Không ít người thuận tay phải có thói quen cất điện thoại ở túi quần bên trái. Thế nhưng mỗi khi có cuộc gọi hoặc cần kiểm tra thông báo, họ lại gần như vô thức đưa tay phải sang túi trái để lấy điện thoại, thay vì dùng chính tay trái ở gần thiết bị hơn.
Thoạt nhìn, đây chỉ là thói quen rất bình thường, nhưng theo các nghiên cứu về công thái học, trải nghiệm người dùng và khoa học vận động, hành động này phản ánh cách não bộ luôn tìm kiếm chuỗi chuyển động hiệu quả nhất thay vì đơn giản là khoảng cách ngắn nhất.
Não bộ ưu tiên chuỗi thao tác hơn khoảng cách
Ông Steven Hoober, chuyên gia về trải nghiệm người dùng (UX) và là tác giả nhiều nghiên cứu về hành vi sử dụng smartphone, cho biết khoảng 90% dân số thế giới thuận tay phải. Phần lớn các thao tác đòi hỏi sự chính xác như viết, cầm nắm, bấm nút hay điều khiển thiết bị đều được thực hiện bằng tay này.
Tay phải cũng thường đảm nhiệm nhiều công việc khác như mở cửa, xách đồ hay mang tài liệu. Vì vậy, không ít người hình thành thói quen cất điện thoại ở túi bên trái để tách biệt với các vật dụng khác ở túi phải, chẳng hạn tránh điện thoại bị trầy xước vì va quệt với chìa khóa.
Tuy nhiên, khi điện thoại đổ chuông hoặc xuất hiện thông báo, nhiều người lại không dùng tay trái để lấy máy rồi mới đổi sang tay phải. Thay vào đó, họ đưa thẳng tay phải sang túi trái.
Điều này do não bộ thường có xu hướng lựa chọn chuỗi thao tác liền mạch và hiệu quả nhất. Với người thuận tay phải, việc dùng tay phải lấy điện thoại giúp thiết bị ngay lập tức nằm đúng ở tay sẽ thực hiện các thao tác tiếp theo như mở khóa, vuốt màn hình hay trả lời cuộc gọi, thay vì phải trải qua thêm một bước đổi tay.
Thiết kế của smartphone
Smartphone cũng được thiết kế để phục vụ phần lớn khách hàng thuận tay phải.
Nghiên cứu của nhóm Jack Dennerlein tại Trường Y tế Công cộng Harvard TH Chan (Mỹ), cho thấy tư thế cầm điện thoại ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ và độ chính xác khi thao tác. Khi thiết bị được giữ ở tư thế ổn định hơn, hiệu suất sử dụng ngón cái được cải thiện rõ rệt.
Trong khi đó, nhiều nghiên cứu về trải nghiệm người dùng cho thấy các nhà phát triển giao diện thường bố trí những nút chức năng quan trọng ở khu vực ngón cái của tay cầm chính dễ chạm tới nhất, giúp người dùng thao tác nhanh và chính xác hơn.
Sự kết hợp giữa cách thiết kế thiết bị và thói quen sử dụng khiến nhiều người gần như chỉ dùng tay thuận để sử dụng điện thoại, kể cả lấy máy ra khỏi túi.
Theo các nghiên cứu về khoa học vận động, khi một chuỗi động tác được lặp đi lặp lại hàng nghìn lần, não bộ sẽ hình thành “trí nhớ vận động”, cho phép con người thực hiện những hành động quen thuộc gần như tự động mà không cần suy nghĩ.
Với người thuận tay phải, chuỗi động tác từ đưa tay phải sang túi trái, rút điện thoại, mở khóa rồi thao tác trên màn hình có thể được não bộ ghi nhớ như một quy trình thống nhất. Theo thời gian, hành động này trở thành phản xạ tự nhiên đến mức hầu hết người dùng không còn nhận ra mình luôn thực hiện theo cùng một cách.
Hoặc