Có một kiểu sống "chính vì chẳng có gì quá tệ nên càng khó bỏ". Và nó gây ra sự mệt mỏi đeo đẳng người bước qua tuổi 35. Không phải kiểu sáng mở mắt đã muốn xin nghỉ việc. Cũng không phải ghét sếp, ghét đồng nghiệp hay mỗi sáng đều phải kéo mình ra khỏi giường. Công việc vẫn ổn. Lương vẫn về đúng ngày. Thỉnh thoảng còn được tăng lương, thưởng Tết vẫn có, đồng nghiệp có người thân, sếp cũng chẳng đến mức khó chịu. Nếu kể với một người đang thất nghiệp, có khi họ còn bảo: “Thế thì còn muốn gì nữa?”.
Hồi 25 tuổi, chuyện nghỉ việc dễ hơn nhiều. Không thích thì tìm chỗ khác. Lương thấp thì nhảy. Muốn thử ngành mới thì thử. Cùng lắm vài tháng không có tiền, vẫn còn trẻ, vẫn có thể bắt đầu lại từ đầu. Nhưng đến 35, đằng sau một lá đơn xin nghỉ việc có thể là tiền học của con, tiền trả góp căn nhà, bố mẹ ở quê, một khoản tiết kiệm đang để dành, vài kế hoạch đã lên lịch từ đầu năm. Có những người không ở lại vì yêu công việc. Họ ở lại vì cuộc sống hiện tại chưa cho phép mình liều.
Thế nên có một câu hỏi khá khó chịu bắt đầu xuất hiện: Nếu cứ tiếp tục công việc này thêm 5 năm nữa thì sao?
Đến tuổi 35, ngồi nghĩ về công việc và cuộc sống của bản thân
Không phải “mình có chịu nổi không?”. Có lẽ vẫn chịu được. Không phải “mình có kiếm đủ tiền không?”. Có lẽ vẫn kiếm được. Mà là: 5 năm nữa, mình có muốn trở thành phiên bản của chính mình hiện tại nhưng lớn hơn 5 tuổi không?
Việc không tệ, chỉ là mình đã ở đó quá lâu
Nhiều người đi làm 10 năm nhưng thực chất có thể đang sống trong một năm được lặp lại 10 lần. Vẫn những đầu việc ấy, vẫn một kiểu áp lực, vẫn những cuộc họp quen thuộc, vẫn con đường từ nhà đến công ty, vẫn câu chuyện cuối tháng kiểm tra tài khoản rồi tự nhủ tháng sau phải tiết kiệm hơn.
Thu nhập có thể tăng, chức danh có thể đổi, nhưng năng lực mới thì không tăng bao nhiêu. Có những người 35 tuổi nhận ra điều này hơi muộn: thứ họ có nhiều nhất sau 10 năm đi làm không phải là một bộ kỹ năng có thể mang đi bất cứ đâu, mà là kinh nghiệm rất sâu ở đúng một công ty, một vị trí hoặc một hệ thống.
Ở trong đó thì rất có giá trị. Nhưng bước ra ngoài, chưa chắc.
Có những công việc ở trong đó quá lâu, tưởng là ổn định nhưng thực ra người ở trong cuộc mới hiểu bản thân chơi vơi thế nào
Đấy mới là thứ khiến người ta lo. Không phải mất việc hôm nay, mà là một ngày nào đó công ty thay đổi, ngành thay đổi, vị trí bị cắt giảm, và mình phát hiện ra đã lâu rồi mình không học thêm gì đáng kể. Mình vẫn làm tốt công việc cũ, chỉ là thị trường không còn cần nó theo cách trước đây nữa.
Vì thế, đôi khi cảm giác “công việc của mình đang ổn” cần được hỏi thêm một câu: Ổn với hôm nay, hay đủ tốt cho cả ngày mai?
Không phải ai cũng cần nghỉ việc
Nói “hãy dũng cảm nghỉ việc” nghe rất dễ, nhất là khi người nói không phải người trả tiền điện cuối tháng cho bạn.
Với nhiều người, nghỉ việc lúc này không phải lựa chọn thực tế. Và thực ra cũng chẳng cần phải nghỉ ngay. Một người đang có công việc tốt hoàn toàn có thể tiếp tục làm nó, miễn là họ không biến công việc ấy thành lựa chọn duy nhất của mình.
