Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam, điện năng tiêu thụ của điều hòa phụ thuộc trực tiếp vào công suất máy (kW) và thời gian sử dụng (giờ). Với các dòng điều hòa dân dụng phổ biến hiện nay, công suất thường dao động trong khoảng 0,9-1,5 kW. Nếu một gia đình sử dụng điều hòa trong khoảng 6-8 tiếng mỗi đêm, lượng điện tiêu thụ tương ứng sẽ rơi vào khoảng 6-12 kWh (số điện).
Tuy nhiên, chi phí thực tế không chỉ phụ thuộc vào số điện tiêu thụ mà còn phụ thuộc vào biểu giá điện sinh hoạt theo bậc thang. Hiện nay, giá điện được chia thành 6 bậc, dao động từ 1.984 đến 3.460 đồng/kWh (chưa bao gồm VAT), trong đó mức thấp nhất áp dụng cho 50 kWh đầu tiên và mức cao nhất áp dụng khi tổng điện năng vượt 400 kWh/tháng. Điều này đồng nghĩa với việc cùng một mức sử dụng điều hòa, nhưng hộ gia đình dùng càng nhiều điện trong tháng thì chi phí cho mỗi kWh sẽ càng cao.
Từ cách tính trên, có thể ước tính chi phí bật điều hòa trong một đêm thường nằm trong khoảng 15.000 - 40.000 đồng . Con số này có thể dao động tùy loại máy (inverter hay thường), diện tích phòng, mức nhiệt cài đặt và thói quen sử dụng của từng gia đình.
Nếu duy trì thói quen này đều đặn mỗi ngày, tổng chi phí trong một tháng (30 ngày) có thể rơi vào khoảng 450.000 - 1,2 triệu đồng chỉ riêng cho việc dùng điều hòa vào ban đêm. Mức này thậm chí có thể cao hơn nếu tổng lượng điện tiêu thụ của gia đình vượt lên các bậc giá cao trong biểu giá lũy tiến.
Vì sao thực tế tiền điện có thể thấp hơn (hoặc cao hơn) mức ước tính?
Một điểm quan trọng được Tập đoàn Điện lực Việt Nam nhấn mạnh là điều hòa không vận hành liên tục ở công suất tối đa trong suốt thời gian sử dụng. Khi phòng đạt đến nhiệt độ cài đặt, máy nén sẽ tự động giảm công suất hoặc tạm ngắt để duy trì mức nhiệt ổn định. Đặc biệt, với các dòng điều hòa inverter, khả năng điều chỉnh công suất linh hoạt giúp giảm đáng kể điện năng tiêu thụ so với máy thông thường.
Tuy nhiên, mức tiêu thụ điện thực tế có thể tăng cao nếu người dùng mắc các sai lầm phổ biến. Chẳng hạn, việc cài đặt nhiệt độ quá thấp (20-22°C) khiến điều hòa phải hoạt động liên tục để đạt và giữ mức nhiệt này. Tương tự, phòng không kín, thường xuyên mở cửa hoặc bật/tắt điều hòa liên tục cũng làm giảm hiệu suất làm mát, khiến máy phải “gồng” nhiều hơn và tiêu tốn thêm điện năng. Đây cũng là lý do nhiều người cảm thấy tiền điện tăng mạnh dù thời gian sử dụng không thay đổi đáng kể.
Mẹo dùng điều hòa ban đêm vừa mát vừa tiết kiệm điện
Từ thực tế sử dụng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam khuyến nghị người dùng nên điều chỉnh thói quen để tối ưu hiệu quả. Trước hết, việc duy trì nhiệt độ ở mức 26-28°C được xem là hợp lý, vừa đảm bảo cảm giác dễ chịu vừa giúp giảm đáng kể điện năng tiêu thụ. Khi kết hợp thêm quạt, luồng khí lạnh sẽ được phân bổ đều hơn, giúp phòng mát nhanh mà không cần hạ nhiệt độ quá thấp.
Bên cạnh đó, việc đóng kín phòng khi sử dụng điều hòa là yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Nếu không khí lạnh bị thất thoát ra ngoài, điều hòa sẽ phải hoạt động liên tục để bù nhiệt, dẫn đến hao điện. Ngoài ra, vệ sinh điều hòa định kỳ cũng giúp tăng hiệu suất làm mát, tránh tình trạng máy phải tiêu tốn nhiều điện hơn do bụi bẩn cản trở trao đổi nhiệt.
Một số thói quen nhỏ khác như sử dụng chế độ hẹn giờ vào ban đêm, chuyển sang chế độ tiết kiệm điện (Eco/Dry) hoặc tắt điều hòa khi thời tiết đã dịu cũng có thể giúp giảm đáng kể lượng điện tiêu thụ hàng tháng. Những thay đổi này không ảnh hưởng nhiều đến trải nghiệm sử dụng nhưng lại có tác động rõ rệt đến hóa đơn tiền điện.
Hoặc