Nhắc đến những thương vụ mua - bán, sáp nhập doanh nghiệp “đi vào lịch sử”, có lẽ không thể không nhắc đến Eric Baker - Một tỷ phú, đồng thời là doanh nhân có tiếng trong ngành công nghệ tại Mỹ.
Và một trong những phi vụ để đời của Eric Baker chính là chi 4,05 tỷ USD (khoảng 103.773 tỷ đồng) để mua lại chính công ty từng “đá” mình ra đường.
Eric Baker
Năm 2000, khi còn theo học chương trình MBA tại Trường Kinh doanh thuộc Đại học Stanford, Eric Baker cùng Jeff Fluhr bắt tay thành lập StubHub - Một công ty chuyên bán vé các sự kiện thể thao, giải trí. Thời điểm đó, thị trường vé xem thể thao, hòa nhạc và các sự kiện giải trí trực tiếp vẫn còn nhiều bất tiện.
Người hâm mộ muốn mua vé thường phải tìm đến các đại lý trung gian hoặc giao dịch với người bán bên ngoài địa điểm tổ chức sự kiện. Việc tìm kiếm vé phù hợp, so sánh giá và xác định độ tin cậy của người bán không hề dễ dàng.
Baker và cộng sự nhìn thấy cơ hội từ chính những vấn đề này. Hai người xây dựng StubHub thành một sàn giao dịch trực tuyến, nơi người mua có thể tìm vé từ nhiều người bán, còn những người đã mua vé cũng có thể chuyển nhượng lại vé của mình. Mô hình này giúp việc mua bán vé trở nên thuận tiện hơn, đồng thời tạo ra một thị trường thứ cấp có tổ chức, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các giao dịch riêng lẻ.
Dù ra đời trong giai đoạn bong bóng dot-com vừa vỡ, StubHub vẫn phát triển khá tốt. Công ty vượt qua những năm đầu nhiều khó khăn và trở thành một trong những nền tảng nổi bật tại Mỹ trong lĩnh vực mua bán vé sự kiện. Tuy nhiên, khi hoạt động kinh doanh bắt đầu tăng trưởng, những khác biệt trong cách nhìn nhận tương lai doanh nghiệp giữa Baker và Jeff Fluhr cũng ngày càng rõ rệt.
Đến năm 2004, Baker bị đẩy khỏi công ty sau ông và nhà đồng sáng lập không tìm được tiếng nói chung về hướng đi của StubHub.
Eric Baker (bên trái) và Jeff Fluhr (bên phải) thời mới xây dựng StubHub
Baker chấp nhận rời khỏi doanh nghiệp mà mình đã góp công xây dựng và chuyển đến London (Anh) 1 năm sau đó. Ban đầu, ông dự định dành thời gian nghỉ ngơi và đi du lịch, nhưng một trải nghiệm cá nhân lại mở ra hướng đi mới cho sự nghiệp.
Khi muốn xem một trận bóng đá thuộc giải Ngoại hạng Anh, Baker nhận ra thị trường quốc tế vẫn thiếu một nền tảng tương tự StubHub để người hâm mộ tìm kiếm và mua bán vé. Đây chính là vấn đề ông từng giải quyết tại Mỹ, nhưng ở châu Âu, cơ hội vẫn còn rộng mở. Baker quyết định xây dựng một doanh nghiệp mới để khai thác thị trường này.
Năm 2006, ông thành lập Viagogo, nền tảng mua bán vé trực tuyến hướng đến người dùng quốc tế. Mục tiêu của Baker là đưa trải nghiệm mua bán vé thuận tiện mà StubHub đã tạo ra tại Mỹ đến với người hâm mộ ở nhiều quốc gia hơn. Viagogo được xây dựng để hoạt động xuyên biên giới, hỗ trợ nhiều loại tiền tệ và kết nối người mua, người bán ở các thị trường khác nhau.
