoa Xã thì trong giai đoạn từ năm 2009 đến 2013 toàn bộ chi phí triệt sản cho 181 con mèo là 18.410 nhân dân tệ. Mỗi con mèo đều có một bản ghi chép lý lịch vô cùng chi tiết gồm tên gọi cùng giống loài và ngày triệt sản. Đội ngũ nhân viên cũng tận tình tiêm vaccine và bổ sung thêm vitamin cho chúng.
Bên cạnh đó tờ The Paper vào năm 2020 cũng cho biết rất nhiều nhân viên bảo tàng thường xuyên tự bỏ tiền túi ra để triệt sản và chữa bệnh cho bầy mèo. Việc cho ăn cũng mang tính tự nguyện rất cao khi nhân viên thường mang thức ăn đến một số nơi quen thuộc như Cảnh Nhân Cung. Thậm chí vào mùa đông giá rét thì nhân viên ở khu vực Đông Hoa Môn còn chu đáo đổ sẵn nước ấm cho mèo uống.
Về hiệu quả thực tế của phương án nuôi dưỡng này thì có hai phát biểu vô cùng đáng để dẫn lại. Ông Vương Tân là người làm công tác phục chế đồng hồ tại bộ phận bảo quản của Bảo tàng Cố Cung đã tự hào chia sẻ với Global Times rằng trong những năm gần đây ông chưa hề thấy một con chuột nào bén mảng tới. Tờ The Paper cũng đồng tình khi viết rằng Cố Cung hiện tại không có lấy một con chuột nào và hơn 200 con mèo này đã có công lao không hề nhỏ.
Theo như mô tả của báo chí Trung Quốc thì nhiệm vụ tối thượng của đàn mèo chính là bắt chuột. Và qua đó chúng đã góp phần to lớn trong việc giữ cho các kiến trúc bằng gỗ và hệ thống hiện vật vô giá không bị lũ chuột gặm hỏng.
Vài quy tắc nhỏ khi du khách muốn diện kiến dàn vệ sĩ có vuốt
Trong số hơn 200 con mèo đó thì có một số con sở hữu những cái tên được vô vàn người biết tới như Ngao Bái cùng Bạch Điểm Nhi hay Mạn Đầu và Cát Tường lẫn Như Ý cùng Bình An.
Vào mùa World Cup năm 2018 thì chú mèo mang tên Bạch Điểm Nhi đã bất ngờ thu hút sự chú ý khủng khiếp trên mạng xã hội Trung Quốc vì được cho là đoán trúng phóc sáu kết quả trận đấu liên tiếp. Bảo tàng Cố Cung cũng vô cùng tâm lý khi cho bán các món đồ lưu niệm mang hình ảnh loài mèo và thường xuyên cập nhật hình ảnh về đàn mèo trên trang Weibo chính thức của mình.
Nhưng có một quy định cực kỳ nghiêm ngặt là du khách tham quan tuyệt đối không được tự ý cho bầy mèo ăn. Việc cho ăn do chính tay đội ngũ nhân viên thực hiện tại các trạm ẩn khuất nằm ở những khu vực không mở cửa cho khách tham quan.
Và một lưu ý thực tế phũ phàng là vào ban ngày bầy mèo thường có xu hướng tránh xa những khu vực tập trung đông người nên phần lớn khách đi dạo một vòng bình thường sẽ chẳng may mắn gặp được con nào. Nếu thực sự muốn diện kiến bầy mèo hoàng cung thì bạn nên chịu khó đi vào những khung giờ vắng vẻ và len lỏi vào những lối đi ít có khách qua lại.
Câu hỏi vì sao Cố Cung lại có nhiều mèo đến thế thường được trả lời bằng một câu vô cùng ngắn gọn là vì chúng chính là hậu duệ của loài mèo hoàng cung thuở xưa. Báo chí Trung Quốc cũng “ưu ái” viết rằng phần lớn đàn mèo này là hậu duệ của ngự miêu thời Minh và Thanh dẫu cho đây chỉ là điều được lưu truyền trong dân gian chứ chưa từng có một kết luận nào từ nghiên cứu di truyền học. Nhưng những ghi chép còn sót lại đã cho thấy một điều chắc chắn hơn đó là ở Cố Cung thì loài mèo chưa bao giờ bị coi là vật nuôi tình cờ có mặt. Thời nhà Minh thì có hẳn cơ quan phụ trách chúng còn sang thời nhà Thanh thì có sổ sách ghi chép cẩn thận về chúng và cho đến tận hiện nay thì chúng vẫn có tên tuổi cùng bản ghi lý lịch và có người tận tình chăm sóc.
Hoặc