Chốt đơn tầm này chỉ mất vài phút, chẳng tốn bao nhiêu thời gian lẫn sức lực. Chỉ là đôi khi nhận hàng xong, không ít người lại thở dài: “Chẳng hiểu lúc đó nghĩ gì mà lại mua”. Vấn đề không phải là món đồ không tốt, mà là chúng ta chốt đơn trong trạng thái chưa kịp nghĩ thì đã bấm thanh toán xong xuôi.
Cảm giác đó rõ ràng không dễ chịu gì, vừa tiếc tiền, vừa tự trách bản thân. Và nếu tình trạng ấy đã lặp lại nhiều lần, 5 câu hỏi dưới đây có thể sẽ giúp bạn lật ngược tình thế: Vẫn tiêu tiền nhưng không còn hối hận nữa.
1. Mình đang cần món này, hay chỉ đang muốn sở hữu nó?Đây là câu hỏi đơn giản nhưng lại loại bỏ được rất nhiều khoản chi không cần thiết.
Một món đồ "cần" thường giải quyết một vấn đề cụ thể: Chiếc giày cũ đã hỏng, chiếc balo không còn đủ chỗ, chiếc máy tính làm việc quá chậm. Trong khi đó, món đồ "muốn" thường xuất hiện vì vừa xem một video review hấp dẫn, thấy người khác sử dụng hoặc đơn giản là đang có chương trình giảm giá.
Ảnh minh họa
Điều thú vị là cảm giác muốn sở hữu thường rất mạnh trong vài giờ đầu, nhưng cũng biến mất rất nhanh nếu không mua ngay. Vì vậy, nếu vẫn chưa phân biệt được mình đang cần hay chỉ đang thích, hãy thử đóng ứng dụng mua sắm và chờ đến ngày hôm sau. Nếu sau 1-2ngày vẫn nghĩ đến món đồ ấy và vẫn thấy nó cần thiết, khả năng cao đó là một quyết định chi tiêu ít sai số.
2. Nếu không giảm giá, mình còn muốn mua không?Nhiều người nghĩ mình đang tiết kiệm vì mua được món hàng giảm 40-50%. Nhưng thực tế, giảm giá chỉ giúp tiết kiệm khi món đồ vốn đã nằm trong kế hoạch mua sắm.
Nếu trước đó chưa từng nghĩ đến việc mua một chiếc áo, một chiếc máy xay hay một món đồ trang trí, việc quyết định mua chỉ vì "flash sale còn 10 phút" thực chất vẫn là phát sinh thêm một khoản chi.
Hãy thử tưởng tượng món hàng ấy đang được bán đúng giá niêm yết. Nếu vẫn cảm thấy sẵn sàng bỏ tiền vì nó thực sự hữu ích, quyết định mua sẽ chính xác hơn. Ngược lại, nếu sức hấp dẫn chỉ đến từ hai chữ "giảm giá", thứ bạn đang mua không phải là món đồ, mà là cảm giác sợ bỏ lỡ một cơ hội.
3. Món đồ này sẽ được sử dụng bao nhiêu lần?Giá tiền không phải lúc nào cũng phản ánh một món đồ đắt hay rẻ. Giá trị thực còn nằm ở tần suất sử dụng.
Một chiếc bình nước được dùng mỗi ngày trong nhiều năm có thể đáng tiền hơn rất nhiều so với một chiếc váy chỉ mặc đúng một lần. Một chiếc ghế làm việc tốt có thể phục vụ hàng nghìn giờ kiếm tiền, trong khi một món đồ trang trí bắt mắt đôi khi chỉ khiến căn phòng mới lạ trong vài ngày đầu.
Trước khi mua, hãy thử hình dung món đồ sẽ xuất hiện trong cuộc sống như thế nào. Liệu một tháng nữa vẫn còn dùng thường xuyên hay sẽ nhanh chóng bị thay thế bởi món khác? Những món đồ được sử dụng nhiều lần thường có "chi phí trên mỗi lần dùng" thấp hơn và cũng ít khiến người mua cảm thấy tiếc tiền hơn.
4. Nếu không có thứ này, cuộc sống có thay đổi gì không?Đây là cách đơn giản để kiểm tra mức độ cấp thiết của một khoản chi.
Ảnh minh họa
Không ít món đồ được mua chỉ vì cảm giác "phải có ngay". Nhưng sau vài ngày, bạn nhận ra dù có hay không có thứ đó, cuộc sống cũng chẳng thay đổi gì mấy.
Thế nên nếu câu trả lời là "không mua hôm nay cũng không ảnh hưởng gì", hãy cho bản thân thêm thời gian. Việc trì hoãn vài ngày không khiến món đồ biến mất, nhưng lại giúp cảm xúc lắng xuống để quyết định trở nên lý trí hơn. Ngược lại, nếu việc chưa mua thực sự gây bất tiện cho công việc, học tập hoặc sinh hoạt hằng ngày, đó lại là dấu hiệu cho thấy khoản chi này có cơ sở rõ ràng.
Đôi khi, khoảng dừng ngắn trước khi thanh toán lại chính là "bộ lọc" hiệu quả nhất để tránh những quyết định bốc đồng.
5. Mình sẽ vui với món đồ này sau một tháng nữa chứ?Niềm vui khi mua sắm thường đạt đỉnh ngay lúc nhận hàng. Nhưng cảm giác đó không kéo dài mãi. Có những món đồ khiến cuộc sống tiện lợi hơn mỗi ngày, càng dùng càng thấy đáng tiền. Cũng có những món chỉ tạo ra sự hào hứng trong vài giờ đầu rồi nhanh chóng bị bỏ quên.
Vì vậy, thay vì chỉ nghĩ đến cảm giác hiện tại, hãy thử hình dung bản thân sau một tháng hoặc vài tháng nữa. Khi nhìn lại khoản chi ấy, liệu vẫn thấy hài lòng hay sẽ tự hỏi vì sao mình lại mua?
Nếu câu trả lời nghiêng về vế đầu, khả năng cao đây là một khoản chi mang lại giá trị lâu dài. Còn nếu chính bản thân cũng không chắc mình sẽ còn quan tâm đến món đồ sau vài tuần, có lẽ quyết định tốt nhất là chưa cần mua ngay.
Tiêu tiền chưa bao giờ là điều xấu. Ngược lại, biết sử dụng tiền để nâng cao chất lượng cuộc sống là một kỹ năng quan trọng. Tuy nhiên, chi tiêu thông minh không bắt đầu từ việc săn được mã giảm giá lớn nhất hay tìm được nơi bán rẻ nhất, mà bắt đầu từ khả năng đặt ra những câu hỏi đúng trước mỗi quyết định.
Chỉ cần dành vài phút để tự trả lời 5 câu hỏi này, nhiều khoản mua sắm bốc đồng sẽ tự nhiên biến mất. Và khi mỗi món đồ đều có lý do rõ ràng để xuất hiện trong cuộc sống, cảm giác hối hận sau khi tiêu tiền cũng sẽ ít dần đi.
Hoặc