Trong khi đó, StubHub tiếp tục phát triển tại Mỹ và thu hút sự chú ý của các tập đoàn lớn. Tháng 1/2007, eBay mua lại StubHub với giá 310 triệu USD (khoảng 7.943 tỷ đồng).
Cùng lúc, Viagogo của Baker phải xây dựng mạng lưới người dùng, mở rộng hoạt động sang nhiều quốc gia và cạnh tranh trong một lĩnh vực vốn có những đối thủ lâu năm. Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ, nền tảng này dần trở thành một tên tuổi lớn trên thị trường bán vé thứ cấp quốc tế, đặc biệt tại châu Âu, Nam Mỹ, Australia và châu Á.
Màn “lật ngược tình thế” sau 15 nămMặc dù đã rời khỏi StubHub, Baker vẫn nuôi ý định đưa Viagogo và StubHub về chung một hệ thống. Cơ hội xuất hiện vào năm 2019, khi eBay quyết định bán StubHub sau quá trình rà soát lại danh mục kinh doanh. Với Baker, đây không chỉ là cơ hội mở rộng quy mô Viagogo mà còn là dịp để trở lại với doanh nghiệp mà chính ông đã từng “buộc phải rời đi”.
Để thực hiện thương vụ mua lại StubHub, Baker huy động sự hậu thuẫn từ các nhà đầu tư, trong đó có WestCap, Madrone Capital Partners và Bessemer Venture Partners. Tháng 11/2019, eBay và Viagogo công bố thỏa thuận chuyển nhượng StubHub với giá 4,05 tỷ USD tiền mặt (khoảng 103.773 tỷ đồng). Đến tháng 2/2020, thương vụ chính thức hoàn tất.
Eric Baker chính thức mua lại StubHub vào năm 2019 và hoàn tất thương vụ này vào đầu năm 2020
Như vậy, sau khi rời StubHub, Baker đã xây dựng một doanh nghiệp cạnh tranh với công ty cũ, rồi dùng chính doanh nghiệp đó để mua lại StubHub từ chủ sở hữu mới. Hai nền tảng được hợp nhất dưới một hệ thống, tạo thành một doanh nghiệp có phạm vi hoạt động rộng hơn. Theo thông báo của eBay khi công bố thương vụ này, hai bên khi kết hợp có thể đưa lượng vé lớn đến người dùng tại hơn 70 quốc gia, đồng thời mở rộng lựa chọn cho người mua và mạng lưới khách hàng cho người bán.
Tuy nhiên, việc giành lại StubHub không đồng nghĩa Baker lập tức bước vào giai đoạn thuận lợi. Ngay sau khi thương vụ hoàn tất, đại dịch COVID-19 bùng phát, các buổi hòa nhạc, giải đấu thể thao và sự kiện trực tiếp trên toàn cầu bị hủy hoặc hoãn. Hoạt động kinh doanh cốt lõi của hai nền tảng vì thế chịu ảnh hưởng nặng nề, doanh thu sụt giảm khi người hâm mộ không còn có thể tham dự các sự kiện như trước.
Công ty phải tìm cách vượt qua giai đoạn gần như đóng băng của ngành giải trí. Khi các sự kiện dần trở lại, nhu cầu mua vé tăng lên nhờ những chương trình có sức hút lớn như Eras Tour của Taylor Swift, Renaissance World Tour của Beyoncé,... doanh nghiệp của Baker cũng dần vượt qua giai đoạn khó khăn.
Như vậy, từ một nhà sáng lập bị đẩy khỏi doanh nghiệp do bất đồng nội bộ, Baker đã xây dựng một đối thủ đủ lớn để mua lại công ty cũ với giá hàng tỷ USD. Câu chuyện của ông không chỉ là màn trở lại sau một lần rời đi không mong muốn, mà còn cho thấy một ý tưởng kinh doanh có thể được phát triển lần nữa ở thị trường khác, trước khi chính người tạo ra nó có cơ hội kết nối hai phiên bản thành một doanh nghiệp toàn cầu.
(Nguồn: Remarkable)
Hoặc