Nhiều người cho rằng vừa đặt lưng xuống giường đã ngủ ngay là biểu hiện của một giấc ngủ “chất lượng cao”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia sức khỏe, ngủ thiếp đi quá nhanh không hẳn là điều tốt và đôi khi phản ánh những vấn đề tiềm ẩn về giấc ngủ hoặc thể trạng.
Ở người trưởng thành khỏe mạnh, khoảng thời gian từ lúc nằm xuống đến khi thực sự ngủ thường dao động từ 10-20 phút. Nếu mất trên 20-30 phút, đó có thể là dấu hiệu của mất ngủ.
Ảnh minh hoạ
Ngược lại, nếu bạn ngủ thiếp đi trong vòng chưa đầy 5 phút, các chuyên gia cho rằng đây có thể là biểu hiện của buồn ngủ quá mức, thường liên quan đến thiếu ngủ hoặc chất lượng giấc ngủ kém. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:
Thiếu ngủ, mệt mỏi hoặc kiệt sức thể chất - tinh thần
Không ngủ đủ giờ hoặc ngủ không đều trong thời gian dài khiến cơ thể tích tụ adenosine – một chất hóa học gây buồn ngủ. Khi có cơ hội nghỉ ngơi, não bộ có thể nhanh chóng “tắt nguồn”. Việc lao động trí óc hoặc thể lực cường độ cao kéo dài cũng khiến con người dễ ngủ thiếp đi ngay khi nằm xuống.
“Ngủ thiếp đi quá nhanh có thể là dấu hiệu của sự kiệt sức, cho thấy chúng ta đang làm việc quá sức, kiệt quệ tinh thần và không dành đủ thời gian để phục hồi”, Tiến sĩ, nhà thần kinh học người Mỹ Dave Rabin nhận định.
Giấc ngủ bị gián đoạn, ngủ không sâu
Ngủ đủ giờ nhưng thường xuyên thức giấc giữa đêm do ngáy, đau nhức, lo âu hoặc môi trường ngủ không phù hợp sẽ làm cấu trúc giấc ngủ bị phân mảnh. Hệ quả là ban ngày bạn buồn ngủ, ban đêm lại ngủ rất nhanh.
Ảnh minh hoạ
Ngưng thở khi ngủ
Chứng ngưng thở khi ngủ, thường gặp ở người trung niên và lớn tuổi, cũng là nguyên nhân khiến nhiều người nhanh chìm vào giấc ngủ. Người mắc bệnh có những cơn ngừng thở ngắn lặp đi lặp lại trong đêm, khiến não liên tục bị đánh thức. Dù thời gian nằm trên giường đủ dài, giấc ngủ vẫn không có tính phục hồi.
“Ngưng thở khi ngủ là một rối loạn giấc ngủ mạn tính, trong đó đường thở trên bị tắc nghẽn hoàn toàn hoặc một phần khi ngủ, làm giảm oxy trong máu và gây gián đoạn giấc ngủ”, nhà khoa học giấc ngủ Theresa Schnorbach cho biết.
Các rối loạn giấc ngủ khác
Một số bệnh lý như chứng ngủ rũ, hội chứng chân không yên có thể khiến người bệnh ngủ gật nhanh và buồn ngủ quá mức vào ban ngày. Ngoài ra, giấc ngủ còn có thể bị ảnh hưởng bởi trào ngược dạ dày - thực quản, hội chứng đau xơ cơ, đau mạn tính, thiếu hụt vitamin hoặc xơ vữa động mạch.
Khi nào ngủ nhanh là bình thường?
Ngủ nhanh có thể được xem là bình thường ở một số người có hiệu quả giấc ngủ cao: dễ đi vào giấc ngủ, ngủ liền mạch và cảm thấy tỉnh táo, sảng khoái khi thức dậy, không buồn ngủ ban ngày. Trong trường hợp này, ngủ nhanh chỉ là đặc điểm thể chất cá nhân và không đáng lo ngại.
Ảnh minh hoạ
Các chuyên gia khuyến cáo mọi người nên dành khoảng 30 phút trước khi ngủ để thư giãn, hạn chế caffeine, đặc biệt không uống sau 14h, tránh tập thể dục cường độ cao ngay trước giờ ngủ
Nếu bạn thường xuyên buồn ngủ ban ngày, khó tập trung, dễ cáu gắt, thiếu năng lượng hoặc ngủ gật không chủ ý, rất có thể bạn đang thiếu ngủ hoặc mắc rối loạn giấc ngủ. Tình trạng này kéo dài có liên quan đến béo phì, rối loạn chuyển hóa, bệnh tim mạch và suy giảm nhận thức, vì vậy không nên chủ quan.
Hoặc