Các phù điêu 'Cờ lau tập trận' khổng lồ tại Thung Lau (Ninh Bình)
Tại khu vực Thung Lau, xã Gia Hưng (Ninh Bình) hiện đang có 4 bức phù điêu khổng lồ được điêu khắc bằng đá, nặng hàng nghìn tấn với chủ đề "Cờ lau tập trận".
Trong đó, bức phù điêu lớn nhất có chiều dài 39,39m và cao 3,9m, khắc họa hình ảnh thời niên thiếu của Đinh Bộ Lĩnh chơi tập trận tại Thung Lau. Hình tượng cậu bé cưỡi trâu thần ở trung tâm bức tranh, xung quanh là đám bạn cưỡi trâu, tay cầm cờ lau đánh trận giả.
Bức tranh khắc họa thời niên thiếu của Đinh Bộ Lĩnh cưỡi trâu.
Những cậu bé và đàn trâu được khắc họa hồn nhiên, sinh động, khỏe khoắn, thể hiện tinh thần thượng võ, mang đậm màu sắc dân gian. Đây là hình tượng quen thuộc với mỗi người Việt, ghi dấu ấn trong lịch sử, gắn với vị hoàng đế lập nên nhà nước Đại Cồ Việt.
Cây lau được thể hiện rõ nét và đa dạng. Lau là bối cảnh, cờ lệnh, binh khí.… tạo nên nét đặc trưng của Thung Lau cũng như làm nổi bật nội dung của cờ lau tập trận.
Những cậu bé và đàn trâu được khắc họa hồn nhiên, sinh động.
Nằm ngay chân núi phía tay phải hướng lên bậc đá vào Thung Lau là bức phù điêu thứ 2 với chiều dài 12m và cao 2,7m, thể hiện việc dân chúng tin tưởng Đinh Bộ Lĩnh sẽ làm nên nghiệp lớn. Tấm phù điêu khắc họa không khí náo nhiệt, hân hoan của dân chúng. Nam, phụ, lão, ấu, người mang gạo, kẻ dắt dê..., người góp của, kẻ góp sức, nô nức theo về với Đinh Bộ Lĩnh.
Bức phù điêu thứ 2 với chiều dài 12m và cao 2,7m.
Ở giữa (trung tâm) là bức phù điêu thứ 3 với chiều dài 11,85m và cao 3,6m với hình tượng Đinh Bộ Lĩnh được khắc họa một cách uy nghi khi được suy tôn Vạn Thắng Vương với đầy đủ nghi trượng thiên tử và rồng vàng hộ vệ.
Ngoài hình tượng Đinh Bộ Lĩnh đứng trung tâm, phù điêu còn khắc họa hình ảnh bạn chăn trâu như Nguyễn Bặc, Lưu Cơ, Trịnh Tú và Đinh Điền, những người sau này trở thành các bậc khai quốc công thần lập ra nhà nước Đại Cồ Việt.
Dân chúng nô nức, hân hoan góp người, góp của cùng Đinh Bộ Lĩnh.
Bức phù điêu cuối (nằm sát cổng đá) dài 23,79m, cao 2,7m, tái hiện hình ảnh đám trẻ mục đồng rước kiệu với không khí náo nức, thể hiện hình tượng ông vua trẻ con, hồn nhiên nhưng đầy hào khí của bậc đế vương.
Đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Ninh Bình cho biết, các bức phù điêu đều dùng đá tự nhiên màu xanh xám để điêu khắc, hình tượng nghệ thuật khai thác yếu tố dân gian trong điêu khắc đồng bằng Bắc Bộ. Trong đó, xuyên suốt và liên kết các phân đoạn là hoa lau. Đây là hình tượng tiêu biểu cho tuổi thơ của Đinh Bộ Lĩnh và vùng đất Thung Lau quê hương ông.
Bức phù điêu thứ 3 nằm ở trung tâm bên phải (hướng từ đường vào Thung Lau) dài 11,85m và cao 3,6m.
Cũng theo đại diện Sở, hình tượng con trâu cũng được khắc họa đậm nét. Con trâu mạnh khỏe, hiền hòa là một hình tượng dân gian điển hình, làm nổi bật bố cục trong tổng thể phù điêu cũng như trong các phân đoạn. Phù điêu "Cờ lau tập trận" thực hiện theo quy định về xây dựng công trình mỹ thuật.
Ngoài Đinh Bộ Lĩnh đứng trung tâm, bức tranh còn khắc họa hình ảnh bạn chăn trâu sau này trở thành các bậc khai quốc công thần lập ra nhà nước Đại Cồ Việt.
Nghệ nhân Lương Văn Quang, người cùng các cộng sự thực hiện việc điêu khắc các phù điêu cho biết, các bức phù điêu đã chắt lọc được điều cốt yếu và truyền tải được thông tin lịch sử đến với mọi người. Phù điêu được hội đồng nghệ thuật quốc gia đánh giá là một trong những công trình tiêu biểu đặc biệt nhất về hình tượng lấy ngôn ngữ của mỹ thuật điêu khắc hiện đại để kết nối giữa quá khứ với hiện tại.
Bức phù điêu thứ 4 (nằm sát cổng đá) dài 23,79m, cao 2,7m.
Các nghệ nhân, thợ thủ công làng nghề đá Ninh Vân (Ninh Bình) phải mất thời gian 3 năm (2023-2025) mới có thể hoàn thành các bức phù điêu "Cờ lau tập trận".
Tái hiện khung cảnh dân nô nức theo Đinh Bộ Lĩnh để dẹp loạn 12 sứ quân.
Thể hiện hình tượng ông vua trẻ con, hồn nhiên nhưng đầy hào khí của bậc đế vương.
Các bức phù điêu có độ dày 60cm và nặng hàng chục tấn.
Đây là công trình tiêu biểu đặc biệt nhất về hình tượng lấy ngôn ngữ của mỹ thuật điêu khắc hiện đại để kết nối giữa quá khứ với hiện tại.
Hoặc