9 sai lầm khi gửi tiền ngân hàng

Gửi tiền ngân hàng thường được xem là một trong những cách quản lý tài chính đơn giản và ít rủi ro. Tuy nhiên, "ít rủi ro" không có nghĩa là cứ mang tiền gửi vào ngân hàng là sẽ tối ưu. Chỉ một vài quyết định thiếu tính toán, người gửi có thể nhận mức lãi thấp hơn kỳ vọng, mất tính linh hoạt khi cần tiền hoặc bỏ qua những lựa chọn phù hợp hơn với mục tiêu tài chính của mình.

Sai lầm đầu tiên là lựa chọn ngân hàng chỉ dựa trên con số lãi suất được quảng cáo. Mức lãi cao hơn vài phần trăm nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng cần xem kỹ đó là lãi suất áp dụng cho kỳ hạn nào, số tiền gửi tối thiểu bao nhiêu và có đi kèm điều kiện hay không.

Vì vậy, thay vì hỏi "ngân hàng nào trả lãi cao nhất?", người gửi nên hỏi "mức lãi nào phù hợp với số tiền, kỳ hạn và mục tiêu của mình?".

Kỳ hạn dài thường đi kèm mức lãi suất hấp dẫn hơn, nhưng đổi lại là khả năng sử dụng tiền bị hạn chế.

Gửi tiết kiệm

Nếu toàn bộ khoản tiết kiệm được khóa trong 12 hoặc 24 tháng, người gửi có thể rơi vào thế bị động khi phát sinh nhu cầu tài chính đột xuất. Đặc biệt, nếu phải tất toán trước hạn, phần tiền rút trước có thể chỉ được hưởng mức lãi suất không kỳ hạn theo quy định áp dụng. Vì vậy, không nên mặc định rằng kỳ hạn càng dài thì càng tốt. Với người có nhiều mục tiêu tài chính khác nhau, chia tiền thành nhiều kỳ hạn thường hợp lý hơn.

Tiền tiết kiệm và quỹ dự phòng không hoàn toàn giống nhau.

Một khoản gửi kỳ hạn có mục đích tích lũy dài hạn không nên bị xem như tiền có thể rút bất cứ lúc nào. Nếu không dành riêng một phần tiền có tính thanh khoản cao cho những tình huống bất ngờ như mất việc, sửa chữa tài sản hoặc các khoản chi đột xuất, người gửi có thể phải phá vỡ khoản tiết kiệm đang sinh lời. Khi đó, lợi ích của việc chọn kỳ hạn và lãi suất ban đầu có thể bị giảm đáng kể.

Nhiều người có một khoản tiền nhàn rỗi lớn và gửi toàn bộ vào cùng một sổ, cùng một ngày đáo hạn. Cách này đơn giản nhưng thiếu linh hoạt.

Chẳng hạn, một người có 300 triệu đồng có thể không cần đến toàn bộ số tiền trong cùng một thời điểm. Nếu chia thành nhiều khoản với các kỳ hạn khác nhau, khi cần tiền, họ chỉ phải tất toán phần cần thiết thay vì ảnh hưởng đến toàn bộ khoản tiết kiệm. Đây cũng là cách giúp người gửi chủ động hơn khi lãi suất thị trường thay đổi.

Nếu không kiểm tra cách ngân hàng xử lý khi đến ngày đáo hạn, khoản tiền có thể được tự động tái tục theo một kỳ hạn mà chủ tài khoản không mong muốn. Điều này đặc biệt đáng lưu ý khi nhu cầu sử dụng tiền đã thay đổi hoặc mặt bằng lãi suất mới không còn giống thời điểm gửi ban đầu.

Theo dõi ngày đáo hạn giúp người gửi có cơ hội đánh giá lại kế hoạch thay vì để khoản tiền tự động vận hành theo lựa chọn cũ.

Lãi suất chỉ là một yếu tố trong bài toán, còn số tiền lãi thực tế phụ thuộc vào số tiền gửi và thời gian duy trì khoản tiền. Người gửi đôi khi quá chú ý đến mức phần trăm mà quên tính số tiền mình thực sự nhận được. Ví dụ, chênh lệch lãi suất giữa hai lựa chọn chỉ vài phần mười điểm phần trăm thì với khoản tiền nhỏ, số lãi tăng thêm có thể không đáng kể.

Ảnh minh họa

Tính toán số tiền lãi cụ thể sẽ giúp quyết định trở nên thực tế hơn thay vì chạy theo một con số phần trăm nhìn có vẻ hấp dẫn.

Gửi tiết kiệm không đồng nghĩa với việc khoản tiền luôn có thể rút ra mà không ảnh hưởng đến lãi suất. Trước khi gửi, người dùng nên hiểu rõ quy định về tất toán trước hạn, rút một phần, phương thức trả lãi và cách ngân hàng xử lý trong từng trường hợp.

Đây là bước quan trọng bởi nhu cầu tài chính có thể thay đổi bất ngờ. Hiểu trước quy định giúp người gửi biết chính xác mình phải đánh đổi bao nhiêu nếu cần sử dụng tiền sớm.

Lãi suất cao không nên là tiêu chí duy nhất khi lựa chọn nơi gửi tiền. Với một khoản tiền tích lũy trong nhiều năm, người gửi cần quan tâm đến uy tín, năng lực hoạt động, chất lượng dịch vụ và mức độ minh bạch của ngân hàng.

Đặc biệt, người gửi cũng nên hiểu các quy định liên quan đến bảo hiểm tiền gửi và giới hạn bảo hiểm áp dụng, thay vì mặc định rằng mọi khoản tiền gửi đều được bảo vệ theo cùng một cơ chế. An toàn của khoản tiền phải được đặt trước việc cố kiếm thêm một chút lãi.

Sai lầm cuối cùng và cũng là nguyên nhân dẫn đến nhiều sai lầm khác là gửi tiền mà không biết mình gửi để làm gì. Tiền dành cho việc mua nhà trong vài năm tới sẽ cần cách phân bổ khác với tiền dự phòng hoặc khoản tích lũy dài hạn. Khi mục tiêu rõ ràng, người gửi mới có thể xác định nên giữ bao nhiêu tiền có tính thanh khoản cao, bao nhiêu tiền gửi kỳ hạn ngắn và bao nhiêu tiền có thể khóa trong kỳ hạn dài hơn. Ngược lại, nếu chỉ thấy lãi suất hấp dẫn rồi gửi tiền, kế hoạch tài chính rất dễ trở nên thiếu linh hoạt.

Gửi tiết kiệm thực chất không chỉ là lựa chọn một ngân hàng rồi chờ nhận lãi. Đó là bài toán cân bằng giữa lợi nhuận, mức độ an toàn, khả năng thanh khoản và mục tiêu sử dụng tiền. Một khoản tiền gửi tốt không nhất thiết phải là khoản có lãi suất cao nhất, mà là khoản phù hợp nhất với tình hình tài chính của người gửi. Khi tránh được những sai lầm trên, tiền nhàn rỗi không chỉ được bảo toàn mà còn có thể trở thành một phần chủ động trong kế hoạch tài chính dài hạn.