Có thể buổi tối học thêm một thứ. Cuối tuần nhận một dự án nhỏ. Bắt đầu bán một sản phẩm mình hiểu. Làm freelance. Xây một trang cá nhân. Học một kỹ năng mà trước đây mình từng nghĩ “để bao giờ rảnh”. Không nhất thiết thứ đó phải trở thành nghề nghiệp thứ hai ngay lập tức. Chỉ cần sau một năm, mình có thêm một thứ mà năm ngoái chưa có.
Đến lúc ấy, cảm giác an toàn cũng khác.
Bạn không còn chỉ nghĩ: “May quá, công ty vẫn cần mình”.
Bạn bắt đầu nghĩ: “Nếu một ngày công ty không cần mình nữa thì mình vẫn còn cách khác”.
Hai câu nghe gần giống nhau, nhưng cảm giác sống trong đó rất khác.
Tuổi 35 bắt đầu tính cả những thứ không nằm trong bảng lương
Hồi mới đi làm, thêm 5 triệu mỗi tháng có thể là lý do đủ lớn để nhảy việc. Sau vài năm, bạn bắt đầu tính thêm xem 5 triệu ấy đổi lại bao nhiêu buổi tối không được về ăn cơm, bao nhiêu sáng phải dậy từ 5h, bao nhiêu lần con ốm mà mình vẫn đang ngồi trong một cuộc họp, hay bao nhiêu cuối tuần đáng lẽ được nghỉ nhưng lại phải mở laptop.
Một công việc lương cao nhưng khiến mình kiệt sức chưa chắc còn hấp dẫn như lúc 25 tuổi. Ngược lại, một công việc ít hào nhoáng hơn nhưng cho phép mình về nhà lúc 6h, có thời gian chăm con, tập thể thao, ăn tối với bố mẹ hoặc đơn giản là nằm xem một bộ phim mà không phải vừa xem vừa trả lời tin nhắn công việc - đôi khi lại trở nên đáng giá.
Dành thời gian cho mình, cho gia đình
Đôi khi là học thêm điều mới
Mình còn đổi cả thời gian, sức khỏe, sự bình yên và những năm tháng mà sẽ không quay lại.
Vậy nên 35 tuổi có cần một công việc mới không?
Chưa chắc.
Có khi thứ cần thay đổi không phải công việc mà là cách mình đứng trong công việc ấy. Có thể đã đến lúc xin một vị trí khác, học thêm một chuyên môn, tìm một môi trường mới hoặc ngừng nhận những việc không còn cần thiết chỉ vì mình từng làm chúng rất lâu.
Cũng có thể câu trả lời thực sự là: chưa cần làm gì cả.
Nếu bạn vẫn thích công việc hiện tại, thu nhập ổn, có thời gian cho cuộc sống và vẫn đang học được điều mới thì chẳng có lý do gì phải nghỉ chỉ vì một bài viết trên mạng bảo rằng 35 tuổi phải “bứt phá”.
Nhưng nếu vài năm nay bạn thường xuyên nghĩ đến câu “giá mà mình làm một thứ khác”, có lẽ cũng nên ngồi xuống xem câu đó đang xuất hiện vì điều gì.
Đôi khi, cuộc sống bình thường cũng chẳng có gì đáng xấu hổ
Vì chán một công việc khác với chán cả cách mình đang sống. Và hai chuyện này cần hai cách giải quyết hoàn toàn khác nhau.
Điều mình nghĩ nhiều nhất ở tuổi 35 có lẽ không phải là “bao giờ mình thành công?”. Câu hỏi ấy của tuổi 20 rồi. Cũng không nhất thiết phải là “bao giờ mình nghỉ việc?”.
Có một câu thực tế hơn: “Nếu 5 năm nữa mọi thứ vẫn giống hệt hôm nay, mình có thấy tiếc không?”. Nếu không, cứ làm tiếp. Cuộc sống bình thường cũng chẳng có gì đáng xấu hổ.
Nhưng nếu có, thì có lẽ hôm nay là lúc nên làm một việc rất nhỏ. Không cần nghỉ việc. Không cần tuyên bố bắt đầu lại. Chỉ cần mở thêm một cánh cửa cho mình.
Để đến năm 40, ít nhất bạn biết mình đã từng thử.
Ảnh minh họa Xiaohongshu
Hoặc